Mỗi người dân làng nghề thêu Văn Lâm, xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư (Ninh Bình) đềumang trong mình niềm tự hào về mảnh đất Cố đô ngàn năm văn hiến, mong muốn đemnghệ thuật thêu tinh hoa, tạo nên những sản phẩm kiệt tác dâng đời và quảng bácho tên tuổi làng nghề bay xa.
Về làng nghề Văn Lâm, bạn có thể bắt gặp hình ảnhnhững nghệ nhân đang miệt mài bên khung vải, dành hết tâm huyết để lưu truyềnnghề thêu truyền thống.
Nhờ nghề thêu mà vùng đất nghèo thuần nông quanh năm“chiêm thua, mùa mất” này có cuộc sống ngày càng ổn định, những sản phẩm thêutay kết tinh nền văn hóa đặc thù của làng nghề ngày càng được nhiều du khách nămchâu biết tới.
Nép mình vào núi, bên cạnh khu du lịch Tam Cốc-Bích Động nổitiếng, Văn Lâm là cái nôi của nghề thêu truyền truyền thống lâu đời đã nổi danhcả nước.
Theo sử sách của làng ghi lại, nghề thêu ở đây có từ hơn 700 năm trước.Ông tổ nghề là Lê Công Hành, một vị quan đời Trần, một lần đi sứ sang Trung Hoathấy một số họa tiết tinh xảo thêu bằng tay trên chiếc tàn lọng (ô che cungđình) tuyệt đẹp khiến ông rất thích.
Trong thời gian ở đó, ông đã học được nghề thêu truyền thốngcủa người Trung Hoa rồi trở về truyền dạy và tổ chức cho dân làng Văn Lâm làmtheo.
Ban đầu, thêu chỉ là nghề phụ, trải qua bao thăng trầm, người dân VănLâm luôn bám nghề, bám quê, bảo tồn và phát triển những giá trị truyền thống củanghề thêu.
Trong thời kỳ chiến tranh ác liệt, ban ngày người dân ra đồng sảnxuất, đêm đêm cả làng lại thắp đèn dầu làm hàng thêu xuất khẩu.
Từ những sợi chỉmảnh mai, những mảnh vải đủ mầu, với đôi bàn tay tài hoa và lòng yêu nghề,các “nghệ sỹ” thôn quê đã tạo ra những sản phẩm có giá trị thẩm mỹ cao,đường nét tinh xảo, uyển chuyển, thanh tú, mịn màng, mang đậm bản sắc văn hóaViệt có mặt ở nhiều nơi trên thế giới.
Hình ảnh nhữngngười phụ nữ chăm chú bên khung thêu với sự say mê ngời lên trong ánh mắt khiếnta có thể thấu hiểu sự tồn tại của làng nghề không phải chỉ nằm trong hai chữ "mưu"sinh."
Hiện nay, Văn Lâm có 1.000 hộ, trong đó 85% số hộ gia đình làm nghề thêu ren. Từnhững đứa trẻ 6-7 tuổi đến các cụ cao niên ngoài 80 tuổi, ai cũng biết cầm kim.
Từ mặt hàng thêu ren truyền thống và đơn giản, các cơ sở sản xuất đã dần chuyểnsang làm hàng thêu pha rua trắng chất lượng cao, tạo nên những mẫu hàng mới đápứng với những thị trường khó tính như Mỹ, Đức, Pháp, Nhật, Hàn Quốc...
Ông VũThanh Luân, Chủ tịch Hội làng nghề Văn Lâm - một người tâm huyết với nghề xúcđộng cho biết: Là người con của Văn Lâm, ai cũng vui mừng về sự đổi thay nơilàng quê. Trước đây quanh năm mất mùa, năng suất thấp, quỹ đất cho sản xuất eohẹp, nay lại có thể “bung ra” và phất lên, bà con có cuộc sống ngày càng khấmkhá.
Tuy nhiên, ông cũng rất trăn trở khi thấy những sản phẩm tinh xảo do cácnghệ nhân tài hoa làm ra chưa được nhiều người biết tới, làng nghề truyền thốngđang bị mai một, công tác tiếp thị chưa bài bản, chưa phát huy hết tiềm năng,thế mạnh của làng nghề...
Ông bộc bạch, muốn cùng dân làng thêu và các cơ quanchức năng, các tổ chức đoàn thể, xây dựng Văn Lâm thành một làng nghề nổi tiếng,để người dân không chỉ sống bằng nghề mà còn có thể làm giàu từ nghề.
Giữchân những thợ giỏi, khơi dậy lòng yêu nghề, đam mê lập nghiệp từ nghề thêu chogiới trẻ; hợp tác chặt chẽ giữa Hiệp hội nghề và các cấp chính quyền, tạo sự ổnđịnh cho đầu ra của sản phẩm, tìm kiếm đơn hàng hợp tác xuất khẩu... đó chính lànhững giải giáp cần thiết để bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống hơn 700 năm tuổi.
Hòa cùng dòng chảy của thời gian, người dân làng thêu ren Văn Lâm bằng nhữngđường kim, mũi chỉ đang tạo nên những sản phẩm mang hồn thiêng non nước, conngười nơi vùng quê kinh đô xưa.
Ngày Đại lễ 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội đangđến gần, những tay kim của làng đang gấp rút hoàn thành bức tranh “Cội xưa,” táihiện và lột tả Cố đô Hoa Lư - một dấu tích lịch sử gắn liền với Thăng Long-HàNội.
Đây là bức tranh thêu lớn kỷ lục với chiều cao 5m, chiều dài 25m. Các nghệ nhân trong làng không quản ngày đêm đang cố gắng hoàn thành bức tranhý nghĩa này để giới thiệu tới đông đảo công chúng trong và ngoài nước./.
Về làng nghề Văn Lâm, bạn có thể bắt gặp hình ảnhnhững nghệ nhân đang miệt mài bên khung vải, dành hết tâm huyết để lưu truyềnnghề thêu truyền thống.
Nhờ nghề thêu mà vùng đất nghèo thuần nông quanh năm“chiêm thua, mùa mất” này có cuộc sống ngày càng ổn định, những sản phẩm thêutay kết tinh nền văn hóa đặc thù của làng nghề ngày càng được nhiều du khách nămchâu biết tới.
Nép mình vào núi, bên cạnh khu du lịch Tam Cốc-Bích Động nổitiếng, Văn Lâm là cái nôi của nghề thêu truyền truyền thống lâu đời đã nổi danhcả nước.
Theo sử sách của làng ghi lại, nghề thêu ở đây có từ hơn 700 năm trước.Ông tổ nghề là Lê Công Hành, một vị quan đời Trần, một lần đi sứ sang Trung Hoathấy một số họa tiết tinh xảo thêu bằng tay trên chiếc tàn lọng (ô che cungđình) tuyệt đẹp khiến ông rất thích.
Trong thời gian ở đó, ông đã học được nghề thêu truyền thốngcủa người Trung Hoa rồi trở về truyền dạy và tổ chức cho dân làng Văn Lâm làmtheo.
Ban đầu, thêu chỉ là nghề phụ, trải qua bao thăng trầm, người dân VănLâm luôn bám nghề, bám quê, bảo tồn và phát triển những giá trị truyền thống củanghề thêu.
Trong thời kỳ chiến tranh ác liệt, ban ngày người dân ra đồng sảnxuất, đêm đêm cả làng lại thắp đèn dầu làm hàng thêu xuất khẩu.
Từ những sợi chỉmảnh mai, những mảnh vải đủ mầu, với đôi bàn tay tài hoa và lòng yêu nghề,các “nghệ sỹ” thôn quê đã tạo ra những sản phẩm có giá trị thẩm mỹ cao,đường nét tinh xảo, uyển chuyển, thanh tú, mịn màng, mang đậm bản sắc văn hóaViệt có mặt ở nhiều nơi trên thế giới.
Hình ảnh nhữngngười phụ nữ chăm chú bên khung thêu với sự say mê ngời lên trong ánh mắt khiếnta có thể thấu hiểu sự tồn tại của làng nghề không phải chỉ nằm trong hai chữ "mưu"sinh."
Hiện nay, Văn Lâm có 1.000 hộ, trong đó 85% số hộ gia đình làm nghề thêu ren. Từnhững đứa trẻ 6-7 tuổi đến các cụ cao niên ngoài 80 tuổi, ai cũng biết cầm kim.
Từ mặt hàng thêu ren truyền thống và đơn giản, các cơ sở sản xuất đã dần chuyểnsang làm hàng thêu pha rua trắng chất lượng cao, tạo nên những mẫu hàng mới đápứng với những thị trường khó tính như Mỹ, Đức, Pháp, Nhật, Hàn Quốc...
Ông VũThanh Luân, Chủ tịch Hội làng nghề Văn Lâm - một người tâm huyết với nghề xúcđộng cho biết: Là người con của Văn Lâm, ai cũng vui mừng về sự đổi thay nơilàng quê. Trước đây quanh năm mất mùa, năng suất thấp, quỹ đất cho sản xuất eohẹp, nay lại có thể “bung ra” và phất lên, bà con có cuộc sống ngày càng khấmkhá.
Tuy nhiên, ông cũng rất trăn trở khi thấy những sản phẩm tinh xảo do cácnghệ nhân tài hoa làm ra chưa được nhiều người biết tới, làng nghề truyền thốngđang bị mai một, công tác tiếp thị chưa bài bản, chưa phát huy hết tiềm năng,thế mạnh của làng nghề...
Ông bộc bạch, muốn cùng dân làng thêu và các cơ quanchức năng, các tổ chức đoàn thể, xây dựng Văn Lâm thành một làng nghề nổi tiếng,để người dân không chỉ sống bằng nghề mà còn có thể làm giàu từ nghề.
Giữchân những thợ giỏi, khơi dậy lòng yêu nghề, đam mê lập nghiệp từ nghề thêu chogiới trẻ; hợp tác chặt chẽ giữa Hiệp hội nghề và các cấp chính quyền, tạo sự ổnđịnh cho đầu ra của sản phẩm, tìm kiếm đơn hàng hợp tác xuất khẩu... đó chính lànhững giải giáp cần thiết để bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống hơn 700 năm tuổi.
Hòa cùng dòng chảy của thời gian, người dân làng thêu ren Văn Lâm bằng nhữngđường kim, mũi chỉ đang tạo nên những sản phẩm mang hồn thiêng non nước, conngười nơi vùng quê kinh đô xưa.
Ngày Đại lễ 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội đangđến gần, những tay kim của làng đang gấp rút hoàn thành bức tranh “Cội xưa,” táihiện và lột tả Cố đô Hoa Lư - một dấu tích lịch sử gắn liền với Thăng Long-HàNội.
Đây là bức tranh thêu lớn kỷ lục với chiều cao 5m, chiều dài 25m. Các nghệ nhân trong làng không quản ngày đêm đang cố gắng hoàn thành bức tranhý nghĩa này để giới thiệu tới đông đảo công chúng trong và ngoài nước./.
Văn Đạt - Thu Hà (Vietnam+)
