Theo báo La Tribune của Pháp, phán quyết mới đây của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế quan do cựu Tổng thống Donald Trump áp đặt làm gia tăng rủi ro pháp lý đối với chính phủ Mỹ, khi hàng loạt doanh nghiệp có thể yêu cầu hoàn trả các khoản thuế đã nộp. Tập đoàn chuyển phát nhanh FedEx trở thành công ty lớn đầu tiên chính thức khởi kiện nhằm đòi lại số tiền này.
Ngày 23/2, FedEx đã nộp đơn kiện Chính phủ liên bang tại Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT), yêu cầu hoàn trả toàn bộ các khoản thuế bổ sung mà doanh nghiệp này đã phải trả đối với hàng nhập khẩu chịu ảnh hưởng của các mức thuế nay đã bị tuyên bố là trái luật. Theo hồ sơ tòa án, tập đoàn này còn yêu cầu khoản tiền hoàn trả phải bao gồm cả lãi suất theo quy định.
Động thái của FedEx diễn ra chỉ vài ngày sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết mang tính bước ngoặt, cho rằng Tổng thống Donald Trump đã vượt thẩm quyền khi đơn phương áp đặt thuế quan trên diện rộng mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Quyết định này giáng đòn mạnh vào chính sách thương mại từng là trọng tâm trong chiến lược kinh tế của ông Trump.
Phán quyết đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp Mỹ có thể yêu cầu hoàn lại những khoản thuế đã đóng trong nhiều năm qua. Theo ước tính, tổng số tiền thuế bổ sung mà các công ty đã nộp trong năm ngoái đã vượt 130 tỷ USD - một con số có thể khiến chính phủ Mỹ đối mặt với hàng loạt vụ kiện kéo dài và chi phí bồi hoàn khổng lồ.
Tuy nhiên, vấn đề hoàn tiền không được Tòa án Tối cao giải quyết trực tiếp trong phán quyết. Chính vì vậy, các tranh chấp pháp lý về trách nhiệm hoàn trả dự kiến sẽ tiếp tục diễn ra trong nhiều năm. Khi được hỏi về khả năng hoàn tiền, ông Donald Trump cho rằng vấn đề này “chưa được đề cập” và sẽ còn phải được các tòa án cấp dưới xử lý.
Trên thực tế, FedEx không phải doanh nghiệp duy nhất phản ứng trước rủi ro pháp lý này. Ngay trước khi Tòa án Tối cao ra phán quyết cuối cùng, một số công ty lớn đã chủ động khởi kiện nhằm bảo vệ quyền lợi tài chính của mình. Chuỗi siêu thị Costco và chi nhánh Mỹ của hãng sản xuất ô tô Nhật Bản Toyota nằm trong số những nguyên đơn đầu tiên.
Costco cho biết họ lo ngại rằng ngay cả khi thuế quan bị tuyên bố bất hợp pháp, chính phủ vẫn có thể từ chối hoàn lại các khoản đã thu. Vì vậy, tập đoàn này đã nộp đơn kiện từ tháng 11 năm ngoái tại Tòa án Thương mại Quốc tế ở New York để đảm bảo quyền đòi bồi hoàn.
Ngoài các tập đoàn lớn, nhiều bang do đảng Dân chủ lãnh đạo cùng các doanh nghiệp nhỏ cũng đã tham gia các vụ kiện tương tự. Trước đó, cả Tòa án Thương mại Quốc tế và Tòa phúc thẩm đều đứng về phía nguyên đơn, dù vẫn cho phép các mức thuế tiếp tục được áp dụng tạm thời cho đến khi Tòa án Tối cao đưa ra phán quyết cuối cùng.
Giới quan sát nhận định vụ kiện của FedEx có thể mở màn cho một làn sóng kiện tụng quy mô lớn trong lĩnh vực thương mại quốc tế tại Mỹ. Nếu các tòa án đồng loạt yêu cầu hoàn tiền, chính phủ liên bang có thể phải đối mặt với một trong những chiến dịch bồi hoàn tài chính lớn nhất trong lịch sử chính sách thương mại nước này.
Phán quyết của Tòa án Tối cao không chỉ đặt dấu hỏi về quyền lực hành pháp trong việc áp thuế mà còn có thể định hình lại cách Mỹ xây dựng chính sách thương mại trong tương lai, buộc Nhà Trắng phải phối hợp chặt chẽ hơn với Quốc hội trước khi triển khai các biện pháp kinh tế mang tính toàn cầu./.
Thuế quan của Mỹ: Hải quan Mỹ dừng thu khoản thuế bổ sung theo Đạo luật IEEPA
Theo hướng dẫn mới nhất từ CBP, việc dừng thu thuế sẽ áp dụng đối với các khoản thuế giá trị gia tăng bổ sung được quy định trong 7 sắc lệnh hành pháp ký từ tháng 2-8/2025.
