Ngày 4/2, Cục Hải quan, Bộ Tài chính đã gửi công văn hỏa tốc số 8882/CHQ-GSQL tới các Bộ Y tế, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường. Nội dung nhằm xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các loại dụng cụ, bao bì chứa đựng và tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm khi nhập khẩu.
Sự việc bắt nguồn từ khi Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP (ngày 26/01/2026) quy định chi tiết thi hành Luật An toàn thực phẩm. Theo các Điều 4, 19, 21 và từ 45 đến 47 của Nghị định này, các loại dụng cụ, bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm thuộc diện quản lý chuyên ngành của ba Bộ nêu trên và phải thực hiện kiểm tra an toàn thực phẩm theo các phương thức quy định.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, các Chi cục Hải quan địa phương và doanh nghiệp đã gặp phải những lúng túng lớn do sự thiếu đồng nhất giữa Nghị định mới và các văn bản hướng dẫn cũ. Theo phân tích của Cục Hải quan, Nghị định 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực thay thế Nghị định 15/2018/NĐ-CP, nhưng các Bộ vẫn chưa ban hành Thông tư hoặc Quyết định hướng dẫn thi hành mới.
Hiện tại, việc đối chiếu vẫn phải dựa trên các văn bản cũ như Thông tư 15/2024/TT-BYT, Thông tư 01/2024/TT-BNNPTNT và Quyết định 1182/QĐ-BCT. Đến nay, chỉ có Bộ Y tế quy định danh mục cụ thể cho các mặt hàng (như túi màng bọc, bình, chai nhựa hoặc núm vú bình sữa). Trong khi đó, danh mục của Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường lại không có các mặt hàng là dụng cụ, bao bì chứa đựng thực phẩm.
Khi áp dụng Nghị định 46/2026/NĐ-CP, tất cả các mặt hàng từ nồi, xoong chảo, vỏ lon nhôm, đồ chứa bằng kim loại, thủy tinh cho đến vỏ bọc collagen... đều sẽ phải trải qua quy trình kiểm tra an toàn thực phẩm nghiêm ngặt.
Theo đó, Cục Hải quan nhận định, các mặt hàng bát đĩa, bình giữ nhiệt, xoong chảo bằng thép... về bản chất chỉ là dụng cụ chứa đựng, không phải thực phẩm và không thuộc nhóm sản phẩm tiêu dùng trực tiếp, do đó có thể xem xét đây là nhóm hàng có mức độ rủi ro thấp hơn so với thực phẩm.
Trong khi chờ các Bộ ban hành văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn, Cục Hải quan đề nghị các Bộ xem xét và có ý kiến đối với các mặt hàng là dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm (không thuộc danh mục hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng phải kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm tại các Thông tư, Quyết định đã ban hành trước đây hướng dẫn Nghị định số 15/2018/NĐ-CP) thì có phải kiểm tra an toàn thực phẩm hay không?
Việc sớm làm rõ quy định này không chỉ giúp cơ quan Hải quan thống nhất trong cách thực hiện mà còn giảm bớt gánh nặng chi phí và thời gian cho doanh nghiệp, đảm bảo thông quan hàng hóa thuận lợi./.