Giới chức Mỹ cho rằng tình hình xung quanh cựu sỹ quan CIA Edward Snowden “làmột thử thách quan trọng cho 'sự cài đặt lại' mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Nga” vàmối quan hệ của Hoa Kỳ với Trung Quốc. Phát biểu trong cuộc họp báo thường kỳ tại Nhà Trắng, Thư ký báo chí củaTổng thống Mỹ Jay Carney nói rằng, Hoa Kỳ “đang duy trì cuộc đối thoại” với Ngavề số phận của Edward Snowden, người mà theo họ, vẫn còn ở Moscow. [Mỹ kêu gọi Nga hợp tác dẫn độ Edward Snowden] “Chúng tôi kêu gọi chính quyền Nga xem xét tất cả các phương án hiện cónhằm trục xuất Snowden về Mỹ để xét xử đối với tội danh đã được quy gán cho anhta," - Thư ký báo chí Tổng thống Mỹ Jay Carney phát biểu tại cuộc họp báo thườngkỳ tại Nhà Trắng. Ông Carney bày tỏ “sự thất vọng sâu sắc và bất bình mạnh mẽ” trước việcnhà chức trách Hong Kong (Trung Quốc) đã cho phép Snowden tự do bay đếnMatxcova, và cho rằng sự việc không thể chót lọt như vậy nếu thiếu sự can thiệpcủa Trung Quốc. Thư ký báo chí Nhà Trắng cảnh báo: “Việc này sẽ không thể không để lại hậuquả nghiêm trọng trong quan hệ của Washington với Bắc Kinh”, tuy nhiên, ôngCarney không nói cụ thể về hậu quả có thể sẽ diễn ra. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng tình hình liênquan đến Snowden “đang gây tổn hại cho mối quan hệ giữa Mỹ và Hong Kong (TrungQuốc), cũng như giữa Mỹ và Trung Quốc.” “Chúng tôi rất thất vọng về quyết định của các nhà chức trách tại HongKong (Trung Quốc), mặc dù Hoa Kỳ đã có yêu cầu bắt giữ anh ta. Thông qua cáckênh ngoại giao, chúng tôi đã tuyên bố phản đối mạnh mẽ của mình với chính quyềnHong Kong (Trung Quốc) và chính phủ Trung Quốc. Những hành động đó gây hại choquan hệ song phương giữa Hoa Kỳ và Hong Kong (Trung Quốc), cũng như Hoa Kỳ vàTrung Quốc,” người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Patrick Ventrell tuyên bố. Khi được hỏi liệu việc từ chối có thể trong vấn đề giao nộp Snowden có ýnghĩa như thế nào đối với quan hệ Mỹ-Nga, phát ngôn viên Nhà Trắng Jay Carneycho biết, “các cuộc thảo luận song phương đang diễn ra, và rằng ông không muốntiên đoán các sự kiện”. Trong một bức thư gửi Đại sứ Nga tại Washington Sergei Kislyak Thượng nghịsỹ Mỹ Lindsey Graham nói rằng, tình hình xung quanh các cựu sỹ quan CIA EdwardSnowden, “là một thử thách quan trọng cho sự “cài đặt lại” mối quan hệ giữa HoaKỳ và Nga”. [Vụ Snowden đang khiến chính quyền Mỹ bị bẽ mặt?] Theo ông Lindsey Graham, tuyên bố của ông Snowden đã nói rằng anh ta cótội. Và “nếu hai quốc gia nhằm mục đích thúc đẩy mối quan hệ xây dựng, thì hợptác của Nga trong vấn đề này là bắt buộc," Thượng nghị sỹ có ảnh hưởng củađảng Cộng hòa Lindsey Graham tuyên bố trong bức thư gửi Đại sứ Nga. Cũng trong ngày 24/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ đã lên tiếng kêugọi Nga cần làm mọi việc có thể “để trả Edward Snowden về Mỹ”. Cơ quan ngoạigiao Mỹ cũng đã làm việc với nhiều nước khác nhau về vấn đề giao nộp Snowden đểxét xử tại tòa án ở Mỹ.
Trước đó, theo xác nhận của Ngoại trưởng Kerry đang ở thăm Ấn Độ, Mỹ khôngcó thông tin gì về tuyến đường di chuyển của Edward Snowden. “Chúng tôi không có thông tin gì về tuyến đường di chuyển của EdwardSnowden. Cả Nga và Trung Quốc đều giữ bí mật về vấn đề di chuyển của anh ta,” ông Kerry phát biểu tại cuộc họp báo ở New Delhi. Trong một diễn biến khác có liên quan, giới chuyên gia cho rằng thoả thuậndẫn độ giữa Mỹ và Ecuador hoàn toàn vô hiệu lực với Snowden. Trong một cuộc phỏng vấn với báo giới luật sư Andrew Cant, người đồng thờilà giáo sư luật của Đại học Fordhem ở New York, nói rằng thỏa thuận dẫn độ giữaMỹ và Ecuador không có hiệu lực hiệu lực với trường hợp của Snowden. Mỹ có thỏa thuận về dẫn độ tội phạm với 109 quốc gia trên thế giới, baogồm Ecuador. “Tuy nhiên, văn kiện này/thỏa thuận về dẫn độ với Ecuador không ápdụng cho Edward Snowden” - giáo sư Andrew Cant phát biểu với báo giới ở NewYork, ngày 24/6. “Thỏa thuận này không có quy định về tội phạm, bao gồm tội gián điệp màSnowden bị cáo buộc. Vì vậy, việc dẫn độ anh ta về Mỹ là rất có vấn đề” - giáosư Andrew Cant nói. Trong khi đó, Văn phòng công tố liên bang Nga cho biết Ecuador và Nga đangthảo luận về thỏa thuận liên quan đến vấn đề xin tị nạn của Edward Snowden./.
Khôi Nguyên (Vietnam+)