Hà Nội quy định rõ trong tất cả các khu, cụm công nghiệp mới xây dựng, bắt buộc phải dành ra từ 10% đến 30% quỹ đất để ưu tiên cho doanh nghiệp SME.
Bên lề Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026 diễn ra ngày 29/6, ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội đã có cuộc trao đổi với báo giới.
Cuộc đối thoại mở ra cái nhìn toàn diện về một Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ từ tư duy thu hút theo chiều rộng sang lựa chọn theo chiều sâu, lấy công nghệ và thể chế làm bàn đạp để hiện thực hóa khát vọng Thủ đô xanh, thông minh, hiện đại.
Hệ sinh thái số và chiến lược đón "đại bàng"
Thưa ông, với việc công bố quy hoạch tầm nhìn 100 năm và sự hỗ trợ từ các cơ chế đặc thù, Hà Nội đang tạo dựng hành lang pháp lý như thế nào để các nhà đầu tư chiến lược có thể rút ngắn thời gian tiếp cận và triển khai dự án quy mô lớn?
Ông Lê Trung Hiếu: Có thể khẳng định, chưa bao giờ Hà Nội có một bệ phóng thể chế vững chắc như hiện nay. Chúng ta đang dựa trên ba "trụ cột" pháp lý cốt lõi: Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị, Quy hoạch tổng thể Thủ đô và Luật Thủ đô (sửa đổi). Những văn bản hành chính này là kim chỉ nam định hình hành lang pháp lý vượt trội, cho phép Hà Nội thực hiện những cơ chế phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, khác biệt hoàn toàn so với các giai đoạn trước.
Trong giai đoạn này, chiến lược thu hút đầu tư của thành phố đã có bước ngoặt quan trọng. Thay vì chỉ tập trung vào hạ tầng đô thị hay hạ tầng kỹ thuật truyền thống, Hà Nội đang dồn lực kêu gọi đầu tư vào hạ tầng số. Đây là nền tảng tất yếu để phát triển kinh tế số, hướng tới mục tiêu Thủ đô xanh, thông minh và nhân dân hạnh phúc, theo đúng tinh thần của Nghị quyết 57/NQ-TW. Thành phố không thu hút đầu tư dàn trải mà tập trung vào các dự án mang tính "trục động lực," có sức lan tỏa lớn để dẫn dắt các dự án vệ tinh cùng phát triển.
Bên cạnh đó, Hà Nội cũng cam kết đồng hành cùng nhà đầu tư ngay từ khâu ý tưởng đến khi hiện thực hóa dự án. Với tư cách là cơ quan tham mưu, Sở Tài chính Hà Nội xác định việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng chất xám trong hạ tầng (như hệ thống camera AI điều tiết giao thông thông minh) sẽ tạo ra giá trị thặng dư cao hơn nhiều so với việc chỉ mở rộng mặt đường đơn thuần.
- Tại hội nghị lần này, Hà Nội đã ký kết tới 50 biên bản ghi nhớ (MOU) với các tập đoàn lớn. Làm thế nào để những con số này không chỉ "nằm trên giấy" và đâu là những lĩnh vực trọng tâm mà thành phố sẽ ưu tiên "trải thảm đỏ" trong thời gian tới, thưa ông?
Ông Lê Trung Hiếu: Quan điểm của lãnh đạo Thành phố là "không làm hình thức." Ngay sau lễ ký kết 50 MOU hôm nay, Ủy ban Nhân dân Thành phố sẽ giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết cho từng biên bản ghi nhớ. Số liệu thực tế từ Sở Tài chính cho thấy, khoảng 25% các MOU đã được triển khai từ trước đó, điều này đã cho thấy sự chủ động của cả chính quyền và doanh nghiệp.
Về các lĩnh vực trọng tâm, mật độ ký kết các MOU liên quan đến khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo chiếm tỷ trọng lớn. Cụ thể, Hà Nội đang đặc biệt quan tâm đến các dự án sản xuất và thiết kế chip bán dẫn. Một điểm đặc biệt trong các điều khoản ký kết lần này là yêu cầu về "chuyển giao công nghệ."
Theo đó, các tập đoàn toàn cầu khi đầu tư vào Hà Nội phải có lộ trình chuyển giao kỹ thuật cho phía Việt Nam. Điều này nhằm giúp tăng tỷ lệ nội địa hóa trong các sản phẩm, tạo lập hệ sinh thái công nghiệp cao bền vững thay vì chỉ là gia công thuần túy như trước đó. Thành phố sẵn sàng sử dụng vốn đầu tư công làm "vốn mồi," tập trung vào các hạ tầng xã hội và giao thông khối lượng lớn (đường sắt đô thị) để tạo nền tảng vững chắc, từ đó dẫn dắt nguồn vốn tư nhân đổ vào các lĩnh vực kinh doanh số và kinh tế tuần hoàn.
Trợ lực cho doanh nghiệp vừa và nhỏ
Bên cạnh việc thu hút các "đại bàng" toàn cầu, Hà Nội có chính sách gì để các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) trên địa bàn không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua kinh tế số, kinh tế xanh?
Ông Lê Trung Hiếu: Doanh nghiệp SME là xương sống của nền kinh tế Thủ đô, chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp. Chúng tôi hiểu rằng, nếu không có cơ chế đặc thù, họ rất khó cạnh tranh. Do đó, Hội đồng Nhân dân Thành phố đã ban hành các Nghị quyết cụ thể hóa Luật Thủ đô với ba gói “thắt nút" quan trọng.
Thứ nhất là về nguồn vốn, thành phố đã thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm để các doanh nghiệp SME, đặc biệt là các startup công nghệ, có thể tiếp cận nguồn lực tài chính ngay từ giai đoạn khởi tạo.
Thứ hai là về mặt bằng sản xuất, đây là điểm nghẽn lớn nhất. Cụ thể, Hà Nội quy định rõ trong tất cả các khu, cụm công nghiệp mới xây dựng, bắt buộc phải dành ra từ 10% đến 30% quỹ đất để ưu tiên cho doanh nghiệp SME. Bởi, không có mặt bằng, doanh nghiệp không thể sản xuất. Đây là mệnh lệnh thực tế mà thành phố đang quyết liệt thực hiện.
Thứ ba là xây dựng hệ sinh thái liên kết. Thành phố định hướng các doanh nghiệp "đại bàng," các tập đoàn FDI lớn sẽ đóng vai trò dẫn dắt, hỗ trợ các doanh nghiệp nội địa tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Thông qua môi trường cộng sinh này, các doanh nghiệp SME nội địa sẽ dần tích lũy năng lực, chất xám để phát triển và thậm chí là trở thành những "đại bàng" mới trong tương lai.
- Thời gian là tài nguyên quý giá nhất của doanh nghiệp. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về cam kết của Hà Nội trong việc giảm thiểu chi phí tuân thủ và hiện đại hóa bộ máy hành chính để thực sự trở thành "điểm đến hạnh phúc" của nhà đầu tư?
Ông Lê Trung Hiếu: Thời gian của nhà đầu tư được coi là tài nguyên của thành phố. Theo đó, Hà Nội đã và đang triển khai quyết liệt việc thiết lập Trung tâm hành chính công Thành phố. Hiện tại, khoảng 50% quy trình thủ tục hành chính đã được "số hóa" hoàn toàn. Các thủ tục như đăng ký đầu tư giờ đây doanh nghiệp có thể thực hiện "toàn trình" trên môi trường mạng, không cần dùng giấy tờ hay nộp hồ sơ trực tiếp.
Trong thời gian tới, Hà Nội cam kết tiếp tục rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính thêm tối đa 30% so với quy trình hiện tại. Đây là nỗ lực rất lớn nhằm giảm thiểu chi phí tuân thủ, tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng.
Bên cạnh việc mời gọi đầu tư, thành phố cũng đang nỗ lực kiến tạo một không gian sống và làm việc lý tưởng. Nơi hạ tầng giao thông thông minh giúp xóa bỏ tắc nghẽn, nơi hạ tầng số giúp mọi giao dịch trở nên thuận tiện. Đó chính là cách Hà Nội hiện thực hóa tầm nhìn về một Thủ đô văn hiến-văn minh-hiện đại, nơi sự ổn định của chính sách và sự nhanh nhạy của bộ máy là lời cam kết chắc chắn nhất dành cho mọi nhà đầu tư./.
- Xin cảm ơn ông./.