Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu lại ý tưởng có được vùng lãnh thổ tự trị Greenland của Đan Mạch, phương án sử dụng vũ lực đã được đặt ra trong tình huống đề nghị bị khước từ.
Trong bài viết mới đây về sự việc, tờ Washington Post mô tả ý tưởng sử dụng vũ lực là "lời đe dọa đáng kinh ngạc mà Mỹ dành cho một đồng minh trong Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), làm suy yếu hiệp ước phòng thủ đã kéo dài hàng thập kỷ".
Những phát ngôn từ Trump và các nhân vật thân cận hàng đầu của ông đã khiến nhiều chính quyền ở châu Âu lạnh tóc gáy, dẫn đến một số phản ứng mạnh mẽ nhất từ trước đến nay. Ngay cả Đan Mạch cũng cảnh báo rằng một sự thiệp quân sự từ Mỹ sẽ chấm dứt NATO.
Ý tưởng lấy Greenland được nêu trở lại sau khi Mỹ dùng sức mạnh quân sự bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Trong một cuộc họp kín diễn ra ngày 5/1/2026, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các nghị sĩ rằng sự leo thang lời lẽ của chính quyền Trump là một phần trong chiến lược rộng hơn nhằm gia tăng áp lực lên Đan Mạch, buộc nước này bán Greenland.
Tuy nhiên, Greenland và Đan Mạch vẫn kiên định trước áp lực từ chính quyền Trump. Sau cuộc họp đầy căng thẳng tại Nhà Trắng diễn ra vào tuần này do Phó Tổng thống J.D. Vance chủ trì, Ngoại trưởng Đan Mạch tuyên bố vẫn còn “bất đồng cơ bản” về số phận của Greenland. “Chúng tôi đã không thể thay đổi lập trường của Mỹ”, ông Lars Lokke Rasmussen, đại diện Đan Mạch tham gia cuộc họp nêu trên, cho biết.
Vì sao Greenland lại hấp dẫn với Trump?
Theo Washington Post, Greenland là hòn đảo có trữ lượng lớn kim cương, than chì, lithium, đồng, niken và gali. Nó cũng có dầu mỏ và khoáng sản đất hiếm, chẳng hạn như neodymium và dysprosium, những nguyên liệu được sử dụng nhiều trong điện thoại thông minh, nam châm mạnh và công nghệ quốc phòng.
Về mặt kỹ thuật, hòn đảo là một phần của lục địa Bắc Mỹ. Nó nằm ở vị trí chiến lược dọc theo eo biển GIUK (được đặt tên theo chữ cái đầu của Greenland, Iceland và Anh), nơi NATO giám sát các hoạt động của hải quân Nga tại Bắc Đại Tây Dương.
Cuối tuần trước, Trump lên tiếng phàn nàn rằng hòn đảo đang bị các tàu chiến Nga và Trung Quốc "phủ bóng". Giới chức châu Âu lập tức đáp lại luận điệu này, nói rằng dù Moskva và Bắc Kinh có tăng cường hiện diện nhưng phần lớn hoạt động lại diễn ra ở những nơi khác trong Bắc Cực và không có sự gia tăng hoạt động nào gần Greenland.
Hiện nay Mỹ có một căn cứ quân sự đặt trên Greenland, mang tên Căn cứ Không gian Pituffik. Căn cứ này được xây dựng vào những năm đầu của thời kỳ Chiến tranh Lạnh, với nhiệm vụ phòng thủ tên lửa và giám sát không gian. Nhưng một căn cứ quân sự đơn lẻ đặt ở Greenland là chưa đủ với Mỹ. Trong tuyên bố đưa ra ngày 6/1 vừa qua, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố việc giành được Greenland là “ưu tiên an ninh quốc gia” của Mỹ, sẽ đóng vai trò răn đe quan trọng đối với các đối thủ của Washington trong khu vực Bắc Cực. “Tất nhiên, phương án sử dụng quân đội luôn là một lựa chọn mà Tổng tư lệnh có thể mang ra dùng," bà nói thêm.
Đan Mạch phản ứng như thế nào?
Greenland đã là một phần của Đan Mạch trong hơn 300 năm. Ban đầu đây là một thuộc địa của Đan Mạch, nhưng từ năm 1979 thì trở thành lãnh thổ tự trị. Năm 2008, hòn đảo thông qua Đạo luật Tự trị, cho phép quyền tự quản lớn hơn. Tuy nhiên, trách nhiệm về quốc phòng và chính sách đối ngoại vẫn thuộc về Đan Mạch.
Trong nhiệm kỳ đầu, tham vọng mua Greenland của Trump đã khiến quan hệ với Đan Mạch trở nên căng thẳng. Khi Trump trở lại nắm quyền vào năm ngoái và vấn đề được nêu trở lại, giới chức Đan Mạch tiếp tục nhắc lại rằng Greenland "không phải để bán". Nhưng Đan Mạch cũng cam kết hợp tác với Washington để tăng cường sự hiện diện an ninh của Mỹ trên đảo, và có khả năng tăng cường sự đầu tư của Mỹ vào ngành khai thác mỏ. Các nhà lãnh đạo Đan Mạch cũng cho biết họ đã tăng chi tiêu cho an ninh Bắc Cực thêm 13,7 tỷ USD trong năm ngoái.
Nhưng có vẻ như Trump vẫn chưa hài lòng. Ngày 4/1/2026, một ngày sau chiến dịch của quân đội Mỹ ở Venezuela, Trump tuyên bố trước các phóng viên: “Hãy nói về Greenland sau 20 ngày nữa.”
Trước những động thái mới từ phía Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã lên tiếng. "Nếu Mỹ chọn giải pháp tấn công quân sự một quốc gia NATO khác, mọi chuyện sẽ dừng lại, bao gồm cả khối NATO và sự đảm bảo an ninh mà khối này cung cấp kể từ khi Thế chiến II kết thúc”, ông Frederiksen nói trên một đài truyền hình Đan Mạch.
Phó Chủ tịch Quốc hội Đan Mạch Lars-Christian Brask cũng cho biết nước này đang “nghiêm túc” xem xét những bình luận của Trump, đồng thời nhắc lại rằng Mỹ và Đan Mạch là đối tác và đồng minh lâu dài. “Một quốc gia NATO không thể đòi lãnh thổ của một quốc gia NATO khác”, ông Brask nói trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg News vào ngày 7/1. “Đây là hành vi chưa từng có và nó thể hiện sự thiếu tôn trọng.”
Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với Đan Mạch. Họ đưa ra một tuyên bố chung vào ngày 6/1, nói rằng “tính bất khả xâm phạm của biên giới” là một nguyên tắc phổ quát và “Greenland thuộc về người dân của nó. Chỉ có Đan Mạch và Greenland mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland”.
Dân Greenland nghĩ gì về tham vọng của Trump?
Hai cuộc khảo sát do các tờ báo Greenland và Đan Mạch thực hiện vào năm ngoái cho thấy đại đa số người dân Greenland phản đối việc sáp nhập hoặc trở thành một phần của Mỹ. Tuy nhiên, cuộc thăm dò của Đan Mạch cũng cho thấy đa số người được hỏi ủng hộ một Greenland độc lập tách khỏi Đan Mạch.
Greenland hiện có dân số khoảng 57.000 người, với 90% là dân Inuit. Ulrik Pram Gad, một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Đan Mạch, chia sẻ trong bài phỏng vấn đăng trên tờ Washington Post hôm 7/1 rằng với tư cách một vùng lãnh thổ tự trị, Greenland có quyền tuyên bố độc lập với Đan Mạch. Ông cũng nói rằng Đan Mạch không có chủ quyền, hoặc quyền bán hòn đảo. “Bạn có thể suy luận rằng theo luật quốc tế, người dân Greenland có thể tự bán mình cho một quốc gia khác. Nhưng khả năng điều này xảy ra là hoàn toàn không thể”, ông nói thêm.
Trong các cuộc tiếp xúc với phóng viên Washington Post vào tháng 12/2025, hầu hết người dân Greenland đều khẳng định rằng quê hương của họ không phải để bán. Lãnh đạo Greenland tuyên bố hoan nghênh hoạt động đầu tư từ nước ngoài, nhưng vùng lãnh thổ này không tìm kiếm "người cai trị" mới.
Đầu tuần này, Thủ tướng vùng lãnh thổ tự trị Greenland Jens-Frederik Nielsen tuyên bố rằng nếu phải lựa chọn, Greenland sẽ chọn ở lại với Đan Mạch hơn là nằm dưới trướng của Mỹ. “Greenland không muốn thuộc sở hữu của nước Mỹ," ông nói. "Greenland không muốn bị Mỹ cai trị. Greenland không muốn là một phần của nước Mỹ. Chúng tôi chọn Greenland theo hướng mà chúng ta đã biết ngày hôm nay, là một phần của vương quốc Đan Mạch”./.