Duy trì đà tăng trưởng với 2,6 triệu lượt khách trong 9 tháng năm 2026, du lịch Cao Bằng đang đứng trước yêu cầu chuyển từ tăng trưởng về số lượng sang nâng cao chất lượng và hiệu quả khai thác.
Tỉnh tập trung hoàn thiện quy hoạch, tháo gỡ những hạn chế về hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng các hành trình trải nghiệm liên vùng, hướng tới kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu của du khách.
Tăng trưởng tích cực, nhưng còn nhiều điểm nghẽn
Cao Bằng sở hữu lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, hệ thống di tích lịch sử, bản sắc văn hóa các dân tộc và Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng. Những tiềm năng này tạo nền tảng để địa phương phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, văn hóa, lịch sử và trải nghiệm cộng đồng, từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch Việt Nam.
Theo báo cáo tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Chương trình phát triển du lịch bền vững tỉnh Cao Bằng ngày 15/10, trong 9 tháng năm 2026, địa phương đón 2,6 triệu lượt khách, tổng thu du lịch đạt gần 3.000 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, Cao Bằng lần thứ ba liên tiếp góp mặt trong “Top 10 điểm đến thân thiện nhất Việt Nam” thuộc giải thưởng Traveller Review Awards. Đây là sự ghi nhận đối với sức hấp dẫn của điểm đến, đồng thời tạo thêm cơ hội để địa phương quảng bá hình ảnh và thu hút du khách.
Tuy nhiên, những kết quả về lượng khách và doanh thu chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả khai thác tiềm năng du lịch. Thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách vẫn còn thấp, cho thấy khả năng giữ chân khách và phát triển các dịch vụ gia tăng giá trị chưa tương xứng với lợi thế của địa phương.
Bên cạnh đó, hạ tầng phục vụ du lịch tại một số khu, điểm đến chưa đồng bộ. Hệ thống giao thông kết nối, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng và biển chỉ dẫn còn những hạn chế, ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách cũng như khả năng tổ chức các hành trình tham quan thuận tiện. Lượng khách quốc tế mới đạt 50% kế hoạch năm cũng đặt ra yêu cầu đổi mới công tác xúc tiến, quảng bá và nâng cao năng lực phục vụ các thị trường khách.
Thực tế này cho thấy bài toán của du lịch Cao Bằng hiện nay không chỉ là tiếp tục thu hút khách, mà còn phải nâng cao chất lượng trải nghiệm, đa dạng hóa sản phẩm và tăng mức chi tiêu tại điểm đến. Muốn vậy, địa phương cần giải quyết đồng bộ các vấn đề từ quy hoạch không gian du lịch, đầu tư hạ tầng đến tổ chức dịch vụ và quảng bá hình ảnh.
Quy hoạch đồng bộ, hình thành các hành trình du lịch dài ngày
Trước những yêu cầu đặt ra, Cao Bằng xác định quy hoạch đồng bộ là một trong những giải pháp đột phá để tạo nền tảng cho phát triển du lịch bền vững.
Tỉnh đang hoàn thiện Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2040, với định hướng tổ chức không gian du lịch thành 6 vùng chức năng, kết nối thông qua 4 tuyến Công viên địa chất UNESCO.
Định hướng này nhằm tăng cường liên kết giữa các khu, điểm du lịch, hình thành những hành trình có tính kết nối thay vì khai thác các điểm đến riêng lẻ.
Trên cơ sở đó, tỉnh hướng tới xây dựng các chương trình tham quan kéo dài 2-3 ngày, tạo điều kiện để du khách khám phá sâu hơn cảnh quan, di sản và đời sống văn hóa địa phương.
Việc phát triển hành trình dài ngày có ý nghĩa quan trọng đối với mục tiêu kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu. Khi các điểm đến được kết nối hợp lý, du khách có thêm lựa chọn về lịch trình, trải nghiệm và dịch vụ; đồng thời, các cơ sở lưu trú, ăn uống, vận chuyển, hướng dẫn và kinh doanh sản phẩm địa phương có thêm cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị du lịch.
Song song với quy hoạch tổng thể, Cao Bằng đang xem xét đề xuất lập quy hoạch tu bổ, phục hồi Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó với quy mô 820ha. Đây là địa điểm có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, có khả năng trở thành hạt nhân trong các sản phẩm du lịch gắn với tìm hiểu lịch sử cách mạng và giáo dục truyền thống.
Tỉnh cũng định hướng đưa các khu vực then chốt như Đàm Thủy, Phja Oắc - Phja Đén và hồ Thang Hen vào danh mục ưu tiên quy hoạch nhằm tạo cơ sở thu hút đầu tư, phát huy giá trị cảnh quan và đa dạng hóa sản phẩm. Việc xác định rõ các khu vực ưu tiên sẽ góp phần định hướng không gian phát triển, tạo điều kiện cho công tác quản lý và huy động nguồn lực đầu tư phù hợp với đặc điểm của từng điểm đến.
Tuy nhiên, quy hoạch và thu hút đầu tư cần đi đôi với yêu cầu bảo tồn. Đối với các di tích lịch sử, danh thắng và khu vực có giá trị sinh thái, việc phát triển du lịch phải bảo đảm gìn giữ cảnh quan, di sản và các yếu tố gốc. Đây là cơ sở để Cao Bằng khai thác tài nguyên du lịch lâu dài, tránh phát triển thiếu kiểm soát làm ảnh hưởng đến những giá trị tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến.
Nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng thương hiệu “Non nước Cao Bằng”
Bên cạnh quy hoạch, nâng cấp hạ tầng và cải thiện chất lượng dịch vụ là yêu cầu cấp thiết để chuyển lợi thế tài nguyên thành hiệu quả kinh tế. Những hạn chế về bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng, biển chỉ dẫn và hạ tầng kết nối cần được rà soát, xác định thứ tự ưu tiên xử lý, nhất là tại các khu, điểm thu hút đông khách.
Cùng với đầu tư hạ tầng, việc nâng cao chất lượng phục vụ, đa dạng hóa trải nghiệm và phát triển các dịch vụ bổ trợ sẽ góp phần tăng thời gian lưu trú, khuyến khích du khách sử dụng nhiều sản phẩm, dịch vụ hơn trong hành trình.
Cao Bằng định hướng xây dựng thương hiệu du lịch “Non nước Cao Bằng” theo hướng xanh, an toàn, thông minh. Trong đó, chuyển đổi số được xác định là một nội dung quan trọng, với mục tiêu đến năm 2030 số hóa 100% khu, điểm du lịch trọng điểm.
Việc số hóa có thể hỗ trợ cung cấp thông tin, giới thiệu giá trị điểm đến và nâng cao khả năng tiếp cận của du khách, đồng thời góp phần cải thiện công tác quản lý, quảng bá du lịch.
Để mở rộng thị trường, địa phương cũng cần gắn quy hoạch sản phẩm với hoạt động xúc tiến, quảng bá có trọng tâm, phù hợp với đặc điểm từng nhóm khách. Kết quả lượng khách quốc tế mới đạt 50% kế hoạch năm cho thấy dư địa cải thiện còn lớn, đòi hỏi công tác quảng bá phải gắn với khả năng kết nối hành trình, chất lượng dịch vụ và sức cạnh tranh của điểm đến.
Phát biểu kết luận cuộc họp ngày 15/10, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Nhật Lệ nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi hiện nay là ưu tiên tháo gỡ ngay những hạn chế về hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ để kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẩn trương tiếp thu các ý kiến thảo luận, hoàn thiện Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030 và Kế hoạch xúc tiến, quảng bá giai đoạn 2027-2030, trình Ủy ban Nhân dân tỉnh phê duyệt ngay trong tháng 10/2026.
Các đơn vị liên quan được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ quy hoạch Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó và danh mục các điểm ưu tiên, bảo đảm chặt chẽ về pháp lý, đồng thời tuân thủ nguyên tắc bảo vệ tuyệt đối yếu tố gốc của di tích.
Với những định hướng và nhiệm vụ cụ thể, Cao Bằng đang từng bước chuyển trọng tâm phát triển du lịch từ tăng lượng khách sang nâng cao chất lượng và giá trị trải nghiệm.
Việc kết hợp quy hoạch đồng bộ, hoàn thiện hạ tầng, nâng chất lượng dịch vụ và đẩy mạnh số hóa sẽ tạo nền tảng để địa phương khai thác hiệu quả hơn tiềm năng sẵn có, từng bước xây dựng thương hiệu “Non nước Cao Bằng” trở thành điểm đến xanh, an toàn, thông minh và bền vững./.
