Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026), ngày 24/7, Trung tâm Lưu trữ Lịch sử tỉnh Gia Lai tổ chức Lễ trao trả hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B cho thân nhân các gia đình.
Đây là hoạt động mang ý nghĩa chính trị, lịch sử và nhân văn sâu sắc, góp phần tri ân những người đã cống hiến tuổi thanh xuân cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Theo Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Gia Lai, sau Hiệp định Geneva năm 1954, hàng nghìn cán bộ, chiến sỹ miền Nam tập kết ra Bắc, sau đó tiếp tục vượt dãy Trường Sơn chi viện sức người, trở lại chiến trường miền Nam.
Đó là nhiệm vụ cách mạng bí mật cao cả, vinh quang, được gọi với mật mã "đi B." Trước khi lên đường, theo yêu cầu giữ bí mật của cách mạng, họ gửi lại toàn bộ hồ sơ, giấy tờ, tư trang và nhiều tài sản cá nhân tại Ủy ban Thống nhất Chính phủ để bảo quản.
Sau khi Ủy ban Thống nhất Chính phủ giải thể năm 1976, khối hồ sơ được chuyển về Ban Tổ chức Trung ương, sau đó được bàn giao cho Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước quản lý.
Hiện nay, hồ sơ, kỷ vật được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia 3 và các Trung tâm Lưu trữ lịch sử địa phương để tiếp tục xác minh, trao trả cho chủ nhân hoặc thân nhân.
Trong mỗi bộ hồ sơ, kỷ vật ấy, ngoài những tài liệu phản ánh thông tin cá nhân gồm sơ yếu lý lịch, phiếu cán bộ, thẻ Đảng, sổ Đoàn..., còn có rất nhiều kỷ vật thiêng liêng như huân chương, huy chương, giấy khen, bằng khen, album ảnh, nhật ký, sổ tay, thẻ tiết kiệm, công trái, vàng... Những kỷ vật ấy là nhân chứng lịch sử vô giá, gói trọn cả lý tưởng, hoài bão và tình yêu quê hương đất nước của một thế hệ anh hùng.
Tại buổi lễ, Ban tổ chức trao trả hồ sơ, kỷ vật cho thân nhân của 10 cán bộ đi B gồm: Thái Bá, Trương Kim Thành, Trương Văn Lễ, Cao Thanh Liêm, Cao Xuân Hoành, Trần Thị Hồng Xuân (cùng nguyên quán xã Hoài Thanh, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định trước đây); Lê Trần Ty, Lê Ngọc Phú (nguyên quán xã Nhơn Lộc, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định trước đây); Đặng Xuân Lan (nguyên quán xã Nhơn An, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định trước đây) và Huỳnh Quốc Cường (nguyên quán xã Mỹ Hòa, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định trước đây).
Đại diện thân nhân các cán bộ đi B xúc động chia sẻ sau hơn 70 năm, được tận tay nhận lại những cuốn sổ, tấm ảnh, giấy tờ và kỷ vật gắn bó với cha ông là niềm hạnh phúc lớn lao.
Những hiện vật ấy không chỉ là tài sản vô giá của mỗi gia đình mà còn giúp thế hệ hôm nay hiểu sâu sắc hơn về sự hy sinh, cống hiến của lớp người đi trước vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Gia Lai Trần Đại Thắng nhấn mạnh, việc trao trả hồ sơ, kỷ vật không chỉ giúp các gia đình tìm lại ký ức thiêng liêng mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.
Lãnh đạo Sở Nội vụ đề nghị Trung tâm tiếp tục nỗ lực, quyết tâm tìm kiếm, xác minh chủ nhân hoặc thân nhân để thực hiện việc trao trả hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B chưa được xác định. Đây là trách nhiệm, tấm lòng, tình cảm đối với sự hy sinh cao cả của thế hệ cha ông để chúng ta có được hòa bình, hạnh phúc như ngày hôm nay.
Lễ trao trả hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B là hoạt động giàu ý nghĩa nhân văn, góp phần thực hiện tốt chính sách đối với người có công với cách mạng, đồng thời gìn giữ và phát huy giá trị của các tài liệu lưu trữ lịch sử để những ký ức về một thời hoa lửa tiếp tục được lưu truyền, trở thành nguồn động lực giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau./.
Hơn 72.000 hồ sơ, kỷ vật cán bộ đi B chờ ngày trở về
Những hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B được lưu giữ hơn nửa thế kỷ đang trở thành cầu nối giúp xác minh người có công, kết nối thân nhân và phục vụ Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
