Các nhóm lợi ích cạnh tranh luôn tìm cách tác động đến chính sách thương mại, nhưng quá trình này đã trở nên phức tạp và đáng lo ngại hơn dưới thời của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Chính quyền Mỹ vừa ra thông báo sẽ loại bỏ ximăng và một số sản phẩm khác của Canada ra khỏi danh sách chịu thuế, chỉ chưa đầy 3 tuần sau khi mức thuế này có hiệu lực, mặc dù các loại thuế mới vẫn được áp dụng đối với những mặt hàng như xe máy và các sản phẩm từ sữa.
Quyết định bãi bỏ áp thuế ximăng cho thấy, chính quyền Trump sẵn sàng xem xét lại mức thuế quan khi các nhà sản xuất Mỹ chứng minh được rằng loại thuế đó đang gây thiệt hại cho họ.
Theo một số nhà quan sát, việc Mỹ dỡ bỏ mức thuế 50% đối với ximăng Canada có thể mang lại bài học “quý giá” cho các ngành công nghiệp khác của Canada đang bị cuốn vào cuộc chiến thương mại, trong đó áp lực từ các doanh nghiệp Mỹ chịu ảnh hưởng tiêu cực bởi thuế quan đã góp phần quan trọng vào việc thuyết phục chính quyền nới lỏng chính sách.
Các nhà sản xuất ximăng và khách hàng của họ tại Mỹ từng cảnh báo rằng, nước này không sản xuất đủ ximăng để đáp ứng nhu cầu nội địa, khiến họ phải phụ thuộc vào nguồn cung từ Canada và chịu chi phí cao hơn do thuế quan. Một trong những tổ chức gây sức ép lên Washington để yêu cầu nới lỏng chính sách là Hiệp hội Bê tông Đúc sẵn Quốc gia (NPCA).
Ông Nick Rhoad, Giám đốc Điều hành của NPCA cho biết, Hiệp hội đã đặc biệt kiến nghị dỡ bỏ thuế xi măng và tin rằng những lo ngại của họ đã được lắng nghe.
NPCA đại diện cho gần 700 nhà sản xuất bêtông đúc sẵn - loại vật liệu được sử dụng trong xây dựng đường sá, cầu cống, hệ thống thoát nước và các cơ sở hạ tầng khác.
Ông Rhoad cho biết, Hiệp hội đã liên hệ với Washington để giải thích về tác động của mức thuế đối với các nhà sản xuất Mỹ, mặc dù ông từ chối tiết lộ đích danh người mà Hiệp hội đã trao đổi. Họ cũng đã gặp gỡ đại diện Nhà Trắng vào đầu năm nay để thảo luận về tầm quan trọng của ngành công nghiệp bê tông đúc sẵn.
Thượng nghị sỹ đảng Cộng hòa Susan Collins (bang Maine) đã trực tiếp đề cập vấn đề thuế xi măng với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, cảnh báo rằng, các doanh nghiệp tại bang của bà phụ thuộc vào ximăng Canada và có rất ít lựa chọn thay thế.
Carlo Dade, Giám đốc phụ trách chính sách quốc tế và Sáng kiến Bắc Mỹ Mới (New North America Initiative) tại Đại học Calgary, nhận định rằng, việc đảo ngược quyết định về thuế ximăng phản ánh một quá trình rộng lớn hơn đang diễn ra tại Washington, khi Mỹ dần nhận ra những loại thuế nào có thể duy trì mà không gây thiệt hại quá lớn cho nền kinh tế nước này.
Mức thuế quan đối với bêtông đang gây lo ngại cho các công ty phụ thuộc vào nguồn ximăng từ Canada, đặc biệt là những doanh nghiệp có các dự án đã được định giá trước khi mức thuế mới có hiệu lực./.