Tại buổi Họp báo Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 do Báo Tiền Phong phối hợp với Công ty Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức, dưới sự chỉ đạo nội dung của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, diễn ra sáng 8/10, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh Ngân hàng Nhà nước nhận định, trong bối cảnh chuyển đổi số đang thay đổi sâu sắc cách người dân tiếp cận dịch vụ tài chính, việc mở rộng không gian và tên gọi thành “Ngày Thanh toán số Việt Nam” là bước chuyển mình tất yếu.
Sự thay đổi này phản ánh thực tiễn của một hệ sinh thái thanh toán ngày càng đa dạng, trong đó người dân và doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm. Thanh toán số cũng đang trở thành một trong những lĩnh vực thể hiện rõ quá trình chuyển đổi số trong đời sống kinh tế-xã hội, góp phần thực hiện các mục tiêu về chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW.
“Chúng ta không còn dừng lại ở bước khởi động hay thay đổi thói quen mà đang bước vào giai đoạn tối ưu hóa trải nghiệm và phát triển bền vững. Song song với sự phát triển về quy mô, yếu tố an toàn, bảo mật luôn được Ngân hàng Nhà nước đặt lên hàng đầu,” ông Phạm Anh Tuấn nói.
Thông điệp xuyên suốt Ngân hàng Nhà nước muốn gửi gắm qua sự kiện là kiến tạo một hệ sinh thái số hiện đại, an toàn và bao trùm, giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các dịch vụ ngân hàng - tài chính.
Thanh toán số ngày càng phổ biến
Theo thống kê từ Ngân hàng Nhà nước, đến tháng 8/2026, số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 34,56%, giá trị tăng 13,26%. Giao dịch trực tuyến tăng 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị; thanh toán qua điện thoại di động tăng tương ứng 35,33% và 23,9%.
Thanh toán qua mã QR tại các đơn vị chấp nhận thanh toán tăng 6,66% về số lượng và 25,85% về giá trị. Mạng lưới cung ứng dịch vụ tại khu vực nông thôn cũng tiếp tục được mở rộng. Đến ngày 30/6/2026, cả nước có khoảng 5.700 điểm đại lý thanh toán; 11,45 triệu tài khoản tiền di động được đăng ký, trong đó 6,18 triệu tài khoản đang hoạt động.
Từ những chiếc thẻ vật lý, người dùng ngày càng có thêm nhiều lựa chọn như thanh toán bằng mã QR, thanh toán chạm (Tap to Pay), ví điện tử, thanh toán trên thiết bị di động hay thanh toán bằng sinh trắc học. Công nghệ đang khiến thao tác thanh toán trở nên nhanh hơn, thuận tiện hơn và được tích hợp ngày càng sâu vào các dịch vụ của đời sống.
Những thay đổi này cho thấy thanh toán số không chỉ là sự thay thế tiền mặt bằng các phương thức điện tử, mà đang từng bước trở thành một cấu phần của hệ sinh thái số, gắn với dữ liệu, định danh, thiết bị di động và các nền tảng cung cấp dịch vụ.
Chia sẻ từ góc độ hạ tầng thanh toán, ông Nguyễn Quang Hưng - Chủ tịch Hội đồng quản trị NAPAS cho biết, thanh toán số đã trở thành thói quen của nhiều người dân, đặc biệt là giới trẻ. Từ chạm thẻ tại thiết bị bán hàng, quét mã QR đến thanh toán trực tuyến, các phương thức này đang được sử dụng trong nhiều hoạt động hằng ngày.
Theo ông Hưng, đối với hộ kinh doanh, thanh toán số hỗ trợ quản lý dòng tiền minh bạch và đối soát giao dịch thuận tiện. Việc kết nối thanh toán xuyên biên giới cũng mở thêm cơ hội phục vụ du khách quốc tế cho các cơ sở kinh doanh nhỏ.
Tuy nhiên, mở rộng kết nối cần gắn với bảo vệ dữ liệu và phòng ngừa gian lận. Ông Hưng cho biết, NAPAS cùng các đối tác sẽ tiếp tục triển khai các công cụ ngăn ngừa, phát hiện giao dịch giả mạo, qua đó củng cố niềm tin của người sử dụng.
“Công nghệ thì càng ngày càng phát triển, nhưng quan điểm xuyên suốt khi phát triển các sản phẩm thanh toán là làm thế nào để việc thanh toán phải đơn giản nhưng phải an toàn,” ông Hưng nhấn mạnh.
Đến từ đơn vị trực tiếp triển khai, bà Đoàn Hồng Nhung - Giám đốc Khối Bán lẻ Vietcombank cho biết, ngân hàng theo đuổi định hướng lấy khách hàng làm trung tâm, phát triển các giải pháp thanh toán nhanh, thuận tiện, an toàn và gắn với lối sống xanh.
“Vietcombank mong muốn công nghệ ngày càng trở thành một phần tự nhiên trong đời sống, đặc biệt với khách hàng trẻ,” bà Nhung chia sẻ.
Theo đại diện Vietcombank, khách hàng hiện có thể sử dụng ứng dụng VCB Digibank để thanh toán QR tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Vietcombank cũng đang tiếp tục mở rộng kết nối thanh toán với giao thông, mua sắm, du lịch và các hệ sinh thái trong và ngoài nước.
An toàn dữ liệu là yêu cầu xuyên suốt
Chia sẻ về ý tưởng cốt lõi của chủ đề năm nay, nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, đồng Trưởng Ban Tổ chức cho biết, sau 5 mùa Ngày Thẻ Việt Nam, thanh toán số đã trở thành một phần tự nhiên của đời sống.
“Chủ đề ‘Chạm số - Sống xanh’ là câu trả lời. Một hóa đơn điện tử thay cho tờ giấy in, một mã QR thay cho đồng tiền mặt phải in ấn, vận chuyển, kiểm đếm, một thủ tục hoàn tất trên điện thoại thay cho một chuyến đi và một lần xếp hàng - mỗi lựa chọn nhỏ ấy, khi được hàng triệu người lặp lại mỗi ngày, sẽ tạo nên khác biệt thật sự cho môi trường và cho xã hội. Chúng tôi muốn người trẻ thấy rằng sống xanh không phải điều gì xa vời, mà có thể bắt đầu từ chính chiếc điện thoại trong tay,” nhà báo Phùng Công Sưởng chia sẻ.
Trả lời câu hỏi của phóng viên về vấn đề an toàn, bảo mật và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số, lãnh đạo Vụ Thanh toán khẳng định đây là yêu cầu đặt ra song hành với quá trình mở rộng thanh toán số.
Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các ngân hàng thương mại nâng cao hàng rào bảo vệ bằng sinh trắc học. Cùng với đó, mức độ phức tạp trong quản trị dữ liệu của các ngân hàng cũng tăng lên tương ứng. Quan điểm của Ngân hàng Nhà nước là bảo vệ dữ liệu khách hàng phải được đặt ở mức độ cao.
Ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã tiếp cận vấn đề này theo nguyên tắc: phòng ngừa trước, phát hiện sớm, phản ứng nhanh.
Theo đó, các tổ chức tín dụng không được lưu trữ dữ liệu sinh trắc học gốc của khách hàng dưới dạng hình ảnh hay vân tay thô, mà phải mã hóa thành các chuỗi ký tự theo tiêu chuẩn quốc tế.
Ngân hàng Nhà nước cũng đã và đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an trong Đề án 06 để tích cực kết nối trực tiếp hệ thống của các ngân hàng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc đối chiếu thông tin sẽ diễn ra theo cơ chế đối chiếu trực tiếp qua hệ thống của Bộ Công an, ngân hàng chỉ nhận kết quả “Trùng khớp” hoặc “Không trùng khớp” thay vì phải tự thu thập và lưu trữ một kho dữ liệu lớn.
Với khách hàng, Ngân hàng Nhà nước thường xuyên chỉ đạo các ngân hàng nâng cao công tác tuyên truyền, phổ biến các hình thức gian lận, lừa đảo để người dân hiểu rõ quyền lợi của mình; tuyệt đối không chia sẻ thông tin cá nhân, không cài đặt các ứng dụng đòi quyền truy cập camera, micro không rõ nguồn gốc nhằm bảo vệ thiết bị đầu cuối.
Theo Vụ trưởng Vụ Thanh toán, giai đoạn tới, ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục coi thanh toán số là một trong những trụ cột quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
Ngân hàng Nhà nước sẽ tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy phát triển các dịch vụ thanh toán hiện đại, đồng thời tăng cường hợp tác công - tư để xây dựng một hệ sinh thái thanh toán toàn diện, an toàn và hiệu quả.
“Chúng tôi đặc biệt chú trọng định hướng phủ sóng thanh toán số tới những ‘vùng trắng’ - khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa và hỗ trợ các chủ thể kinh doanh quy mô nhỏ tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái thanh toán số, góp phần hiện thực hóa mục tiêu ‘không ai bị bỏ lại phía sau’ trong kỷ nguyên số,” ông Phạm Anh Tuấn cho biết./.
CHUỖI HOẠT ĐỘNG NGÀY THANH TOÁN SỐ VIỆT NAM 2026
● Cuộc thi “Bắt sóng đam mê” (07/9 - 09/10/2026) - Cuộc thi tài năng trực tuyến dành cho sinh viên; Top 3 biểu diễn tại đêm nhạc “Chạm Việt Nam 2”.
● Tọa đàm sinh viên (12/10/2026) - Trao đổi cùng sinh viên về thanh toán số, kỹ năng tài chính và an toàn giao dịch.
● Hội thảo chuyên đề (14/10/2026 - “Kết nối thông minh - Kiến tạo hệ sinh thái số” với hai phiên: Phát triển hệ sinh thái thanh toán số; Kết nối không biên giới - Bảo vệ không khoảng cách.
● Sóng Festival (24 - 25/10/2026 - Phố đi bộ Trần Nhân Tông) - Lễ hội thanh toán không tiền mặt, trải nghiệm - mua sắm - nhận ưu đãi bằng hình thức thanh toán số.
● Đêm nhạc “Chạm Việt Nam 2” - Sự kiện âm nhạc của giới trẻ trong không gian công nghệ.
● Chiến dịch Mega Sale 2026 - Loạt ưu đãi thanh toán không tiền mặt, phối hợp cùng hệ sinh thái đối tác thương mại điện tử, bán lẻ, ẩm thực, giải trí.
Thanh toán số chuyển từ “lượng” sang “chất”, hướng tới tài chính toàn diện
Từ mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt, ngành Ngân hàng đang chuyển sang nâng cao chất lượng, an toàn và trải nghiệm, hướng tới mục tiêu tài chính toàn diện vào năm 2030.
