Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thành phố Cần Thơ đang đẩy nhanh lộ trình xây dựng trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và chuyển đổi số.
Sự hỗ trợ của Ngân hàng Thế giới (WB) thông qua Dự án Phát triển Nhân tài và Đổi mới Công nghệ Việt Nam (VTTIP) được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn lực để thành phố hiện thực hóa mục tiêu này.
Định vị trung tâm đổi mới sáng tạo của vùng
Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ vừa có buổi làm việc với đoàn công tác Ngân hàng Thế giới (WB) trong khuôn khổ nhiệm vụ xác định dự án đầu tư mới mang tên “Dự án Phát triển Nhân tài và Đổi mới Công nghệ Việt Nam” (Vietnam Talent and Innovation Technology Project - VTTIP).
Bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Ban phụ trách Việt Nam, Campuchia và Lào (WB) cho biết, với quy mô vốn vay dự kiến hơn 275 triệu USD, dự án được WB xây dựng nhằm hỗ trợ cam kết của Việt Nam trong phục hồi và phát triển giáo dục đại học, xây dựng lực lượng lao động tay nghề cao, đồng thời thúc đẩy khoa học công nghệ trở thành một trong những ưu tiên phát triển hàng đầu của quốc gia.
VTTIP hướng đến phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu và phát triển (R&D), xây dựng các nền tảng đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học.
WB xác định Cần Thơ là trung tâm tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, sản xuất giá trị cao, nông nghiệp công nghệ cao, nuôi trồng thủy sản hiện đại, logistics và tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.
Đây cũng là những lĩnh vực đang được thành phố ưu tiên đầu tư trong giai đoạn phát triển mới.
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi cho biết, thành phố kiên định mục tiêu phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hướng tới xây dựng nền kinh tế số, xã hội số, trong đó mỗi người dân là một công dân số và mỗi doanh nghiệp đều tham gia vào tiến trình chuyển đổi số.
Hiện nay, nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao đã được triển khai hiệu quả. Thành phố cũng đang hoàn thiện các thủ tục để phát triển khu công nghệ cao, khu công nghệ số, tạo không gian cho nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất.
Đối với ngành thủy sản - lĩnh vực kinh tế mũi nhọn của vùng, Cần Thơ đặt mục tiêu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý môi trường nước, giám sát chất lượng nuôi trồng, truy xuất nguồn gốc và tự động hóa sản xuất nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe.
Song song đó, thành phố tập trung phát triển công nghiệp chế biến sâu nông sản, thủy sản; nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm; khai thác hiệu quả nguồn phụ phẩm sinh khối để phát triển kinh tế sinh học, kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy ứng dụng dữ liệu lớn, cảm biến thông minh, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số vào sản xuất.
Xây dựng cụm nhân tài công nghệ và đổi mới sáng tạo
Không chỉ đầu tư hạ tầng công nghệ, Cần Thơ xác định nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Cần Thơ được định hướng hình thành “Cụm nhân tài công nghệ và đổi mới sáng tạo Cần Thơ-Đồng bằng sông Cửu Long,” nơi kết nối chính quyền, trường đại học, doanh nghiệp và các nền tảng đổi mới sáng tạo nhằm giải quyết những bài toán phát triển của khu vực.
Cần Thơ hội tụ nhiều lợi thế để đảm nhận vai trò này khi là trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, sở hữu hệ thống giáo dục đại học lớn nhất khu vực, lực lượng lao động trẻ dồi dào cùng hệ sinh thái doanh nghiệp đang phát triển trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ thực phẩm, logistics và chuyển đổi số.
Trong hệ sinh thái đó, Đại học Cần Thơ được xem là hạt nhân tri thức của khu vực. Sau khi được nâng cấp thành Đại học Cần Thơ theo Quyết định số 1531/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đơn vị hiện đào tạo hơn 47.000 sinh viên, học viên với 121 chương trình đào tạo, 58 chương trình thạc sỹ và 22 chương trình tiến sỹ.
Tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp đạt trên 95%; đội ngũ giảng viên có hơn 58% trình độ tiến sỹ, cùng 24 giáo sư và 182 phó giáo sư. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hình thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ quy mô vùng.
Tiến sỹ Lê Văn Lâm, Phó Giám đốc Đại học Cần Thơ, cho biết nhà trường từng nhận được sự hỗ trợ của WB thông qua các dự án nghiên cứu phục vụ phát triển nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Hiện nay, trường đang đẩy mạnh khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp nhằm thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Mô hình Mekong Innovation Hub được định hướng trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khu vực.
Theo bà Tara Beteille, Chuyên gia chính về kinh tế, WB - một trong những thách thức lớn hiện nay đối với mục tiêu phát triển của Việt Nam là thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và cơ chế hiệu quả để chuyển các kết quả nghiên cứu thành sản phẩm thương mại.
Bà Tara Beteille cho rằng, các trường đại học và viện nghiên cứu cần trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nơi ý tưởng khoa học được kết nối với doanh nghiệp và thị trường. Chỉ khi những nghiên cứu hữu ích được thương mại hóa thành công, công nghệ mới thực sự tạo ra tác động đối với năng suất và tăng trưởng kinh tế.
Việc WB quan tâm hỗ trợ Cần Thơ không chỉ nhằm thúc đẩy sự phát triển của một địa phương mà còn hướng tới xây dựng một trung tâm đổi mới sáng tạo cấp vùng, nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển công nghệ và lan tỏa tri thức cho toàn Đồng bằng sông Cửu Long.
Quyết tâm của Cần Thơ cùng sự đồng hành của WB được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới, đưa thành phố trở thành trung tâm nhân tài công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số của vùng cực Nam Tổ quốc./.
Cần Thơ hỗ trợ tới 200 tỷ đồng cho dự án chip bán dẫn và AI
Dự án trung tâm dữ liệu AI phải có quy mô vốn đầu tư từ 50 tỷ đồng trở lên và doanh nghiệp phải có kinh nghiệm thực hiện thành công ít nhất một dự án tương đương trong 3 năm gần nhất.
