Tiến độ giải ngân đầu tư công tại Tây Ninh vẫn còn chênh lệch lớn giữa các chủ đầu tư, trong khi nhiều dự án vướng mặt bằng, thủ tục và điều kiện thi công, tạo áp lực hoàn thành kế hoạch khi năm 2026 chỉ còn ba tháng.
Trước yêu cầu đó, tỉnh tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, xác định rõ trách nhiệm từng đơn vị, điều hành vốn sát khả năng thực hiện, quyết tâm giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao.
Giải ngân chưa đồng đều, nhiều dự án đối mặt nguy cơ chậm tiến độ
Theo Sở Tài chính Tây Ninh, địa phương đã phân bổ gần 36.500 tỷ đồng vốn đầu tư công năm 2026. Đến ngày 25/9, các chủ đầu tư đã giải ngân gần 18.900 tỷ đồng, đạt 51,71% kế hoạch vốn địa phương.
Theo số liệu Bộ Tài chính công bố, tỷ lệ giải ngân của tỉnh đạt 66,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn mức bình quân cả nước. Tuy nhiên, kết quả chung chưa phản ánh đầy đủ tiến độ thực hiện tại từng dự án.
Theo ông Trương Văn Liếp, Giám đốc Sở Tài chính Tây Ninh, trong 108 chủ đầu tư của tỉnh, chỉ có 37 đơn vị giải ngân trên 75% kế hoạch, còn 71 đơn vị đạt dưới mức này. Đáng chú ý, khoảng 65% giá trị giải ngân toàn tỉnh tập trung ở dự án Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh. Trong khi đó, dự án đường dẫn vào 3 cầu trên ĐT.827E mới giải ngân đạt 14,53%; đường liên tuyến N8-787B-789 đạt 53,63%...
Sự chênh lệch này cho thấy tỷ lệ giải ngân chung chưa phản ánh đồng đều khả năng sử dụng vốn của từng dự án. Khi phần lớn giá trị giải ngân tập trung vào một công trình, kết quả toàn tỉnh có thể ở mức khá nhưng nhiều dự án vẫn chậm tiến độ, tiềm ẩn nguy cơ không sử dụng hết vốn được giao. Vì vậy, việc rà soát phải đi vào khả năng thực hiện thực tế của từng dự án, từ khối lượng có thể hoàn thành đến khả năng thanh toán trong thời gian còn lại của năm.
Áp lực giải ngân càng lớn khi kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh tăng thêm 5.422 tỷ đồng so với mức Chính phủ giao đầu năm, trong đó có 4.006 tỷ đồng được phân bổ thêm từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương và ngân sách Thành phố Hồ Chí Minh hỗ trợ giải phóng mặt bằng dự án cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Mộc Bài. Trong khi nguồn vốn tăng, tiến độ thực hiện nhiều dự án vẫn bị cản trở bởi các khâu chuẩn bị và tổ chức thi công. Công tác giải phóng mặt bằng tại một số công trình trọng điểm còn chậm; thời gian thẩm định, phê duyệt dự án, thực hiện thủ tục chuẩn bị đầu tư và đấu thầu kéo dài; năng lực huy động nhân lực, thiết bị của một số nhà thầu chưa đáp ứng yêu cầu.
Bên cạnh đó, giá xăng dầu biến động, nguồn cung nhựa đường thiếu hụt cũng ảnh hưởng đến thi công. Những vướng mắc này làm gián đoạn quá trình triển khai, kéo chậm khối lượng hoàn thành và hạn chế khả năng nghiệm thu, thanh toán vốn.
Một vướng mắc khác là tiến độ giải ngân nguồn vốn khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đến thời điểm báo cáo, tỷ lệ giải ngân nguồn vốn này của Tây Ninh mới đạt 19,13%, riêng nguồn từ ngân sách địa phương đạt 9,06%.
Theo ông Trương Văn Liếp, các đơn vị cần khẩn trương hoàn thiện thủ tục, lựa chọn nhà thầu, thống nhất giải pháp công nghệ để đưa vốn vào thực hiện, tránh tình trạng nguồn lực đã bố trí nhưng chậm chuyển thành sản phẩm và kết quả thực tế.
Tỷ lệ giải ngân thấp ở lĩnh vực này đặt ra yêu cầu đánh giá cả tiến độ hoàn thiện thủ tục lẫn khả năng triển khai từng nhiệm vụ. Những dự án đủ điều kiện, có khả năng thực hiện cần được tập trung tháo gỡ để đẩy nhanh tiến độ; đối với phần vốn chưa phân bổ hoặc dự án không còn khả năng giải ngân hết, cần sớm xác định nguyên nhân và phương án xử lý.
Sở Tài chính sẽ tiếp tục rà soát, tham mưu cấp có thẩm quyền điều chỉnh vốn phù hợp với khả năng thực hiện, tránh để nguồn lực bị tồn đọng khi thời hạn giải ngân đang thu hẹp.
Rõ trách nhiệm, điều chuyển vốn theo tiến độ thực hiện
Trước sự chênh lệch về tiến độ giữa các chủ đầu tư, Tây Ninh yêu cầu rà soát từng dự án, xác định rõ trách nhiệm của đơn vị thực hiện và thời hạn khắc phục các vướng mắc.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Tây Ninh Huỳnh Văn Sơn, địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ, xử lý những khâu còn ách tắc, phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch vốn được giao năm 2026.
Theo ông Huỳnh Văn Sơn, dù Ủy ban Nhân dân tỉnh đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị và chủ đầu tư, một số dự án vẫn chậm ở các khâu hoàn thiện thủ tục, lựa chọn nhà thầu, tổ chức thi công, nghiệm thu, thanh toán và giải phóng mặt bằng. Do đó, việc kiểm tra phải gắn với từng công việc cụ thể, thay vì chỉ theo dõi tỷ lệ giải ngân chung.
Các chủ đầu tư cần rà soát tiến độ theo từng tháng còn lại, làm việc với nhà thầu về khả năng huy động nhân lực, thiết bị, vật tư; đẩy nhanh nghiệm thu và hoàn thiện hồ sơ thanh toán đối với khối lượng đã thực hiện. Những nhà thầu, đơn vị tư vấn không đáp ứng yêu cầu phải được xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và xử lý theo hợp đồng, quy định pháp luật.
Đối với các dự án còn vướng giải phóng mặt bằng, trách nhiệm xử lý đòi hỏi sự phối hợp trực tiếp giữa chủ đầu tư, các sở, ngành liên quan và chính quyền cấp xã. Các đơn vị phải rà soát từng trường hợp còn vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; phân công lãnh đạo phụ trách từng dự án, địa bàn và xác định thời hạn giải quyết. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được báo cáo kịp thời để xem xét, xử lý. Việc tháo gỡ theo từng trường hợp cụ thể nhằm đẩy nhanh bàn giao mặt bằng, tạo điều kiện để nhà thầu triển khai liên tục và hoàn thành khối lượng theo kế hoạch.
Song song với xử lý các vướng mắc, theo ông Huỳnh Văn Sơn, các đơn vị liên quan phải điều hành kế hoạch vốn sát khả năng thực hiện thực tế. Các chủ đầu tư phải chủ động xác định số vốn dự kiến không thể giải ngân hết, báo cáo nguyên nhân và đề xuất phương án xử lý, không chờ đến cuối năm mới kiến nghị điều chỉnh.
Sở Tài chính có trách nhiệm tổng hợp, tham mưu điều chuyển vốn từ dự án không có khả năng sử dụng hết sang dự án có nhu cầu, đủ điều kiện và khả năng giải ngân. Việc kiểm tra tiến độ phải gắn với chế độ báo cáo hàng tuần, làm rõ khối lượng thực hiện, số vốn đã giải ngân, khó khăn, trách nhiệm và khả năng giải ngân đến ngày 31/12/2026. Những trường hợp chậm trễ do nguyên nhân chủ quan sẽ được tổng hợp để xem xét trách nhiệm theo quy định.
Áp lực này thể hiện rõ ở lĩnh vực giao thông, nơi tập trung nhiều dự án có tổng mức vốn lớn. Theo ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Tây Ninh, năm 2026, đơn vị được giao hơn 23.800 tỷ đồng vốn đầu tư công. Ban đã xây dựng phương án, lộ trình thực hiện, phân công trách nhiệm cho từng phòng, ban và tiếp tục rà soát tiến độ từng dự án để kịp thời tháo gỡ khó khăn, phấn đấu hoàn thành kế hoạch giải ngân.
Trong những tháng cuối năm, các công trình trọng điểm như Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh và đường ĐT.827E tiếp tục đặt ra yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Theo ông Nguyễn Văn Hùng, Ban đang rà soát tình hình từng dự án để có phương án phù hợp, xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh. Với quy mô vốn được giao lớn, khả năng giải ngân của đơn vị phụ thuộc đáng kể vào tiến độ bàn giao mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư, năng lực nhà thầu và sự phối hợp của địa phương. Việc xử lý đồng bộ các khâu này có ý nghĩa quyết định đối với khối lượng công trình có thể hoàn thành và thanh toán trong thời gian còn lại.
Trong ba tháng cuối năm, yêu cầu đặt ra với Tây Ninh không chỉ là nâng tỷ lệ giải ngân, mà còn phải chuyển vốn đã bố trí thành khối lượng công trình thực tế. Khả năng hoàn thành kế hoạch vì vậy phụ thuộc vào tiến độ tháo gỡ vướng mắc tại từng dự án và việc điều chuyển kịp thời nguồn vốn không có khả năng sử dụng hết, để tập trung cho những công trình đủ điều kiện triển khai./.
Tây Ninh xác định 6 nhóm ngành công nghiệp chủ lực đến năm 2030
Tây Ninh xác định rõ các nhóm ngành ưu tiên, đồng thời đặt ra những mục tiêu cụ thể nhằm tạo bước chuyển về chất cho công nghiệp tỉnh trong giai đoạn mới.
