Nhìn lại chặng đường trong dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan (1976 - 2026), hai nước đã xây dựng nền tảng vững chắc trên nhiều lĩnh vực, trong đó hợp tác văn hóa và giáo dục nổi lên như các trụ cột quan trọng, kết nối thế hệ trẻ và thúc đẩy hiểu biết lẫn nhau. Phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus đã có cuộc trao đổi với ông Đinh Hoàng Linh, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan), về những thành tựu nổi bật và định hướng hợp tác giữa hai quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục.
- Phóng viên: Thưa ông Đinh Hoàng Linh, nhìn lại chặng đường 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan, điều gì để lại cho ông ấn tượng sâu sắc nhất về sự gắn kết giữa hai dân tộc, đặc biệt trong bối cảnh hai nước đã nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện từ năm 2025?
Ông Đinh Hoàng Linh: Sử sách Đại Việt lần đầu ghi nhận giao thương với người Xiêm La (Thái Lan ngày nay) năm 1149 khi tàu thuyền các nước cập bến thương cảng Vân Đồn. Như vậy, đến nay quan hệ Nhân dân Việt Nam - Thái Lan đã có lịch sử gần 880 năm. Trong suốt chiều dài lịch sử quan hệ, hai nước có nhiều sự kiện gắn bó.
Đặc biệt, quãng thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh hoạt động cách mạng tại Thái Lan từ tháng 7/1928 - 11/1929 đã để lại dấu ấn đặc biệt ý nghĩa. Chủ tịch Hồ Chí Minh với bí danh Thầu Chín không những khơi dậy, nuôi dưỡng khát vọng giành độc lập, tự do cho dân tộc, mà còn gieo những hạt mầm tinh thần hữu nghị giữa nhân dân hai nước. Chính dấu ấn của Người đã trở thành nền tảng vững chắc, khơi nguồn dòng chảy cách mạng và lòng yêu nước nồng nàn trong đồng bào ta tại Thái Lan.
Kế thừa, phát huy di sản văn hoá tinh thần cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các thế hệ kiều bào ta bền bỉ gắn bó nghĩa tình với quê hương thứ hai, gìn giữ và phát huy tinh thần đoàn kết hữu nghị với người dân Thái Lan. Trải qua nhiều thế hệ, kiều bào ta đã hội nhập sâu rộng, trở thành bộ phận tích cực trong cộng đồng nước sở tại, đóng vai trò quan trọng là nhịp cầu hữu nghị nối liền hai nước.
Kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan, chúng ta mãi ghi nhớ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, trân trọng những đóng góp quan trọng của Nhân dân Việt Nam - Thái Lan, đặc biệt là tâm huyết và nỗ lực rất đáng quý của cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan. Chặng dừng chân Udon Thani ngày 27/5 vừa qua của Tổng Bí Thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong chuyến thăm chính thức Thái Lan mang thông điệp sâu sắc về tình cảm, trách nhiệm và ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng kiều bào, và đặc biệt đề cao tinh thần hữu nghị truyền thống giữa nhân dân hai nước, nền tảng quan trọng xây đắp quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan ngày nay.
- Phóng viên: Với tư cách là Tổng Lãnh sự tại Thái Lan, ông đánh giá thế nào về vai trò của các hoạt động văn hóa và giao lưu nhân dân trong việc củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ hợp tác giữa hai nước, như tinh thần của phương châm “Cùng nhau phát triển”?
Ông Đinh Hoàng Linh: Quan hệ hữu nghị là nền tảng quan trọng xây đắp quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan ngày nay. Vì vậy, việc thực hiện các sáng kiến ngoại giao văn hóa và đối ngoại nhân dân là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Khon Kaen, vừa nhằm đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của cộng đồng kiều bào, vừa giúp bồi đắp tình hữu nghị Việt Nam - Thái Lan thêm sâu sắc, vững bền.
Năm thập niên vừa qua là một chặng đường ý nghĩa, và cũng đặt ra yêu cầu cần định hướng phát triển quan hệ Việt Nam - Thái Lan trong những thập niên tới. Trong tầm nhìn đó, thế hệ trẻ Việt Nam – Thái Lan chính là chủ thể quan trọng quyết định diện mạo tương lai quan hệ Việt Nam – Thái Lan.
Chào mừng kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan, Tổng lãnh sự quán đã phối hợp tổ chức chuỗi hoạt động hợp tác giáo dục, ngoại giao văn hóa, giao lưu nhân dân với trọng tâm kết nối thế hệ trẻ hai nước.
Cụ thể, Tổng lãnh sự quán đã phối hợp với trường Đại học Hoàng gia Udon Thani tổ chức Lễ hội văn hóa Việt Nam - Thái Lan, bao gồm: khai mạc triển lãm ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh, các cuộc thi của sinh viên tìm hiểu về ngôn ngữ, văn hóa Việt Nam - Thái Lan, khánh thành Thư viện Việt Nam đầu tiên tại khu vực và giao lưu nghệ thuật thế hệ trẻ hai nước.
Cuộc thi Người đẹp Áo dài Việt Nam - Thái Lan lần thứ nhất là một hoạt động ngoại giao văn hóa đặc biệt góp phần lan toả giá trị văn hoá truyền thống Việt Nam, đồng thời kiến tạo sân chơi kết nối kiều bào thế hệ trẻ với các thế hệ đi trước.
Trong tháng 9 này, Tổng lãnh sự quán tiếp tục phối hợp với trường Đại học Khon Kaen tổ chức Khánh thành Trung tâm Việt Nam học có quy mô, tầm ảnh hưởng khu vực và ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác Việt Nam Thái Lan nhằm triển khai các sáng kiến về giao lưu văn hóa, giáo dục, giao lưu nhân dân hai nước.
Các hoạt động gắn kết các thế hệ kiều bào, các bạn trẻ Việt Nam - Thái Lan hôm nay đang góp phần thiết thực xây đắp nền tảng tương lai bền vững, thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - Thái Lan mai sau tiếp tục đươm hoa, kết trái.
- Phóng viên: Trong thời gian tới, để giáo dục và đào tạo thực sự trở thành trụ cột của quan hệ song phương, theo ông cần có những giải pháp đột phá nào, chẳng hạn như việc mở rộng dạy tiếng Việt tại các trường đại học Thái Lan hay tăng cường trao đổi sinh viên giữa các cơ sở giáo dục hai nước?
Ông Đinh Hoàng Linh: Hợp tác giáo dục và đào tạo là một nội dung quan trọng nhằm xây dựng tương lai bền vững, một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan. Theo đó, tôi nhận thấy cần có một số giải pháp đột phá như sau:
Thứ nhất, hiện nay đã hình thành các mô hình hợp tác giáo dục - đào tạo giữa nhiều trường đại học lớn có uy tín của cả hai nước. Tuy nhiên, mô hình hợp tác mới chỉ dừng lại ở hình thức các cặp đối tác hợp tác trên cơ sở các Biên bản ghi nhớ (MOU) đã ký kết.
Vì vậy, cần tiến tới xây dựng chương trình hợp tác tổng thể về giáo dục, đào tạo mang tính hệ thống giữa hai quốc gia nhằm phát huy lợi thế của từng nhóm chủ thể hợp tác, nâng cao hiệu quả và tính chuyên sâu trong từng nội dung. Theo đó, tôi cho rằng việc xây dựng một bản đồ kết nối hợp tác giáo dục song phương là một sáng kiến mang tính đột phát nhằm xây dựng một hệ thống bao gồm các nhóm đối tác Việt Nam - Thái Lan trên từng nội dung hợp tác ưu tiên. Cách làm như vậy sẽ có thể tạo ra nhiều mũi nhọn hiệu quả nâng tầm hợp tác giáo dục, đào tạo Việt Nam - Thái Lan trong những thập niên tới.
Thứ hai, cần tiếp tục thúc đẩy sáng kiến xây dựng Trung tâm Việt Nam học và Thư viện Việt Nam thành mô hình hợp tác giáo dục thực chất thông qua các kế hoạch, chương trình hành động thiết thực, thu hút sự tham gia của nhiều bên.
Đồng thời, chúng ta cũng cần tích cực phối hợp xây dựng các mô hình tương tự như Trung tâm Thái học hay Thư viện Thái Lan ở Việt Nam. Các cơ sở như vậy đặt tại hai nước sẽ tạo thành hệ thống thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác giáo dục, đào tạo song phương.
Thứ ba, cần tiếp tục thúc đẩy đưa tiếng Việt vào giảng dạy trong hệ thống giáo dục phổ thông Thái Lan, nhất là các địa bàn có đông kiều bào Việt Nam.
Thứ tư, các chương trình hợp tác giáo dục, trao đổi sinh viên giữa các trường Đại học cần kết hợp nội dung đào tạo, cung cấp nguồn giáo viên giảng dạy tiếng Việt cho các cơ sở giáo dục của Thái Lan, hỗ trợ hoạt động dạy tiếng Việt trong cộng đồng kiều bào.
Thứ năm, cần tăng cường động lực khuyến khích thế hệ trẻ kiều bào và Thái Lan học tập và sử dụng tiếng Việt trong các doanh nghiệp Thái Lan, doanh nghiệp kiều bào có nhiều quan hệ hợp tác kinh doanh, đầu tư, thương mại và du lịch với Việt Nam.
- Phóng viên: Việc bảo tồn các di sản chung, đặc biệt là các khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan, có vai trò như thế nào trong việc giáo dục thế hệ trẻ hai nước về tình hữu nghị bền vững, thưa ông?
Ông Đinh Hoàng Linh: Việc bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hoá của các khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ hai nước về tình hữu nghị Việt Nam - Thái Lan. Chủ tịch Hồ Chí Minh, biểu tượng của thời đại, đại diện đặc biệt xuất sắc cho các giá trị văn hoá tinh thần dân tộc và là cầu nối hữu nghị Việt Nam - Thái Lan.
Vì vậy việc bảo tồn, gìn giữ các khu lưu niệm về Bác Hồ tại Thái Lan thể hiện sự coi trọng lịch sử về Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, đồng thời thể hiện tinh thần yêu nước và tình cảm đặc biệt tôn kính Chủ tịch Hồ Chí Minh của cộng đồng kiều bào, tình hữu nghị truyền thống Việt Nam - Thái Lan.
Các khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh bao gồm Khu di tích tại Udon Thani, khánh thành 2006, Khu tưởng niệm năm 2016 đã trở thành điểm lịch sử, văn hoá quan trọng kết nối Nhân dân Việt Nam - Thái Lan.
Các khu lưu niệm về Bác Hồ cùng các công trình văn hoá như Phố Việt Nam tại Udon Thani và Nakhon Phanom mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc đối với các thế hệ trẻ hai nước về trách nhiệm gìn giữ, kế thừa và phát huy truyền thống đoàn kết, hữu nghị tốt đẹp giữa hai dân tộc - điểm tựa góp phần xây dựng quan hệ hữu nghị hợp tác ngày càng tốt đẹp Việt Nam - Thái Lan trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên cùng đồng hành phát triển xây dựng xã hội phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
- Phóng viên: Xin ông chia sẻ tầm nhìn về tương lai của quan hệ Việt Nam - Thái Lan trong 50 năm tới, đặc biệt là các lĩnh vực hợp tác mới như chuyển đổi số, kinh tế xanh và giao lưu văn hóa nghệ thuật giữa các thế hệ trẻ?
Ông Đinh Hoàng Linh: Chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tháng 5 vừa qua đã tăng cường tin cậy chính trị, mở rộng tầm nhìn và không gian hợp tác, đồng thời tạo động lực mạnh mẽ đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan đi vào thực chất. Có thể nói, đây là chuyến thăm lịch sử mở ra giai đoạn phát triển sâu sắc, chất lượng cho quan hệ Việt Nam - Thái Lan trong nửa thế kỷ tới.
Việt Nam và Thái Lan có nhiều tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi công nghiệp. Đây đều là những lĩnh vực phù hợp với chiến lược phát triển của cả hai nước trong giai đoạn mới và là dư địa hợp tác rất hứa hẹn.
Trong 50 năm tới, hiệu quả hợp tác Việt Nam - Thái Lan trong những lĩnh vực nêu trên sẽ tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy tỉ lệ tăng trưởng kinh tế, nâng tầm hai quốc gia lên vị trí hàng đầu khu vực, trở thành hình mẫu về hợp tác phát triển, là điểm sáng, đóng góp tích cực vào khối thịnh vượng chung ASEAN, và là nhân tố quan trọng duy trì hoà bình, ổn định khu vực và thế giới.
Đồng thời, sự gần gũi, tương đồng về văn hoá, tinh thần đồng hành và tình hữu nghị giữa Nhân dân hai nước trong 50 năm qua là nền tảng vững chắc thúc đẩy các hoạt động giao lưu nhân dân, giao lưu văn hóa - nghệ thuật giữa thế hệ trẻ hai nước diễn ra sôi nổi, hội tụ nhiều giá trị nhân văn truyền thống, phản ánh mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, hữu nghị Việt Nam - Thái Lan.
Kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao là một dấu mốc ý nghĩa để chúng ta cùng xây dựng tầm nhìn cho 50 năm tiếp theo, và cùng nhau nỗ lực phấn đấu để khẳng định tương lai hợp tác ngày càng tươi sáng, tốt đẹp giữa Việt Nam và Thái Lan.
- Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!