Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng với Mẹ Việt Nam Anh hùng Hồ Thị Vàng (90 tuổi, ngụ phường Tân Triều, thành phố Đồng Nai), tình yêu thương dành cho chồng, cho con và niềm tự hào về những liệt sỹ đã hy sinh vì Tổ quốc vẫn luôn vẹn nguyên trong trái tim mẹ.
Sức mạnh lớn nhất của mẹ không nằm ở những lời kể về chiến tranh, mà ở sự lặng lẽ hy sinh. Với những cống hiến của mình, nhiều năm qua, căn nhà nhỏ của mẹ như trở thành một “địa chỉ đỏ” đón nhiều đoàn cán bộ, đoàn viên, thanh niên và học sinh.
Tâm nguyện của Mẹ Việt Nam Anh hùng ở tuổi 90
Chồng và con trai của Mẹ Việt Nam Anh hùng Hồ Thị Vàng đều đã hy sinh trong các cuộc kháng chiến, song đến nay, chỉ phần hài cốt của người chồng được tìm thấy và đưa về đoàn tụ với gia đình. Riêng người con trai vẫn chưa rõ nơi yên nghỉ, để lại nỗi khắc khoải kéo dài suốt nhiều thập kỷ trong lòng người mẹ già ở tuổi 90.
Chồng Mẹ là liệt sỹ Nguyễn Văn Đầy, ông là bộ đội địa phương, dù hoạt động cách nhà không xa nhưng dưới sự kiểm soát gắt gao của quân địch, mỗi năm chỉ ghé thăm nhà được đôi ba lần. Chồng tham gia cách mạng, một mình Mẹ tần tảo với ruộng vườn, bươn chải đủ đường để nuôi 5 người con thơ.
Ông Nguyễn Văn Cầu, người con trai út hiện đang trực tiếp phụng dưỡng Mẹ chậm rãi kể lại những ký ức mà mỗi lần nhắc đến, ông vẫn không khỏi nghẹn lòng.
Năm 1962, trong một đợt làm nhiệm vụ, liệt sỹ Nguyễn Văn Đầy bị phục kích rồi mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. “Hồi nhận tin ba tôi hy sinh, mẹ như người mất hồn. Mọi người nói, mẹ không còn tập trung làm được việc gì nữa, cứ bần thần, thẫn thờ suốt," ông Cầu kể lại.
Nỗi đau mất chồng chưa kịp nguôi ngoai, năm 1969, chiến tranh lại cướp đi người con trai yêu quý của mẹ là liệt sỹ Nguyễn Văn Dậy. Hai lần nhận được hung tin, là hai lần trái tim người mẹ bị bóp nghẹt.
Theo ông Nguyễn Văn Cầu, liệt sỹ Nguyễn Văn Dậy có dáng người nhỏ bé nhưng rất gan dạ, khi còn nhỏ ông đã âm thầm trốn gia đình đi theo tiếng gọi của Tổ quốc, hoạt động cách mạng. Trước khi hy sinh trong trận càn của địch, liệt sỹ Nguyễn Văn Dậy chưa kịp về thăm mẹ và các em. Đến nay, gia đình vẫn chưa biết được nơi an nghỉ của liệt sỹ.
Chiến tranh đã lùi xa, tiếng bom đạn đã tắt trên khắp các chiến trường, những vùng đất khói lửa cũng đã phủ màu xanh của hòa bình, thế nhưng nỗi nhớ con của Mẹ Vàng chưa bao giờ nguôi ngoai. Đất nước thống nhất, người người được đoàn tụ với gia đình, chỉ có căn nhà nhỏ của mẹ vẫn quạnh hiu. Bao nhiêu năm trôi qua, là bấy nhiêu ngày tháng Mẹ Vàng sống trong niềm mong mỏi, ngóng chờ từng ngày nhận được thông tin về nơi an nghỉ của con trai mình.
Những ngày tháng Bảy, cả nước thành kính tưởng nhớ và tri ân các Anh hùng liệt sỹ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, Mẹ Vàng lại lặng lẽ lấy tấm Bằng Tổ quốc ghi công của chồng, của con trai, đôi bàn tay đã hằn những nếp nhăn vuốt ve tấm bằng cũ. Tuổi cao, trí nhớ đã phai nhạt đi nhiều, nhưng mỗi khi cầm di ảnh người con trai trên tay, bất giác mẹ đều quay sang hỏi con trai út bằng giọng chậm rãi: “Bây giờ thằng anh trai mày đã có ai tìm được hài cốt nó chưa con?”
Điều mong mỏi lớn nhất của Mẹ Việt Nam Anh hùng Hồ Thị Vàng là sớm tìm được nơi an nghỉ của liệt sỹ Nguyễn Văn Dậy. Tổ quốc ghi công con là anh hùng, nhưng với mẹ, con mãi là đứa con trai bé bỏng chưa kịp về ăn bữa cơm chiều.
Địa chỉ đỏ giáo dục lý tưởng cách mạng
Hai lần nhận tin dữ về người thân, không có nỗi đau nào lớn hơn đối với một người vợ, người mẹ. Thế nhưng, cũng như bao bà mẹ Việt Nam khác, Mẹ Hồ Thị Vàng đã gạt nước mắt, vượt lên để tiếp tục sống.
Sau chiến tranh, những năm tháng mưu sinh đầy khó nhọc, vừa thay chồng gánh vác công việc, vừa phải nuôi đàn con thơ khôn lớn. Mẹ không xem mình là người có công lao đặc biệt mà chỉ mong muốn đất nước mãi mãi hòa bình để không còn người mẹ nào phải tiễn chồng, tiễn con ra trận.
Nhiều năm qua, căn nhà nhỏ của Mẹ Việt Nam Anh hùng Hồ Thị Vàng như trở thành một “địa chỉ đỏ” đón nhiều đoàn cán bộ, đoàn viên, thanh niên và học sinh đến thăm hỏi, tri ân. Những lời hỏi han ân cần, những bó hoa tươi, những phần quà nghĩa tình không thể bù đắp những mất mát mà mẹ đã trải qua, nhưng đó là sự tiếp nối của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn,” là lời tri ân của hôm nay đối với những hy sinh của hôm qua.
Em Huỳnh Thanh Tú Quyên, học sinh lớp 4C, Trường Tiểu học Thạnh Phú cho biết được đến thăm Mẹ Việt Nam Anh hùng Hồ Thị Vàng, nghe kể về cuộc đời và những hy sinh của mẹ, em càng hiểu hơn giá trị của hòa bình hôm nay. Những câu chuyện của Mẹ Vàng giúp chúng em biết trân trọng hơn sự hy sinh của các thế hệ đi trước, từ đó nhắc nhở bản thân phải cố gắng học tập, rèn luyện để xứng đáng với những gì cha ông đã đánh đổi bằng máu xương.
Đồng chí Nguyễn Võ Ngọc Hòa, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường, Bí thư Đoàn phường Tân Triều cho biết trên địa bàn có Mẹ Việt Nam Anh hùng Hồ Thị Vàng sinh sống, thế hệ trẻ cùng chính quyền địa phương luôn quan tâm, chăm sóc thường xuyên. Hằng năm, Đoàn phường đều tổ chức các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn” như tổ chức thăm hỏi, tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng, gia đình chính sách trên địa bàn.
Đặc biệt, Đoàn phường tổ chức hoạt động “Bữa cơm cùng mẹ” để các bạn trẻ được nghe mẹ kể chuyện về thời chiến đấu gian khổ của chồng, của con và cả những ký ức khó quên nhất về người con đã hy sinh trong độ tuổi thiếu niên của Mẹ Vàng.
Hoạt động này với mong muốn giáo dục truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn,” đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm của tuổi trẻ trong việc tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng, những người có công với cách mạng./.