Theo phóng viên TTXVN tại Washington, ngày 22/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã kêu gọi các nước thành viên trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) chuẩn bị “kế hoạch B” trong trường hợp Iran tiếp tục từ chối mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Phát biểu bên lề Hội nghị Ngoại trưởng NATO tại Helsingborg (Thụy Điển), ông Rubio cho biết Mỹ và các đồng minh hiện vẫn ưu tiên giải pháp ngoại giao nhằm đạt được thỏa thuận với Tehran.
Mục tiêu của các cuộc thương lượng này là bảo đảm eo biển Hormuz được mở lại và Iran từ bỏ việc phát triển vũ khí hạt nhân. Người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ nhấn mạnh các nỗ lực ngoại giao vẫn đang tiếp diễn nhưng các đồng minh cần chuẩn bị sẵn cho tình huống Iran tiếp tục duy trì phong tỏa Hormuz.
Ông đặt giả thiết, nếu Tehran tuyên bố kiểm soát eo biển Hormuz và áp đặt các khoản thu phí đối với tàu thuyền qua lại, cộng đồng quốc tế sẽ buộc phải có phản ứng. Các quốc gia cần bắt đầu xây dựng phương án đối phó ngay từ bây giờ.
Liên quan sáng kiến của Pháp và Anh nhằm mở lại eo biển Hormuz, Ngoại trưởng Mỹ cho biết hiện đã có các kế hoạch cho kịch bản giao tranh chấm dứt, với điều kiện tiên quyết là “không còn bên nào nổ súng.”
Trong trường hợp xung đột kéo dài, NATO và các đồng minh cần có “kế hoạch B” để thực hiện trong bối cảnh nhu cầu khôi phục lưu thông qua tuyến hàng hải chiến lược ngày càng cấp thiết.
Hiện đang có những thông tin trái chiều liên quan đến kế hoạch của Mỹ đối với Iran. Tờ Wall Street Journal dẫn lời một số quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump đã có cuộc họp với giới chức an ninh quốc gia Mỹ vào sáng 22/5 để thảo luận về các bước đi tiếp theo đối với Iran.
Tại cuộc họp, ông Trump quyết định tạm thời chưa khôi phục các cuộc không kích nhằm tạo cơ hội cho ngoại giao. Tuy nhiên, các nguồn tin từ CBS và Axios cùng ngày lại đưa tin chính quyền Tổng thống Trump đang cân nhắc khả năng tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào Iran trong bối cảnh đàm phán ngoại giao do Pakistan làm trung gian vẫn chưa đạt kết quả rõ ràng.
CBS và Axios cho biết quyết định cuối cùng về các cuộc tấn công chưa được đưa ra, song Tổng thống Trump đã hủy kế hoạch đi dự đám cưới con trai cuối tuần này và ở lại Washington để theo dõi tình hình.
Theo các nguồn tin, những ngày gần đây Tổng thống Trump “ngày càng bức xúc” với tiến trình đàm phán và ông đang có xu hướng chuyển từ ưu tiên ngoại giao sang khả năng ra lệnh tấn công. Các lực lượng quân sự và tình báo Mỹ đã hủy bỏ kế hoạch nghỉ cuối tuần để sẵn sàng ứng phó trong trường hợp có lệnh tấn công được phát đi.
Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) quyết định áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với giới chức và những cá nhân Iran chịu trách nhiệm về phong tỏa eo biển Hormuz.
Các biện pháp này bao gồm lệnh cấm đi lại và phong tỏa tài sản, cấm công dân và doanh nghiệp EU hỗ trợ tài chính hoặc vật chất cho những đối tượng có tên trong danh sách.
Trong bối cảnh tình hình căng thẳng, các nhà trung gian hòa giải tiếp tục thúc đẩy nỗ lực đàm phán nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông. Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, Tướng Asim Munir - Tư lệnh quân đội Pakistan và là nhà trung gian quan trọng trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran - đã lên đường đến thủ đô Tehran.
Dự kiến, ông Munir sẽ gặp gỡ các quan chức cấp cao của nước chủ nhà, trong đó có Ngoại trưởng Abbas Araghchi. Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Syed Mohsin Naqvi cũng đang có mặt tại Tehran và có ngày đàm phán thứ ba liên tiếp để thảo luận về các đề xuất chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran.
Ngoài ra, một nhóm đàm phán của Qatar đã đến Tehran để giúp đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột và giải quyết các vấn đề còn tồn đọng./.
Giới vận tải biển quốc tế cân nhắc kịch bản Iran quản lý eo biển Hormuz
Thị trường vận tải biển toàn cầu đang thích nghi với các cơ chế giao thương mới trong bối cảnh những yếu tố địa chính trị ngày càng tác động mạnh tới chuỗi cung ứng và hoạt động vận tải biển quốc tế.
