Hàng loạt cơ sở nhà, đất công bỏ trống, xuống cấp, cho thuê, kinh doanh không đúng quy định; nhiều khoản tiền thuê đất, thuế chưa được thu đầy đủ là những vấn đề được Thanh tra Chính phủ chỉ rõ qua thanh tra trực tiếp 25 cơ sở trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.
Cơ quan thanh tra kiến nghị tỉnh rà soát, xử lý dứt điểm các vi phạm, thu hồi các khoản phải nộp ngân sách và làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.
Theo Thông báo số 342/TB-TTCP ngày 15/9/2026 của Thanh tra Chính phủ về Kết luận thanh tra số 330/KL-TTCP, trong 25 cơ sở nhà, đất được thanh tra trực tiếp, có 13 cơ sở bỏ trống, không sử dụng trên 12 tháng liên tục, xuống cấp, hư hỏng. Trong số này, 11 cơ sở đã được đề xuất phương án sắp xếp, xử lý nhưng chưa phù hợp với nhu cầu sử dụng, thiếu tính khả thi nên sau nhiều năm vẫn bỏ trống, xuống cấp.
Ba cơ sở gồm Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên huyện Triệu Phong, Nhà thiếu nhi huyện Triệu Phong và Nhà khách Ủy ban Nhân dân huyện Triệu Phong được giao cho cơ quan, đơn vị không có nhu cầu sử dụng. Cơ sở 2 Phân hiệu Đại học Huế tại Quảng Trị, số 133 Lê Thường Kiệt, phường Nam Đông Hà, không còn nhu cầu sử dụng nhưng chưa được đề xuất phương án sắp xếp, xử lý.
Thanh tra Chính phủ phát hiện 7 cơ sở nhà, đất được sử dụng vào mục đích kinh doanh, cho thuê không đúng quy hoạch, kế hoạch và mục đích sử dụng đất được duyệt. Trong đó, 3 cơ sở chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, còn nợ tiền thuê đất và các khoản thuế liên quan.
Đối với cơ sở nhà, đất số 42 đường Trần Quang Khải, phường Đồng Hới và cơ sở nhà, đất đường Trương Pháp, phường Đồng Thuận của Trung tâm Dịch vụ việc làm thanh niên tỉnh Quảng Bình, Ủy ban Nhân dân tỉnh đã phê duyệt đề án kinh doanh, cho thuê nhưng không có nội dung nộp tiền thuê đất để các đơn vị thực hiện. Cơ sở nhà, đất số 16 Trần Hưng Đạo của Thành ủy Đông Hà được đơn vị quản lý, sử dụng đề xuất phương án sắp xếp, xử lý chưa phù hợp, có nguy cơ gây lãng phí nguồn lực đất đai.
Ngoài ra, 2 cơ sở nhà, đất có dự án đầu tư xây dựng chậm tiến độ, gồm Trung tâm Truyền thông-Giáo dục sức khỏe tỉnh Quảng Bình và Trụ sở Ủy ban Nhân dân phường Quảng Thọ. Hai dự án này có quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư vượt tiêu chuẩn, định mức; bố trí vốn kế hoạch năm chưa đúng quy định và tiến độ thực hiện còn chậm.
Ba khu đất do Ủy ban Nhân dân tỉnh thu hồi, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý hiện cũng đang bỏ trống, không sử dụng, không bảo đảm nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công. Đây là khu đất thu hồi của Công ty cổ phần Doanh nghiệp trẻ (nay là Công ty cổ phần Thoát nước Hòn La) tại phường Nam Lý; khu đất thu hồi của Công ty cổ phần Du lịch Hà Nội-Quảng Bình tại xã Bảo Ninh và khu đất thu hồi của Công ty cổ phần Địa chất tại xã Lộc Ninh.
Tại khu vực bãi tắm Đá Nhảy, xã Bắc Trạch, đất đang bị chiếm dụng để cho thuê kinh doanh dịch vụ. Thanh tra Chính phủ xác định việc này vi phạm quy định của pháp luật về đất đai; Ủy ban Nhân dân xã Thanh Trạch (nay là xã Bắc Trạch) chưa xử lý dứt điểm.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Trị chỉ đạo các cơ quan chức năng rà soát, xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các nghĩa vụ tài chính khác đối với các cơ sở nhà, đất để thu về ngân sách Nhà nước. Trong đó, cần xác định tiền thuê đất đối với phần diện tích đất còn lại của Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Bình hiện Công ty cổ phần Du lịch-Khách sạn Công đoàn Quảng Bình đang sử dụng không đúng quy định từ năm 2010 đến nay; tiền thuê đất đối với các cơ sở nhà, đất đưa vào kinh doanh, cho thuê của Trung tâm Dịch vụ việc làm thanh niên tỉnh Quảng Bình.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị thu hồi 562,526 triệu đồng tiền cho thuê nhà, đất không đúng quy định tại Rạp chiếu bóng 15/7. Tại cơ sở nhà, đất hẻm 125 Quốc lộ 9, phường Nam Đông Hà của Trung tâm Văn hóa-Điện ảnh tỉnh, số tiền phải thu hồi là 189 triệu đồng.
Cơ quan thuế được yêu cầu rà soát, xử lý để thu đúng, thu đủ các khoản nghĩa vụ tài chính, không để thất thoát ngân sách Nhà nước. Trong đó, 29 hộ kinh doanh nhà hàng tại bãi biển Nhật Lệ 1 còn các khoản tiền thuê đất, thuế và tiền chậm nộp với tổng số 8,885 tỷ đồng.
Công ty cổ phần Du lịch-Khách sạn Công đoàn Quảng Bình phải nộp 1,490 tỷ đồng tiền thuê đất và tiền chậm nộp. Ngoài ra, 81 hộ kinh doanh tại bãi biển Nhật Lệ và Bảo Ninh còn các khoản thuế với số tiền 48,159 triệu đồng.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Trị rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan qua các thời kỳ. Trường hợp đủ căn cứ, tỉnh xem xét trách nhiệm và xử lý nghiêm theo quy định. Đồng thời, tỉnh Quảng Trị hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý toàn bộ cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý; đẩy nhanh việc xử lý các cơ sở bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả hoặc sai mục đích; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý sau thanh tra nhằm hạn chế thất thoát, lãng phí tài sản công.
Theo Thanh tra Chính phủ, trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, Quảng Bình và Quảng Trị có tổng cộng 4.902 cơ sở nhà, đất, trong đó Quảng Bình có 2.535 cơ sở và Quảng Trị có 2.367 cơ sở./.