Bệnh viện Nhi Trung ương thông tin, trong 2 ngày 28-29/6, các bác sỹ của bệnh viện đã tiếp nhận 4 trẻ đuối nước vào cấp cứu. Đáng tiếc, 2 trẻ nhập viện trong tình trạng rất nặng, nguy cơ tử vong cao do bỏ lỡ “thời gian vàng” cấp cứu cũng như việc sơ cứu ban đầu chưa đúng cách.
Điển hình, một bệnh nhi 9 tuổi bị đuối nước tại bể bơi công cộng. Sau khi được phát hiện, trẻ được người xung quanh dốc ngược trong khoảng 3 phút trước khi được ép tim. Sau khi có nhịp tim trở lại, trẻ được chuyển đến cơ sở y tế địa phương rồi tiếp tục chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương. Do thời gian chìm trong nước kéo dài và cấp cứu ban đầu chưa phù hợp, khi nhập viện trẻ trong tình trạng nguy kịch, nguy cơ tử vong cao.
Mùa Hè với kỳ nghỉ kéo dài và thời tiết nắng nóng là thời điểm trẻ em thường xuyên tham gia hoạt động bơi lội hoặc về quê, đi chơi, du lịch ở những địa điểm có hồ nước, sông, suối, biển... do đó nguy cơ trẻ gặp tai nạn do đuối nước sẽ càng tăng cao. Tuy đã được cảnh báo rất nhiều nhưng vẫn còn không ít người chưa nắm được kỹ năng cấp cứu đúng khi gặp trẻ bị đuối nước.
Đuối nước là 1 trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho trẻ em từ 5 đến 14 tuổi, tại Việt Nam có đến gần 2000 trẻ em đuối nước mỗi năm.
Các chuyên gia của Bệnh viện Nhi Trung ương khuyến cáo, não chỉ chịu được tình trạng thiếu ôxy khoảng 4-5 phút. Vì vậy, khi phát hiện người đuối nước bất tỉnh, không thở hoặc ngừng tim, cần tiến hành hồi sức tim phổi ngay tại chỗ thay vì tìm cách đưa nước ra khỏi phổi. Dốc ngược trẻ lên vai rồi chạy sẽ làm chậm hồi sức tim phổi, khiến mất thời gian vàng để cứu sống người bệnh.
Khi trẻ đuối nước được đưa lên bờ, xem trẻ có thở không bằng cách nhìn lồng ngực của trẻ có di động không và tiến hành hồi sức tim phổi cho trẻ bằng cách thổi ngạt. Với trẻ nhỏ, đặt miệng của bạn trên cả mũi và miệng của trẻ để thổi ngạt được kín. Với trẻ lớn hơn, một tay ép cánh mũi và đưa miệng của bạn thổi vào miệng của trẻ. Thổi chậm, đều trong 1-2 giây và ngực của trẻ sẽ phồng lên, thổi ngạt 5 nhịp thở đầu tiên.
Ép tim ngoài lồng ngực: Ngay sau thổi ngạt 5 nhịp đầu tiên, tiến hành ép tim ngoài lồng ngực. Sử dụng một tay đặt vuông góc với lồng ngực, (trẻ lớn/người lớn có thể dùng hai tay). Vị trí ép tim: 1/2 dưới xương ức, ấn xuống ngực sâu khoảng 1/3-1/2 lồng ngực theo đường kính trước sau. Tốc độ ép tim 100-120 lần/phút. Những lần tiếp theo tiếp tục thực hiện theo chu kỳ 30 lần ép tim/2 lần thổi ngạt. Tiếp tục ép tim và thổi ngạt liên tục (cả trong quá trình vận chuyển cấp cứu) cho tới khi trẻ tự thở lại được, hồng hào trở lại.
Sau khi nạn nhân tỉnh cần đặt nạn nhân ở tư thế an toàn: Nằm nghiêng, kê cao gối hai bên vai, nới rộng quần áo để phòng tránh trẻ bị ngạt thở trở lại. Lau khô người, thay quần áo và ủ ấm bé sau đó nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất. Trên đường đi người nhà cần chú ý theo dõi hô hấp, tuần hoàn của trẻ. Tốt nhất là có sự trợ giúp vận chuyển của nhân viên y tế.
Một số chú ý khi cấp cứu trẻ đuối nước và những sai lầm cần tránh:
Không được dốc ngược trẻ lên vai rồi chạy làm cho các dịch ở dạ dày trào ngược hít vào đường thở và làm chậm trễ hồi sức tim phổi (ép tim/thổi ngạt) làm mất thời gian vàng để cấp cứu trẻ.
Không được ngừng hồi sức tim phổi nếu trẻ chưa có nhịp thở.
Khi ép tim ngoài lồng ngực, không ấn ngực quá mạnh sẽ gây gãy xương sườn, đụng dập phổi.
Cần đưa tất cả trẻ bị đuối nước đến các cơ sở y tế để tiếp tục kiểm tra và theo dõi các biến chứng sau đuối nước.
Người cứu không biết bơi nhưng lại cố gắng nhảy xuống nước gây nguy hiểm tính mạng./.