Trả lời chất vấn của Quốc hội, chiều 10/6, về trách nhiệm trước tình trạngchất lượng các công trình giao thông kém, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải HồNghĩa Dũng khẳng định trách nhiệm trước hết thuộc về công tác quản lý củacác ban quản lý dự án và quản lý Nhà nước của Bộ Giao thông Vận tải.
Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng cho biết về mặt quản lý Nhà nước, Bộ Giaothông Vận tải đã đặt ra rất nhiều các giải pháp để nâng cao chất lượng, tiến độcác dự án. Phần lớn dự án về mặt chất lượng, tiến độ có cải thiện hơn, nhưng vẫncòn những công trình chưa đảm bảo, có dự án vừa đưa khai thác đã hiệu chỉnh, sửachữa. Nguyên nhân là do công tác chuẩn bị đầu tư mà cụ thể là của tư vấn thiếtkế trong nhiều trường hợp chưa sâu sát, chất lượng chưa tốt nên sang đến bướcthiết kế, nhiều công trình phải khảo sát lại. Ngay cả bước thiết kế cũng cònkhiếm khuyết từ khâu thiết kế kỹ thuật tới thiết kế bản vẽ thi công.
Trong thời gian gần đây, hoạt động của các doanh nghiệp xây dựng có cảithiện hơn, hàng năm có lợi nhuận nhưng số lợi nhuận đó chưa bù được lỗ lũy kếtích lũy từ nhiều năm. Trong khi vốn chủ sở hữu đầu tư rất thấp, cộng với lỗ lũykế nên năng lực tài chính của các doanh nghiệp rất yếu kém. Thêm vào đó, trìnhđộ công tác tổ chức, quản lý, giám sát… còn nhiều hạn chế.
Một nguyên nhân nữalà tư vấn giám sát. Các dự án dùng vốn ngân sách trong nước, vai trò tư vấn giámsát rất hạn chế từ trình độ năng lực tới trách nhiệm nên hầu như việc phát hiệncác thiếu sót hư hỏng trong quá trình xây dựng, trong khâu thiết kế, bản vẽ thicông đến thực hiện đầu tư còn nhiều khiếm khuyết, dẫn tới chất lượng công trìnhchưa đảm bảo.
Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng thẳng thắn thừa nhận, mặc dù đã có nhiều văn bản,nhiều thể chế, để quản lý đầu tư nhưng khi triển khai thực hiện chưa quyết liệt,chưa đồng bộ, còn nhiều khiếm khuyết, chưa theo kịp sự phát triển và sự càngngày càng phức tạp của công trình.
Theo Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng, thời gian tới Bộ Giao thông vận tải cần phâncấp triệt để chủ đầu tư dự án, phân cấp gần hết cho các tổng công ty, các cụcchuyên ngành và các địa phương. Bộ phần lớn chỉ làm trách nhiệm của cấp quyếtđịnh đầu tư và trực tiếp quản lý, làm chủ đầu tư khoảng 14-15 dự án có quy môphức tạp, có tính chất liên vùng, liên ngành. Điều này sẽ giúp bộ tập trung vàocông tác thể chế, chính sách đối với xây dựng và công tác giám sát đầu tư, đểphi tập trung hóa quyền lực, đảm bảo sự minh bạch của cơ quan quản lý nhà nước,quản lý dự án và chất lượng chương trình một cách tốt hơn.
Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng nhấn mạnh phải từng bước đổi mới, nâng cao hiệuquả hoạt động của các doanh nghiệp, không thể làm thay doanh nghiệp trong nhiềuvấn đề.
Cũng trong buổi chất vấn Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải, nhiều đại biểubày tỏ bức xúc về tình trạng ùn tắc giao thông tại hai thành phố Hà Nội và Thànhphố Hồ Chí Minh cũng như vấn đề tai nạn giao thông còn nhiều nhức nhối.
Cho dùcác con số, Hà Nội đã xóa 66/120 điểm thường xuyên ùn tắc giao thông nhờ các dảiphân cách, tai nạn giao thông giảm dần, năm 2008, giảm 1.564 người chết (gần12%), năm 2009 giảm gần 1% và 4 tháng đầu năm giảm 157 người (gần 4%)… được Bộtrưởng Hồ Nghĩa Dũng đưa ra nhưng cũng chưa đủ sức thuyết phục với nhiều đạibiểu.
Các đại biểu Quốc hội cũng đề cập đến dự án xây dựng đường sắt cao tốc HàNội-Thành phố Hồ Chí Minh. Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng cho biết hiện dự án đangtrình Quốc hội cho chủ trương đầu tư và cũng chưa lựa chọn đối tác cụ thể. Cácđối tác có giúp Việt Nam chuẩn bị dự án nhưng để đầu tư, tài trợ về vốn thì chưacó lực chọn cụ thể. Khi Quốc hội chấp thuận chủ trương sẽ đi sâu thỏa thuận tàitrợ theo hướng hợp tác đối tác, doanh nghiệp nào có công nghệ hợp lý, tươngthích, có điều kiện về vốn đều có thể tham gia dự án.
Kết luận phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng,Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cho rằng, lĩnh vực giao thông và an toàn giaothông rất rộng. Hầu hết các ý kiến tập trung vào xây dựng kết cấu hạ tầng giaothông. Đây là vấn đề hết sức quan trọng đã được xác định là vấn đề chiến lược.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cũng lưu ý “căn bệnh” lâu năm của hạtầng giao thông vẫn là chậm tiến độ, chậm thi công, chậm giải ngân, chậm quyếttoán, chất lượng nhiều công trình chưa bảo đảm, nhiều công trình chưa làm xongđã phát sinh vấn đề... Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải cần rà soát, bổ sung,hoàn thiện toàn bộ quy hoạch phát triển giao thông ở Việt Nam; kiên quyết xử lýtheo pháp luật các trường hợp làm sai trong việc mua sắm tài sản, phương tiện;Giải quyết một cách khoa học vấn đề ách tắc giao thông; có biện pháp hướng dẫn,thực hiện các qưy định về văn hóa giao thông, ý thức giao thông, đặc biệt là chếtài xử phạt... một cách tích cực./.
Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng cho biết về mặt quản lý Nhà nước, Bộ Giaothông Vận tải đã đặt ra rất nhiều các giải pháp để nâng cao chất lượng, tiến độcác dự án. Phần lớn dự án về mặt chất lượng, tiến độ có cải thiện hơn, nhưng vẫncòn những công trình chưa đảm bảo, có dự án vừa đưa khai thác đã hiệu chỉnh, sửachữa. Nguyên nhân là do công tác chuẩn bị đầu tư mà cụ thể là của tư vấn thiếtkế trong nhiều trường hợp chưa sâu sát, chất lượng chưa tốt nên sang đến bướcthiết kế, nhiều công trình phải khảo sát lại. Ngay cả bước thiết kế cũng cònkhiếm khuyết từ khâu thiết kế kỹ thuật tới thiết kế bản vẽ thi công.
Trong thời gian gần đây, hoạt động của các doanh nghiệp xây dựng có cảithiện hơn, hàng năm có lợi nhuận nhưng số lợi nhuận đó chưa bù được lỗ lũy kếtích lũy từ nhiều năm. Trong khi vốn chủ sở hữu đầu tư rất thấp, cộng với lỗ lũykế nên năng lực tài chính của các doanh nghiệp rất yếu kém. Thêm vào đó, trìnhđộ công tác tổ chức, quản lý, giám sát… còn nhiều hạn chế.
Một nguyên nhân nữalà tư vấn giám sát. Các dự án dùng vốn ngân sách trong nước, vai trò tư vấn giámsát rất hạn chế từ trình độ năng lực tới trách nhiệm nên hầu như việc phát hiệncác thiếu sót hư hỏng trong quá trình xây dựng, trong khâu thiết kế, bản vẽ thicông đến thực hiện đầu tư còn nhiều khiếm khuyết, dẫn tới chất lượng công trìnhchưa đảm bảo.
Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng thẳng thắn thừa nhận, mặc dù đã có nhiều văn bản,nhiều thể chế, để quản lý đầu tư nhưng khi triển khai thực hiện chưa quyết liệt,chưa đồng bộ, còn nhiều khiếm khuyết, chưa theo kịp sự phát triển và sự càngngày càng phức tạp của công trình.
Theo Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng, thời gian tới Bộ Giao thông vận tải cần phâncấp triệt để chủ đầu tư dự án, phân cấp gần hết cho các tổng công ty, các cụcchuyên ngành và các địa phương. Bộ phần lớn chỉ làm trách nhiệm của cấp quyếtđịnh đầu tư và trực tiếp quản lý, làm chủ đầu tư khoảng 14-15 dự án có quy môphức tạp, có tính chất liên vùng, liên ngành. Điều này sẽ giúp bộ tập trung vàocông tác thể chế, chính sách đối với xây dựng và công tác giám sát đầu tư, đểphi tập trung hóa quyền lực, đảm bảo sự minh bạch của cơ quan quản lý nhà nước,quản lý dự án và chất lượng chương trình một cách tốt hơn.
Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng nhấn mạnh phải từng bước đổi mới, nâng cao hiệuquả hoạt động của các doanh nghiệp, không thể làm thay doanh nghiệp trong nhiềuvấn đề.
Cũng trong buổi chất vấn Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải, nhiều đại biểubày tỏ bức xúc về tình trạng ùn tắc giao thông tại hai thành phố Hà Nội và Thànhphố Hồ Chí Minh cũng như vấn đề tai nạn giao thông còn nhiều nhức nhối.
Cho dùcác con số, Hà Nội đã xóa 66/120 điểm thường xuyên ùn tắc giao thông nhờ các dảiphân cách, tai nạn giao thông giảm dần, năm 2008, giảm 1.564 người chết (gần12%), năm 2009 giảm gần 1% và 4 tháng đầu năm giảm 157 người (gần 4%)… được Bộtrưởng Hồ Nghĩa Dũng đưa ra nhưng cũng chưa đủ sức thuyết phục với nhiều đạibiểu.
Các đại biểu Quốc hội cũng đề cập đến dự án xây dựng đường sắt cao tốc HàNội-Thành phố Hồ Chí Minh. Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng cho biết hiện dự án đangtrình Quốc hội cho chủ trương đầu tư và cũng chưa lựa chọn đối tác cụ thể. Cácđối tác có giúp Việt Nam chuẩn bị dự án nhưng để đầu tư, tài trợ về vốn thì chưacó lực chọn cụ thể. Khi Quốc hội chấp thuận chủ trương sẽ đi sâu thỏa thuận tàitrợ theo hướng hợp tác đối tác, doanh nghiệp nào có công nghệ hợp lý, tươngthích, có điều kiện về vốn đều có thể tham gia dự án.
Kết luận phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng,Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cho rằng, lĩnh vực giao thông và an toàn giaothông rất rộng. Hầu hết các ý kiến tập trung vào xây dựng kết cấu hạ tầng giaothông. Đây là vấn đề hết sức quan trọng đã được xác định là vấn đề chiến lược.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cũng lưu ý “căn bệnh” lâu năm của hạtầng giao thông vẫn là chậm tiến độ, chậm thi công, chậm giải ngân, chậm quyếttoán, chất lượng nhiều công trình chưa bảo đảm, nhiều công trình chưa làm xongđã phát sinh vấn đề... Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải cần rà soát, bổ sung,hoàn thiện toàn bộ quy hoạch phát triển giao thông ở Việt Nam; kiên quyết xử lýtheo pháp luật các trường hợp làm sai trong việc mua sắm tài sản, phương tiện;Giải quyết một cách khoa học vấn đề ách tắc giao thông; có biện pháp hướng dẫn,thực hiện các qưy định về văn hóa giao thông, ý thức giao thông, đặc biệt là chếtài xử phạt... một cách tích cực./.
Thanh Vân-Phúc Hằng (TTXVN/Vietnam+)
