Năm 2016, Thủ tướng Chính phủ quyết định lấy ngày 10/11 hàng năm là Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam và phát động Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam.” Dấu mốc này khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển doanh nghiệp, gắn hoạt động kinh doanh với trách nhiệm đối với con người, cộng đồng và đất nước.
Ngày 8/11, Ban Tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” (Ban Tổ chức 248), Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC) tổ chức Diễn đàn Quốc gia thường niên “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026.
Văn hóa tạo nền tảng cho phát triển
Với chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam - Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia,” chương trình đánh dấu bước chuyển từ xây dựng nền tảng giá trị và chuẩn mực sang tổ chức lực lượng, phát triển công cụ và thúc đẩy thực thi.
Ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng Ban Tổ chức 248, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam khẳng định việc Thủ tướng Chính phủ quyết định lấy ngày 10/11 hàng năm là Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam và phát động Cuộc vận động đã xác lập một định hướng lâu dài: Xây dựng doanh nghiệp lớn mạnh phải đồng thời bồi đắp nền tảng văn hóa.
Từ định hướng ấy, Hiệp hội từng bước xây dựng Bộ tiêu chí, công bố Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam, hình thành cộng đồng doanh nghiệp đạt chuẩn và duy trì Diễn đàn “Văn hóa với Doanh nghiệp.” Những nền tảng ấy giúp doanh nghiệp có thêm chuẩn mực để thực hành, có nơi đối thoại và có cộng đồng để cùng tiến bước.
“Các Nghị quyết 68, 79, 80 và 23 của Bộ Chính trị mở ra thời cơ quan trọng để kết nối các lực lượng doanh nghiệp, nguồn lực văn hóa và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Ban Tổ chức, Hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp xác định trách nhiệm đóng góp vào việc thực hiện những định hướng ấy bằng công việc cụ thể,” ông Hồ Anh Tuấn nhấn mạnh.
Theo ông Hồ Anh Tuấn, các định hướng phát triển mới đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực đổi mới, hợp tác và hội nhập của doanh nghiệp. Để đáp ứng yêu cầu đó, giá trị văn hóa cần được cụ thể hóa bằng chuẩn mực, công cụ hỗ trợ và cơ chế phối hợp, gắn với nhiệm vụ, chủ thể thực hiện và kết quả có thể kiểm chứng.
Yêu cầu đặt ra là đưa văn hóa vào quyết định quản trị và hoạt động kinh doanh: Chữ tín thể hiện qua chất lượng sản phẩm và thực hiện cam kết; liêm chính đi vào cơ chế quản trị; sáng tạo tạo ra giá trị mới; trách nhiệm được chứng minh bằng hành động. Những thực hành ấy góp phần củng cố niềm tin, nâng cao năng lực cạnh tranh và bồi đắp uy tín Việt Nam.
Từ góc độ quốc tế, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam cho rằng UNESCO nhìn nhận khu vực tư nhân là những người đồng kiến tạo và là nguồn cung cấp chuyên môn thực tiễn thiết yếu — mang đến năng lực vận hành, những đổi mới sáng tạo tiên tiến và tri thức chuyên ngành. Chẳng hạn, trong các hoạt động về giáo dục, chuyển đổi số và bảo vệ môi trường, chính hạ tầng công nghệ, năng lực hậu cần và phân tích dữ liệu của khu vực tư nhân đã giúp nhân rộng tác động toàn cầu của UNESCO.
Chính vì vậy, UNESCO tập hợp các bên liên quan, tạo ra một không gian an toàn và trung lập, nơi đổi mới sáng tạo và chuyên môn kỹ thuật của doanh nghiệp gặp gỡ các chuẩn mực nhân văn phổ quát và các tiêu chuẩn đạo đức của Liên hợp quốc, trong đó có UNESCO.
Theo ông Jonathan Wallace Baker, UNESCO đánh giá cao việc Việt Nam đã tiên phong thúc đẩy sáng kiến về “Thập kỷ Quốc tế về Văn hóa vì Phát triển Bền vững.” Thông qua việc nâng tầm văn hóa doanh nghiệp, Việt Nam đang tích cực biến đạo đức kinh doanh thành một trụ cột vững chắc của sức mạnh mềm quốc gia và uy tín quốc tế.
“Trong bối cảnh kỷ nguyên số, văn hóa doanh nghiệp cần được mở rộng để bao hàm văn hóa đạo đức công nghệ. Điều này phù hợp với các định hướng quốc gia của Việt Nam, trong đó có Nghị quyết 57-NQ/TW, giúp doanh nghiệp tiên phong một cách có trách nhiệm trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng,” ông Jonathan Wallace Baker nói.
'Văn hóa quyết định khả năng đi xa'
Trong giai đoạn tới, Ban Tổ chức 248 và Hiệp hội Phát triển Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam hướng tới phát huy vai trò đề xuất định hướng, phát triển chuẩn mực và công cụ, kết nối lực lượng, thúc đẩy thực thi và theo dõi kết quả. Doanh nghiệp cùng kiến tạo, dẫn dắt và tạo giá trị; các cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, chuyên gia và đối tác đóng góp về thể chế, tri thức, nguồn lực và phương pháp đánh giá.
Phát biểu tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho rằng hệ thống tiêu chí và cơ chế tôn vinh văn hóa doanh nghiệp tập trung vào những giá trị cốt lõi của doanh nghiệp, doanh nhân là thượng tôn pháp luật, cốt cách doanh nghiệp, đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội, xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững đã thu hút được sự quan tâm hưởng ứng của nhiều doanh nghiệp.
Dẫn lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “Nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh, thì văn hóa quyết định khả năng đi xa,” Bộ trưởng cho rằng tư tưởng đó đặt ra yêu cầu phải nhận thức sâu sắc hơn vai trò của văn hóa trong phát triển kinh tế nói chung và trong hoạt động của doanh nghiệp nói riêng.
“Một nền kinh tế phát triển bền vững không chỉ cần những doanh nghiệp mạnh về vốn, công nghệ, mà còn cần những doanh nghiệp có nền tảng văn hóa, nhân văn, có uy tín và bản sắc riêng, có trách nhiệm với đất nước, với cộng đồng, có khát vọng lớn vươn tầm thế giới, cùng hội tụ trong một hệ giá trị vững chắc, tạo ra sức ảnh hưởng và năng lực cạnh tranh mạnh mẽ,” Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nêu rõ.
Trên tinh thần đó, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề nghị Hiệp hội tiếp tục xây dựng văn hóa kinh doanh gắn với xây dựng hệ giá trị quốc gia và chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Cùng với đó, cần tập trung chuyển hóa các giá trị văn hóa thành nguồn lực, thành động lực phát triển, sức mạnh mềm và năng lực cạnh tranh quốc gia; từ đó đưa văn hóa kinh doanh đi vào thực chất, trở thành năng lực quản trị và động lực phát triển của doanh nghiệp.
Ngoài ra cần tăng cường tham gia xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật và môi trường đầu tư kinh doanh; đồng hành tháo gỡ khó khăn và coi hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng văn hóa là nhiệm vụ quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế-xã hội./.
Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026
Với các giá trị văn hóa trong kinh doanh, cộng đồng doanh nghiệp sẽ có đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế và đất nước trong giai đoạn mới.
Khung hành động 9-4-2 cho giai đoạn 2026-2035
Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026-2035 được xây dựng với mệnh đề xuyên suốt: “Văn hóa kinh doanh Việt Nam chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia.” Cấu trúc 9-4-2 gồm chín cấu phần cung cấp nền tảng và công cụ, bốn chương trình tổ chức hành động, hai đề án định hướng phát triển.
Chín cấu phần tạo nền tảng và công cụ thực thi gồm: (1) Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam; (2) Bộ đo Văn hóa kinh doanh doanh nghiệp; (3) VBCI-Local, hướng tới đánh giá và thúc đẩy hệ sinh thái văn hóa kinh doanh địa phương; (4) Trust Index - Chỉ số niềm tin; (5) Hộ chiếu Văn hóa kinh doanh; (6) Đại sứ Văn hóa kinh doanh; (7) Sách trắng Văn hóa kinh doanh; (8) VBN GLOBAL -Mạng lưới Doanh nhân, Doanh nghiệp Việt Nam Toàn cầu; (9) Liên minh chiến lược triển khai Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026-2035.
Bốn chương trình tổ chức hành động gồm: Doanh nghiệp thực hành và tạo giá trị; Địa phương phát triển hệ sinh thái; Doanh nhân Việt Nam toàn cầu cùng hành động; Xây dựng và vận hành Liên minh chiến lược. Các chương trình hướng tới đưa giá trị và chuẩn mực vào thực tiễn, kết nối sáng kiến và nguồn lực theo năng lực của từng chủ thể.
Hai đề án định hướng phát triển gồm:
1. Phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam nhằm chuyển hoá giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia.
2. Xây dựng Văn hóa kinh doanh trở thành nền tảng cho sự phát triển bền vững của các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.
