Đánh giá về chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới New Zealand, Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Hoàng Minh, chuyên gia chuyên ngành Khoa học máy tính thuộc Đại học Công nghệ Auckland (AUT), Phó Chủ tịch Mạng lưới Tri thức Việt Nam tại New Zealand (VietKnowledge NZ), thành viên Hội đồng Học thuật AUT, khẳng định tính bổ trợ cao giữa hai nền kinh tế và quyết tâm từ cả hai phía sẽ là chìa khóa đưa hợp tác khoa học, công nghệ và đào tạo nhân lực lên một tầm cao mới.
Chia sẻ với phóng viên về cảm xúc khi tham dự các hoạt động trong khuôn khổ chuyến thăm, Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Hoàng Minh cho biết đây là một trải nghiệm đặc biệt và xúc động. Mặc dù đã sống, học tập và làm việc 25 năm tại New Zealand, ông vẫn luôn đau đáu hướng về quê hương. Sự hiện diện của người đứng đầu Nhà nước giữa cộng đồng người Việt tại New Zealand mang lại niềm tự hào, cảm giác gần gũi và tinh thần trách nhiệm sâu sắc của đội ngũ trí thức người Việt tại đây.
Theo Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Hoàng Minh, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới New Zealand không chỉ mang ý nghĩa nghi lễ ngoại giao, mà giá trị lớn hơn là đã củng cố niềm tin chính trị, nâng tầm khát vọng hợp tác giữa hai quốc gia.
Ông đánh giá Việt Nam sở hữu nguồn nhân lực trẻ, thị trường năng động và nhu cầu đổi mới rất lớn; trong khi New Zealand có thế mạnh về giáo dục, khoa học, nông nghiệp công nghệ cao và phát triển bền vững.
Hai nền kinh tế mang tính bổ trợ cao cho nhau. Chuyến thăm đã mở ra cánh cửa hợp tác và nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là biến cơ hội đó thành con đường để người dân, sinh viên, nhà khoa học và doanh nghiệp hai nước cùng bước tiếp.
Từ góc nhìn chuyên môn, Phó Chủ tịch Mạng lưới Tri thức Việt Nam tại New Zealand chỉ ra 3 nhóm cơ hội hợp tác trọng tâm.
Thứ nhất, Việt Nam và New Zealand cần tập trung giải quyết các bài toán thực tế thông qua việc thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực mũi nhọn như nông nghiệp thông minh, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, giáo dục số và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm.
Sự kết hợp giữa hệ sinh thái nghiên cứu, thương mại hóa bài bản của New Zealand với quy mô lớn, nguồn dữ liệu phong phú và đội ngũ trẻ năng động của Việt Nam sẽ giúp hiện thực hóa các nghiên cứu khoa học, sớm đưa các nghiên cứu này vượt khỏi phòng thí nghiệm để ứng dụng trực tiếp vào các vườn cây, lớp học, bệnh viện cũng như doanh nghiệp.
Thứ hai, hai bên cần tạo dựng và duy trì dòng chảy tri thức hai chiều hiệu quả. Bên cạnh việc tiếp tục tạo điều kiện cho sinh viên, học viên Việt Nam sang New Zealand học tập, nghiên cứu và làm việc, các nhà khoa học, chuyên gia New Zealand cũng cần đến Việt Nam nhiều hơn để tiếp cận trực tiếp với dữ liệu, thị trường và điều kiện thực địa, qua đó gia tăng tính thực tiễn và chiều sâu cho các dự án hợp tác.
Thứ ba, hợp tác khoa học phải đặt thế hệ trẻ ở vị trí trung tâm của mọi chiến lược phát triển. Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Hoàng Minh chia sẻ khoảng 20-30% học viên do ông hướng dẫn là người Việt Nam.
Ông cho rằng việc đào tạo không chỉ dừng lại ở tấm bằng đại học hay sau đại học, mà cốt lõi là trang bị cho người trẻ năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn và khả năng xây dựng mạng lưới kết nối quốc tế, bởi con người chính là tài sản quý giá nhất, quyết định sự thành công lâu dài của mọi nỗ lực hợp tác.
Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Hoàng Minh nhấn mạnh mỗi sáng kiến đưa ra cần làm rõ ba yếu tố: ai chịu trách nhiệm, thời điểm thực hiện và tiêu chí đo lường kết quả.
Theo ông, đổi mới sáng tạo cần một cơ chế kết nối "đúng người, đúng lúc" giữa bài toán của trường đại học Việt Nam, công nghệ của New Zealand và năng lực triển khai của doanh nghiệp, trong đó các mạng lưới tri thức đóng vai trò cầu nối. Thành công của hợp tác phải được đo bằng số lượng con người được đào tạo, công nghệ được ứng dụng và sự phát triển bền vững của các mối quan hệ đối tác.
Khẳng định tình yêu quê hương được đo bằng tri thức và những giá trị đóng góp cho đất nước, Giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Hoàng Minh bày tỏ đội ngũ trí thức Việt Nam tại New Zealand có đầy đủ năng lực, mạng lưới và khát vọng để đồng hành, biến các cơ hội hợp tác thành kết quả thực tế trong thời gian tới./.