Từ hôm nay 1/7/2026, Nghị quyết 66.18/2026 của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chính thức có hiệu lực.
Việc bãi bỏ thủ tục nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy đối với công trình, phương tiện giao thông đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế được cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia đánh giá cao, góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.
Rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ
Từ ngày 1/7/2026, cùng với việc Nghị quyết 66.18/2026 của Chính phủ có hiệu lực, lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tiếp tục cắt giảm thêm 3 thủ tục hành chính là: Kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy; nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy với công trình, phương tiện giao thông đã được cơ quan công an cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy, chữa cháy; phục hồi hoạt động của cơ sở, phương tiện giao thông cơ giới, hộ gia đình và cá nhân.
Các thủ tục này đã dừng tiếp nhận từ ngày 20/6/2026. Những hồ sơ được tiếp nhận trước thời điểm 0 giờ ngày 20/6/2026 tiếp tục được xử lý và trả kết quả vào 0 giờ ngày 1/7/2026.
Như vậy, sau khi cắt giảm, hiện nay chỉ còn 3 thủ tục hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ thuộc thẩm quyền của Bộ Công an gồm: thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy; thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy, chữa cháy trong trường hợp điều chỉnh thiết kế khi thi công đối với công trình đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế; cấp phép lưu thông.
Theo Đại tá Nguyễn Thanh Điệp, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (C07, Bộ Công an), đến nay Cục C07 đã tham mưu cắt giảm 91,6% thủ tục hành chính trong lĩnh vực này.
Người dân, doanh nghiệp hiện có thể nộp hồ sơ qua dịch vụ công ở mọi lúc, mọi nơi, không phụ thuộc thời gian và địa giới hành chính. Việc này góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ, đồng thời đơn giản hóa thành phần hồ sơ và tăng tính tự chủ của người dân, doanh nghiệp.
Điểm được quan tâm nhất trong đợt cải cách lần này là việc bãi bỏ thủ tục nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý nhà nước đối với công trình, phương tiện giao thông đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế.
Theo quy định trước đây, công trình thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy phải thực hiện hai thủ tục hành chính nối tiếp nhau là thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy.
Qua rà soát, Bộ Công an cho rằng cả hai thủ tục đều hướng tới cùng một mục đích là xem xét, đánh giá, đối chiếu việc chấp hành các quy định của pháp luật, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật trong thiết kế, xây dựng.
Việc duy trì đồng thời hai thủ tục dẫn đến sự trùng lặp, có thể gây lãng phí, làm chậm tiến độ đưa các dự án đầu tư vào hoạt động, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Từ đó, Bộ Công an đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy, tháo gỡ sự trùng lặp trong thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu quản lý nhà nước.
Sau khi cắt giảm, công trình và phương tiện giao thông chỉ phải thực hiện một thủ tục hành chính trước khi đưa vào vận hành là thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy hoặc thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy, chữa cháy trong trường hợp điều chỉnh thiết kế khi thi công. Sau khi chủ đầu tư tự tổ chức thi công và nghiệm thu theo đúng quy định, công trình được đưa vào khai thác.
Điều này cũng đồng nghĩa trách nhiệm của chủ đầu tư được đặt ra cao hơn. Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình hoặc chủ phương tiện giao thông phải thực hiện đầy đủ, toàn diện và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thi công, giám sát thi công và nghiệm thu theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã áp dụng.
Đại tá Nguyễn Thanh Điệp cho biết việc tăng tính tự chủ cũng góp phần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của các chủ thể. Quan trọng hơn, việc cắt giảm thủ tục không có nghĩa là giảm yêu cầu về an toàn, giảm trách nhiệm.
Theo quy định mới, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc thi công, giám sát thi công và nghiệm thu theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã áp dụng.
Đây là điều mà rất nhiều chủ đầu tư đã ý thức được khi chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Cơ chế này buộc chủ đầu tư phải nâng cao hơn ý thức tự giác và trách nhiệm pháp lý, tránh tâm lý trông chờ hay “phó mặc” việc bảo đảm an toàn cho cơ quan Công an kiểm tra thay.
Cơ quan quản lý nhà nước cũng khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp sau ngày 1/7/2026 thông qua việc hướng dẫn, giải đáp những vướng mắc khi áp dụng quy định mới; công khai, minh bạch các thủ tục còn lại; đơn giản hóa hồ sơ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn phải đảm bảo an toàn phòng cháy, chữa cháy; tăng cường tuyên truyền, tập huấn pháp luật và kỹ năng phòng cháy, chữa cháy; duy trì các kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị cũng như phản ánh tiêu cực trong giải quyết thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, công tác hậu kiểm, thanh tra, kiểm tra sẽ được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhưng không làm phát sinh thêm những thủ tục hành chính không cần thiết.
Đồng hành cùng doanh nghiệp và chủ đầu tư
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, nhiều ý kiến cho rằng, việc bãi bỏ thủ tục nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý nhà nước mang lại nhiều lợi ích thiết thực, nhất là đối với các dự án đầu tư xây dựng.
Theo ông Nguyễn Bá Tín, Quản lý cao cấp phát triển Dự án, Tập đoàn Masterise, đây là một chính sách cải cách rất tích cực, thể hiện sự đồng hành của Nhà nước đối với doanh nghiệp, chủ đầu tư trong lĩnh vực đầu tư xây dựng.
Trong số đó, việc bãi bỏ thủ tục nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý nhà nước mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho phía chủ đầu tư. Lợi ích đầu tiên là chủ đầu tư có thể giảm được thời gian chờ đợi hoàn tất các thủ tục hành chính để đưa công trình vào sử dụng.
Qua đó rút ngắn tiến độ thực hiện dự án, giảm chi phí tài chính và nâng cao hiệu quả đầu tư. Việc bãi bỏ thủ tục này cũng giúp giảm sự chồng chéo giữa các hoạt động kiểm tra, tạo điều kiện để chủ đầu tư chủ động hơn trong việc tự tổ chức nghiệm thu nội bộ và quản lý chất lượng công trình.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Bá Tín, việc bãi bỏ thủ tục nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy không đồng nghĩa với việc giảm bớt các yêu cầu về an toàn. Các tiêu chuẩn, quy chuẩn về phòng cháy, chữa cháy vẫn phải được tuân thủ nghiêm ngặt, trong khi trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư phải được nâng lên, chủ động hơn trước.
Ông Nguyễn Văn Khoái, Phó Giám đốc Dự án, Công ty Cổ phần Tập đoàn Sunshine cho rằng, việc cắt giảm thủ tục hành chính là nỗ lực rất lớn của Bộ Công an. Cải cách này giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian đầu tư dự án để đưa công trình vào vận hành, giảm chi phí tuân thủ.
“Các doanh nghiệp rất ủng hộ, đồng thời cũng ý thức được phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật nếu không tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn về phòng cháy, chữa cháy mà đưa công trình vào sử dụng," ông Nguyễn Văn Khoái chia sẻ.
Đánh giá cao nỗ lực của Bộ Công an trong việc rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa các thủ tục hành chính về phòng cháy, chữa cháy trong thời gian qua, nhất là các thủ tục liên quan đến thẩm duyệt phòng cháy, chữa cháy, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng đây là lĩnh vực rất khó khăn, phức tạp vì liên quan trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân.
Tuy nhiên, việc Bộ Công an tiên phong cắt giảm thủ tục hành chính, cắt giảm các điều kiện kinh doanh và thay đổi cách thức quản lý đã thể hiện rõ trọng tâm ưu tiên của ngành là vừa nâng cao năng lực quản lý nhà nước, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và người dân.
Ông Đậu Anh Tuấn cho biết thêm hiện nay Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 66.18/2026 để hiện thực hóa phương án cải cách này, đồng thời đang trình Quốc hội sửa đổi các luật, trong đó có Luật Phòng cháy, chữa cháy nhằm tiếp tục thể chế hóa các quy định mới. Bộ Công an là một trong những bộ tiên phong trong cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính.
Ở góc độ pháp chế, điểm nổi bật trong phương án cắt giảm thủ tục hành chính về phòng cháy, chữa cháy là tư duy chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Thay vì tập trung vào việc phê duyệt các phương án phòng cháy, chữa cháy của chủ đầu tư như trước đây, trọng tâm quản lý được chuyển sang việc ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn rõ ràng, minh bạch; doanh nghiệp và người dân có trách nhiệm tuân thủ các quy định, còn cơ quan quản lý nhà nước thực hiện giám sát, theo dõi trong suốt quá trình xây dựng và vận hành công trình.
Theo ông Đậu Anh Tuấn, cách tiếp cận này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp và nhà đầu tư nhưng không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý nhà nước. Bởi quản lý không chỉ thực hiện bằng một tờ giấy hay một thủ tục cấp phép mà là quản lý trong suốt quá trình hoạt động của công trình. Tiêu chuẩn, chất lượng công trình vẫn phải được kiểm tra, giám sát trong quá trình xây dựng cũng như khi đưa vào khai thác.
Cách tiếp cận này đòi hỏi năng lực tuân thủ của doanh nghiệp phải được nâng lên, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam có nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ. Doanh nghiệp phải hiểu rõ quy định, chấp hành đúng quy định và có nhân sự đáp ứng yêu cầu trong quá trình thực hiện.
Điều quan trọng là phải tìm được điểm cân bằng giữa yêu cầu quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy với việc tạo thuận lợi cho môi trường đầu tư, kinh doanh. Các quy định phải phù hợp với bối cảnh, điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
Ông Đậu Anh Tuấn cũng kỳ vọng Bộ Công an sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn và quy trình giải quyết thủ tục hành chính về phòng cháy, chữa cháy theo hướng ngày càng minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện và phù hợp hơn với thực tiễn đầu tư, kinh doanh. Đồng thời, sau khi đã có chính sách và quy định mới, quá trình tổ chức thực hiện ở các cấp cần thống nhất, công khai, minh bạch; tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân trong thực hiện các quy định về phòng cháy, chữa cháy.
Có thể thấy, mỗi thủ tục hành chính nói chung và trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy nói riêng được cắt giảm đều giúp tiết kiệm thời gian, nguồn lực cho người dân và doanh nghiệp, giảm chi phí tuân thủ. Cùng với việc đơn giản hóa thủ tục, cơ quan quản lý nhà nước tiếp tục đồng hành, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho cơ sở, đồng thời thực hiện hậu kiểm, thanh tra, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, kiên quyết bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và đặt an toàn tính mạng, tài sản của người dân lên trên hết./.
Cắt giảm 91,6% thủ tục hành chính về phòng cháy, chữa cháy