Hãng AFP đưa tin ngày 30/1, Chính phủ Syria và các lực lượng người Kurd đã đạt được một thỏa thuận toàn diện, trong đó bao gồm việc từng bước sáp nhập lực lượng và bộ máy quản lý của người Kurd vào nhà nước trung ương, sau nhiều tuần giao tranh giữa hai bên dẫn tới một lệnh ngừng bắn.
Thỏa thuận này được Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd lãnh đạo và truyền hình nhà nước Syria công bố.
Thỏa thuận đạt được sau khi các lực lượng người Kurd mất quyền kiểm soát nhiều khu vực lãnh thổ vào tay quân đội chính phủ trong các tuần giao tranh.
Hiện nay, họ bị thu hẹp phạm vi kiểm soát tại các khu vực có đa số dân là người Kurd, sau khi từng nắm quyền kiểm soát phần lớn miền Bắc và Đông Bắc Syria.
Theo thỏa thuận, các lực lượng chính phủ sẽ tiến vào hai thành phố Hasakeh và Qamishli ở Đông Bắc Syria hiện do người Kurd kiểm soát, đồng thời ba lữ đoàn quân đội Syria sẽ được thành lập trên cơ sở các đơn vị của SDF.
Trước đó, Damascus và SDF hôm 26/1 đã gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 15 ngày, trong khi tiếp tục các cuộc đàm phán về hội nhập lực lượng.
Chính quyền Hồi giáo mới của Syria, lên nắm quyền sau khi nhà lãnh đạo lâu năm Bashar al-Assad bị lật đổ vào tháng 12/2024, đang tìm cách mở rộng quyền kiểm soát của nhà nước trên toàn lãnh thổ Syria.
Theo thỏa thuận, lực lượng an ninh Syria sẽ “được triển khai tại các thành phố Hasakeh và Qamishli” ở Đông Bắc nước này, trong khi một lữ đoàn riêng sẽ được thành lập cho thị trấn Kobane ở miền Bắc, nơi có đa số dân là người Kurd.
Thỏa thuận này giáng một đòn mạnh vào hy vọng tự trị của cộng đồng người Kurd, sau khi họ thiết lập một chính quyền tự trị trên thực tế tại các khu vực kiểm soát được trong cuộc nội chiến Syria kéo dài 13 năm qua.
Sau khi đánh bật các lực lượng người Kurd khỏi thành phố Aleppo hồi trung tuần tháng 1, quân đội Syria đã triển khai thêm lực lượng gần Deir Hafer và yêu cầu Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) sơ tán khỏi khu vực giữa thị trấn này và sông Euphrates, cách đó khoảng 30km về phía Đông.
Ngày 16/1, lãnh đạo người Kurd Mazloum Abdi cam kết sẽ rút các lực lượng SDF do Mỹ hậu thuẫn và do người Kurd dẫn dắt vào sáng 17/1, “tái triển khai sang các khu vực phía Đông sông Euphrates," dựa trên “lời kêu gọi của các quốc gia hữu nghị và các bên trung gian."
Bộ Quốc phòng Syria hoan nghênh tuyên bố của ông Abdi, đồng thời cho biết quân đội Syria sẽ triển khai lực lượng tại các khu vực sau khi SDF rút đi.
Cùng ngày 16/1, Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa ban hành một sắc lệnh công nhận tiếng Kurd là “ngôn ngữ quốc gia," được xem là một cử chỉ thiện chí đối với cộng đồng thiểu số này sau các diễn biến bạo lực gần đây.
Tiến trình thực hiện thỏa thuận đạt được hồi tháng 3 nhằm sáp nhập chính quyền tự trị trên thực tế của người Kurd ở miền Bắc vào nhà nước Syria đã bị đình trệ.
Tuy nhiên, tuyên bố của Tổng thống al-Sharaa ngày 16/1 là sự công nhận chính thức đầu tiên đối với các quyền dân tộc của người Kurd kể từ khi Syria giành độc lập năm 1946./.
Châu Âu và Mỹ kêu gọi tránh tạo khoảng trống an ninh ở Syria
Căng thẳng giữa chính quyền lâm thời Syria và SDF gia tăng tại nhiều khu vực ở Đông Bắc, gồm các địa bàn gần các trại giam giữ nghi phạm IS, bất chấp một số thỏa thuận ngừng bắn và các cuộc đàm phán.
