Một nhóm nghị sỹ Mỹ thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đã đệ trình dự luật nhằm ngăn chặn việc sử dụng ngân sách liên bang cho bất kỳ hành động nào liên quan đến kiểm soát hoặc can thiệp quân sự đối với lãnh thổ của các quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), trong đó có Greenland - vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
Dự luật mang tên Đạo luật Bảo vệ đoàn kết NATO (NATO Unity Protection Act), do Thượng nghị sỹ Dân chủ Jeanne Shaheen và Thượng nghị sỹ Cộng hòa Lisa Murkowski bảo trợ. Theo đó, dự luật này đưa ra quy định ngăn cản Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao Mỹ sử dụng ngân sách cho các hoạt động như phong tỏa, chiếm đóng, sáp nhập hoặc áp đặt quyền kiểm soát đối với lãnh thổ của bất kỳ quốc gia thành viên nào của NATO.
Theo các nghị sỹ bảo trợ, dự luật được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện những quan ngại ngày càng gia tăng trước các tuyên bố gần đây của Tổng thống Donald Trump liên quan đến Greenland - vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, một thành viên NATO.
Dự luật nêu rõ sức mạnh của NATO có ý nghĩa then chốt đối với an ninh quốc gia Mỹ, đồng thời khẳng định mọi hành động chiếm đóng hoặc kiểm soát lãnh thổ có chủ quyền của một quốc gia thành viên NATO đều vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và các quy định của NATO.
Trong tuyên bố công bố dự luật, Thượng nghị sỹ Shaheen cho rằng “bất kỳ gợi ý nào về việc Mỹ sử dụng sức mạnh để kiểm soát lãnh thổ của một đồng minh NATO đều có thể làm suy yếu liên minh này” cũng như có nguy cơ phương hại đến lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ, đồng thời vấp phải sự phản đối lưỡng đảng trong Quốc hội.
Cùng quan điểm, Thượng nghị sỹ Murkowski cho rằng liên minh an ninh NATO gồm 32 thành viên là “tuyến phòng thủ mạnh mẽ nhất” trước các nỗ lực làm suy yếu hòa bình và ổn định toàn cầu.
Thượng nghị sỹ Murkowski Murkowski lưu ý rằng ý tưởng sử dụng nguồn lực to lớn của Mỹ để gây sức ép đối với các đồng minh đã là điều “rất đáng quan ngại,” đồng thời khẳng định Quốc hội cần bác bỏ hoàn toàn khả năng này thông qua các quy định pháp luật cụ thể.
Bên cạnh đó, Hạ nghị sỹ Don Bacon, thành viên đảng Cộng hòa, đại diện cho bang Nebraska tại Hạ viện Mỹ, đã cùng các nghị sỹ Dân chủ tại Hạ viện Mỹ trình dự luật mang tên No Funds for NATO Invasion Act (tạm dịch là Đạo luật Không cấp ngân sách cho hành động quân sự của NATO), nhằm ngăn chặn từ sớm khả năng chính quyền Tổng thống Donald Trump sử dụng biện pháp quân sự để giành quyền kiểm soát Greenland.
Động thái của các nghị sỹ Mỹ diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump nhiều lần cho rằng Greenland có vai trò quan trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ và không loại trừ khả năng tìm kiếm các phương án nhằm gia tăng ảnh hưởng của Washington đối với hòn đảo Bắc Cực có vị trí chiến lược này. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ chưa đưa ra bình luận chính thức về các dự luật mới nói trên.
Đan Mạch, quốc gia có chủ quyền đối với Greenland - vùng lãnh thổ tự trị từ năm 2009, đã nêu rõ lập trường. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen lâu nay tuyên bố Mỹ không có quyền sáp nhập Greenland và kêu gọi Washington chấm dứt các lời đe dọa nhằm vào một đồng minh thân cận.
Chính quyền Greenland tuyên bố sẵn sàng đối thoại với Mỹ, nhấn mạnh mọi trao đổi phải được tiến hành thông qua “các kênh phù hợp” và trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế./.
Mỹ tuyên bố coi việc kiểm soát Greenland là lợi ích an ninh chiến lược
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington coi việc kiểm soát Greenland là cần thiết vì lý do an ninh quốc gia, không loại trừ các biện pháp mạnh.
