Theo dự kiến, ngày 22/12 tới đây, Hội đồng châu Âu sẽ tiến hành bỏ phiếuđối với đề xuất của Ủy ban Châu Âu (EC) để ra quyết định chính thức về việc giahạn áp thuế chống bán phá giá đối với giày mũ da nhập khẩu của Việt Nam và TrungQuốc.
Trước đó, ngày 19/11, tại cuộc họp của Ủy ban tư vấn chống bán phá giá (ADCommittee) để lấy ý kiến của các nước thành viên Liên minh châu Âu đối với đềxuất của EC về việc này, 15/27 nước thành viên đã bỏ phiếu phản đối đề xuất nêu trên của EC.
Mặc dù vậy, EC vẫn không thay đổi quan điểm và đã đệ trình lên Hội đồngchâu Âu đề xuất gia hạn áp thuế chống bán phá giá thêm 15 tháng đối với mặt hànggiày mũ da nhập khẩu vào Liên minh châu Âu từ Việt Nam và Trung Quốc.
Việc ápthuế chống bán phá giá đối với giày mũ da của Việt Nam là 10% và Trung Quốc là16,5% đã chính thức bắt đầu từ ngày 6/10/2006, thời hạn áp dụng 2 năm.
Về phía Việt Nam, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao, đại diện các cơ quan hữuquan đã nhiều lần khẳng định Việt Nam không bán phá giá và việc EC xác định mặthàng giày mũ da của Việt Nam bán phá giá là không công bằng và không phản ánhđúng bản chất vụ việc.
Đa số các doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp vừa vànhỏ, thị phần của hàng hóa Việt Nam trong tổng mức nhập khẩu của Cộng đồng châuÂu cũng chỉ ở mức trên dưới 10%, nên không thể dùng biện pháp bán phá giá nhằmbóp méo cạnh tranh, tạo sức mạnh thị trường và đe dọa việc sản xuất, kinh doanhcủa các nhà sản xuất của Cộng đồng châu Âu.
Việc tính toán biên độ bán phá giá của EC đối với các mặt hàng xuất khẩucủa Việt Nam không phản ánh đúng thực tế sản xuất, kinh doanh của các doanhnghiệp Việt Nam.
Trong quá trình điều tra, EC sử dụng Brazil làm nước thay thế để tính toánbiên độ phá giá cho Việt Nam đã dẫn đến những kết quả tính toán hoàn toàn sailệch và làm bóp méo bản chất vụ việc vì Brazil có điều kiện hoàn toàn khác biệtso với Việt Nam. EC cũng đã thừa nhận những yếu tố khác biệt này nhưng vẫn sửdụng Brazil là nước thay thế trong việc tính toán biên độ phá giá cho Việt Nam.
Việt Nam đã nhiều lần đề nghị EC xem xét việc lựa chọn một số nước thaythế khác như Indonesia, Thái Lan… có các điều kiện tương đối tương đồng với ViệtNam nhưng không được chấp nhận.
Mặt hàng giày nhập khẩu từ Việt Nam không gây ra thiệt hại và cũng khôngphải là nguyên nhân gây thiệt hại cho ngành công nghiệp giày châu Âu. Những phântích của chính EC đã cho thấy bên nguyên đơn là các nhà sản xuất giày châu Âukhông phải gánh chịu những thiệt hại trong giai đoạn hiện nay, thị phần của cácnhà sản xuất châu Âu vẫn duy trì ở mức ổn định trong giai đoạn điều tra rà soátso với năm 2006.
Có nhiều yếu tố khách quan lẫn chủ quan khác nhau dẫn đến những tác độngđối với các nhà sản xuất giày châu Âu mà không phải do việc nhập khẩu giày củaViệt Nam vào thị trường châu Âu gây ra.
EC cần xem xét một cách khách quan đầy đủ những tác động này và đánhgiá đúng tác động từ hàng hóa nhập khẩu của Việt Nam tới ngành sản xuất giàychâu Âu. Bản thân các điều kiện sản xuất giày của châu Âu cũng không cho phép cóthể sản xuất ra một lượng lớn sản phẩm giày dép đủ để đáp ứng nhu cầu tiêu dùngtại châu Âu.
Việc thiếu hụt một số lượng lao động có tay nghề và sẵn sàng làm việctrong lĩnh vực da giày cũng là một thách thức lớn đối với ngành công nghiệp giàychâu Âu. Những vấn đề nội tại của ngành công nghiệp châu Âu khiến cho chi phísản xuất đầu vào tại châu Âu ở mức cao hơn so với mặt bằng các nước khác chínhlà nguyên nhân cơ bản làm giảm khả năng cạnh tranh, dẫn đến giảm lợi nhuận củacác nhà sản xuất giày châu Âu. Thực tế cũng cho thấy do yếu tố hiệu quả về mặtkinh tế, các nhà sản xuất châu Âu đang có xu hướng khá rõ ràng về việc dầnchuyển dịch sản xuất sang các nước thứ ba.
Ở Việt Nam, công nghiệp giày da là một ngành công nghiệp quan trọng sửdụng trên 650.000 lao động với đa số là lao động nữ - đang phải chịu tác độnghết sức tiêu cực do đồng thời bị áp thuế chống bán phá giá đối với mặt hàng giàymũ da xuất khẩu sang cộng đồng châu Âu và nhất là mới đây Cộng đồng châu Âu đãloại mặt hàng giày dép xuất khẩu của Việt Nam khỏi diện được hưởng ưu đãi thuếquan phổ cập (GSP).
Trong 9 tháng đầu năm 2009, tổng kim ngạch giày dép xuất khẩu của Việt Namvào Liên minh châu Âu ước đạt 1,6 tỷ USD, giảm 11,2% so với cùng kỳ năm 2008.
Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu cùng với tác động của việc Liên minhchâu Âu đã đưa ngành da giày Việt Nam ra khỏi diện được hưởng Quy chế ưu đãithuế quan phổ cập (GSP) từ ngày 1/1/2009, mặt hàng giày dép của Việt Nam hiệnphải chịu mức thuế cộng gộp (thuế chống bán phá giá + thuế MFN) là 18% - thay vìmức thuế 4,5% (thuế ưu đãi của GSP) trước đây. Điều này đã làm mất đi những lợithế cạnh tranh đáng kể của giày dép xuất khẩu Việt Nam vào thị trường Liên minhchâu Âu so với một số nước đang phát triển khác.
Việc tiếp tục áp dụng biện pháp chống bán phá giá chỉ nhằm bảo vệ lợi íchcủa một nhóm nhỏ các nhà sản xuất giày châu Âu có năng lực cạnh tranh yếu kém vàgây ra những tác động tiêu cực đối với các đầu tư, các nhà nhập khẩu, phân phốitại châu Âu và đặc biệt là quyền lợi của hàng triệu người tiêu dùng châu Âu.
Như đã nêu trên, việc áp thuế chống bán phá giá không những không giúp chocác nhà sản xuất châu Âu nâng cao năng lực cạnh tranh mà chỉ cho thấy quyết địnhnày đi ngược lại với chính sách tự do hóa thương mại của các nước Liên minh châuÂu cũng như của EC.
Đặc biệt trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu, việcngười tiêu dùng châu Âu không những không thể tiếp cận với hàng hóa có chấtlượng tốt với giá cả hợp lý mà giá bán lẻ còn có xu hướng tăng lên, sẽ gây ảnhhưởng không nhỏ tới quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng châu Âu.
Vì vậy, việc áp thuế chống bán phá giá của EC không những đã gây tổn hạiđến ngành công nghiệp da giày của Việt Nam mà còn gây tổn hại đến lợi ích chínhđáng của chính các doanh nghiệp châu Âu đang đầu tư, kinh doanh trong ngành giàydép tại Việt Nam, các nhà nhập khẩu, phân phối, bán lẻ, các nhà cung cấp dịch vụhậu cần, nguyên vật liệu,… tại thị trường châu Âu, đặc biệt là quyền lợi chínhđáng của người tiêu dùng châu Âu.
Việc EC đề xuất tiếp tục kéo dài áp dụng thuếchống bán phá giá không phù hợp với chính sách chung của Cộng đồng châu Âu làthúc đẩy tự do hóa thương mại, khuyến khích sự quay lại của chủ nghĩa bảo hộ,hơn nữa cũng đi ngược lại chính quan điểm của đa số nước thành thành viên châuÂu tại cuộc họp của Ủy ban tư vấn chống bán phá giá ngày 19/11.
Hơn nữa, việc tiếp tục áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với giày mũda xuất khẩu của Việt Nam là không phù hợp với sự phát triển tốt đẹp của quan hệkinh tế - thương mại song phương giữa Việt Nam và Cộng đồng châu Âu.
Trong khiViệt Nam đang làm hết sức để tạo dựng môi trường kinh doanh thuận lợi cho cácnhà đầu tư, trong đó có các nhà đầu tư châu Âu, cũng như thúc đẩy các mối quanhệ hợp tác từ các nước châu Âu, việc EC áp dụng biện pháp chống bán phá giá đốivới sản phẩm giầy mũ da xuất khẩu của Việt Nam đang gây ra quan ngại không chỉtrong các doanh nghiệp Việt Nam mà cả trong các nhà đầu tư, các đối tác kinhdoanh hiện tại và tiềm năng của Việt Nam.
Hội đồng châu Âu và các nước thành viên châu Âu cần phải xem xét vụ việcnày một cách khách quan, công bằng trên cơ sở cân nhắc lợi ích của tất cả cácbên liên quan để đánh giá đúng bản chất của vụ việc và trên cơ sở đó đưa raquyết định chấm dứt việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với mặt hànggiày mũ da nhập khẩu từ Việt Nam./.
Trước đó, ngày 19/11, tại cuộc họp của Ủy ban tư vấn chống bán phá giá (ADCommittee) để lấy ý kiến của các nước thành viên Liên minh châu Âu đối với đềxuất của EC về việc này, 15/27 nước thành viên đã bỏ phiếu phản đối đề xuất nêu trên của EC.
Mặc dù vậy, EC vẫn không thay đổi quan điểm và đã đệ trình lên Hội đồngchâu Âu đề xuất gia hạn áp thuế chống bán phá giá thêm 15 tháng đối với mặt hànggiày mũ da nhập khẩu vào Liên minh châu Âu từ Việt Nam và Trung Quốc.
Việc ápthuế chống bán phá giá đối với giày mũ da của Việt Nam là 10% và Trung Quốc là16,5% đã chính thức bắt đầu từ ngày 6/10/2006, thời hạn áp dụng 2 năm.
Về phía Việt Nam, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao, đại diện các cơ quan hữuquan đã nhiều lần khẳng định Việt Nam không bán phá giá và việc EC xác định mặthàng giày mũ da của Việt Nam bán phá giá là không công bằng và không phản ánhđúng bản chất vụ việc.
Đa số các doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp vừa vànhỏ, thị phần của hàng hóa Việt Nam trong tổng mức nhập khẩu của Cộng đồng châuÂu cũng chỉ ở mức trên dưới 10%, nên không thể dùng biện pháp bán phá giá nhằmbóp méo cạnh tranh, tạo sức mạnh thị trường và đe dọa việc sản xuất, kinh doanhcủa các nhà sản xuất của Cộng đồng châu Âu.
Việc tính toán biên độ bán phá giá của EC đối với các mặt hàng xuất khẩucủa Việt Nam không phản ánh đúng thực tế sản xuất, kinh doanh của các doanhnghiệp Việt Nam.
Trong quá trình điều tra, EC sử dụng Brazil làm nước thay thế để tính toánbiên độ phá giá cho Việt Nam đã dẫn đến những kết quả tính toán hoàn toàn sailệch và làm bóp méo bản chất vụ việc vì Brazil có điều kiện hoàn toàn khác biệtso với Việt Nam. EC cũng đã thừa nhận những yếu tố khác biệt này nhưng vẫn sửdụng Brazil là nước thay thế trong việc tính toán biên độ phá giá cho Việt Nam.
Việt Nam đã nhiều lần đề nghị EC xem xét việc lựa chọn một số nước thaythế khác như Indonesia, Thái Lan… có các điều kiện tương đối tương đồng với ViệtNam nhưng không được chấp nhận.
Mặt hàng giày nhập khẩu từ Việt Nam không gây ra thiệt hại và cũng khôngphải là nguyên nhân gây thiệt hại cho ngành công nghiệp giày châu Âu. Những phântích của chính EC đã cho thấy bên nguyên đơn là các nhà sản xuất giày châu Âukhông phải gánh chịu những thiệt hại trong giai đoạn hiện nay, thị phần của cácnhà sản xuất châu Âu vẫn duy trì ở mức ổn định trong giai đoạn điều tra rà soátso với năm 2006.
Có nhiều yếu tố khách quan lẫn chủ quan khác nhau dẫn đến những tác độngđối với các nhà sản xuất giày châu Âu mà không phải do việc nhập khẩu giày củaViệt Nam vào thị trường châu Âu gây ra.
EC cần xem xét một cách khách quan đầy đủ những tác động này và đánhgiá đúng tác động từ hàng hóa nhập khẩu của Việt Nam tới ngành sản xuất giàychâu Âu. Bản thân các điều kiện sản xuất giày của châu Âu cũng không cho phép cóthể sản xuất ra một lượng lớn sản phẩm giày dép đủ để đáp ứng nhu cầu tiêu dùngtại châu Âu.
Việc thiếu hụt một số lượng lao động có tay nghề và sẵn sàng làm việctrong lĩnh vực da giày cũng là một thách thức lớn đối với ngành công nghiệp giàychâu Âu. Những vấn đề nội tại của ngành công nghiệp châu Âu khiến cho chi phísản xuất đầu vào tại châu Âu ở mức cao hơn so với mặt bằng các nước khác chínhlà nguyên nhân cơ bản làm giảm khả năng cạnh tranh, dẫn đến giảm lợi nhuận củacác nhà sản xuất giày châu Âu. Thực tế cũng cho thấy do yếu tố hiệu quả về mặtkinh tế, các nhà sản xuất châu Âu đang có xu hướng khá rõ ràng về việc dầnchuyển dịch sản xuất sang các nước thứ ba.
Ở Việt Nam, công nghiệp giày da là một ngành công nghiệp quan trọng sửdụng trên 650.000 lao động với đa số là lao động nữ - đang phải chịu tác độnghết sức tiêu cực do đồng thời bị áp thuế chống bán phá giá đối với mặt hàng giàymũ da xuất khẩu sang cộng đồng châu Âu và nhất là mới đây Cộng đồng châu Âu đãloại mặt hàng giày dép xuất khẩu của Việt Nam khỏi diện được hưởng ưu đãi thuếquan phổ cập (GSP).
Trong 9 tháng đầu năm 2009, tổng kim ngạch giày dép xuất khẩu của Việt Namvào Liên minh châu Âu ước đạt 1,6 tỷ USD, giảm 11,2% so với cùng kỳ năm 2008.
Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu cùng với tác động của việc Liên minhchâu Âu đã đưa ngành da giày Việt Nam ra khỏi diện được hưởng Quy chế ưu đãithuế quan phổ cập (GSP) từ ngày 1/1/2009, mặt hàng giày dép của Việt Nam hiệnphải chịu mức thuế cộng gộp (thuế chống bán phá giá + thuế MFN) là 18% - thay vìmức thuế 4,5% (thuế ưu đãi của GSP) trước đây. Điều này đã làm mất đi những lợithế cạnh tranh đáng kể của giày dép xuất khẩu Việt Nam vào thị trường Liên minhchâu Âu so với một số nước đang phát triển khác.
Việc tiếp tục áp dụng biện pháp chống bán phá giá chỉ nhằm bảo vệ lợi íchcủa một nhóm nhỏ các nhà sản xuất giày châu Âu có năng lực cạnh tranh yếu kém vàgây ra những tác động tiêu cực đối với các đầu tư, các nhà nhập khẩu, phân phốitại châu Âu và đặc biệt là quyền lợi của hàng triệu người tiêu dùng châu Âu.
Như đã nêu trên, việc áp thuế chống bán phá giá không những không giúp chocác nhà sản xuất châu Âu nâng cao năng lực cạnh tranh mà chỉ cho thấy quyết địnhnày đi ngược lại với chính sách tự do hóa thương mại của các nước Liên minh châuÂu cũng như của EC.
Đặc biệt trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu, việcngười tiêu dùng châu Âu không những không thể tiếp cận với hàng hóa có chấtlượng tốt với giá cả hợp lý mà giá bán lẻ còn có xu hướng tăng lên, sẽ gây ảnhhưởng không nhỏ tới quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng châu Âu.
Vì vậy, việc áp thuế chống bán phá giá của EC không những đã gây tổn hạiđến ngành công nghiệp da giày của Việt Nam mà còn gây tổn hại đến lợi ích chínhđáng của chính các doanh nghiệp châu Âu đang đầu tư, kinh doanh trong ngành giàydép tại Việt Nam, các nhà nhập khẩu, phân phối, bán lẻ, các nhà cung cấp dịch vụhậu cần, nguyên vật liệu,… tại thị trường châu Âu, đặc biệt là quyền lợi chínhđáng của người tiêu dùng châu Âu.
Việc EC đề xuất tiếp tục kéo dài áp dụng thuếchống bán phá giá không phù hợp với chính sách chung của Cộng đồng châu Âu làthúc đẩy tự do hóa thương mại, khuyến khích sự quay lại của chủ nghĩa bảo hộ,hơn nữa cũng đi ngược lại chính quan điểm của đa số nước thành thành viên châuÂu tại cuộc họp của Ủy ban tư vấn chống bán phá giá ngày 19/11.
Hơn nữa, việc tiếp tục áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với giày mũda xuất khẩu của Việt Nam là không phù hợp với sự phát triển tốt đẹp của quan hệkinh tế - thương mại song phương giữa Việt Nam và Cộng đồng châu Âu.
Trong khiViệt Nam đang làm hết sức để tạo dựng môi trường kinh doanh thuận lợi cho cácnhà đầu tư, trong đó có các nhà đầu tư châu Âu, cũng như thúc đẩy các mối quanhệ hợp tác từ các nước châu Âu, việc EC áp dụng biện pháp chống bán phá giá đốivới sản phẩm giầy mũ da xuất khẩu của Việt Nam đang gây ra quan ngại không chỉtrong các doanh nghiệp Việt Nam mà cả trong các nhà đầu tư, các đối tác kinhdoanh hiện tại và tiềm năng của Việt Nam.
Hội đồng châu Âu và các nước thành viên châu Âu cần phải xem xét vụ việcnày một cách khách quan, công bằng trên cơ sở cân nhắc lợi ích của tất cả cácbên liên quan để đánh giá đúng bản chất của vụ việc và trên cơ sở đó đưa raquyết định chấm dứt việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với mặt hànggiày mũ da nhập khẩu từ Việt Nam./.
(TTXVN/Vietnam+)
