Tình hình quốc tế biến động, áp lực an ninh năng lượng và tiêu chuẩn xanh khắt khe, đòi hỏi Việt Nam phải xây dựng hệ thống năng lượng hiện đại, an toàn và chống chịu tốt để đáp ứng tăng trưởng nhanh, bền vững.
Trong bối cảnh đó, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), qua đầu mối Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) đã phối hợp cùng các đối tác tổ chức Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam 2026,” ngày 8/7.
Với chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero,” diễn đàn đóng vai trò là không gian kết nối đa phương giữa Nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và giới chuyên gia nhằm tìm kiếm giải pháp hài hòa ba mục tiêu: Duy trì tăng trưởng kinh tế cao; Bảo đảm an ninh năng lượng; Thực hiện cam kết phát triển bền vững.
Chuyển dịch năng lượng là động lực chính của lộ trình Net Zero
Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD, chia sẻ Net Zero đang trở thành tiêu chuẩn mới của năng lực cạnh tranh quốc gia và doanh nghiệp, định hình lại dòng vốn đầu tư, chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu. Đối với Việt Nam, hiện thực hóa Net Zero không chỉ là thực hiện cam kết quốc tế mà còn là lựa chọn chiến lược để nâng cao chất lượng tăng trưởng, củng cố an ninh năng lượng và tăng sức chống chịu của nền kinh tế. Trong bối cảnh ấy, doanh nghiệp là lực lượng tiên phong chuyển hóa các mục tiêu bền vững thành hành động cụ thể.
“Chúng ta lựa chọn con đường Net Zero không phải vì dễ dàng, mà vì đó là con đường đúng đắn cho tương lai của Việt Nam và thế giới,” ông khẳng định
Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao sáng kiến của VCCI và các đơn vị phối hợp. Ông nhận định diễn đàn mang ý nghĩa thiết thực khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó các yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia đặt ra ngày càng cấp thiết.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh chuyển dịch năng lượng là trọng tâm, là động lực chính của lộ trình Net Zero. Việt Nam cần thực hiện chuyển dịch này theo lộ trình phù hợp, hiệu quả, công bằng và bền vững. Đồng thời, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp luật, cải cách hành chính mạnh mẽ, cắt giảm thủ tục nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong tiếp cận tài nguyên, nguồn vốn, công nghệ và thị trường.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu VCCI tích cực phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh; Chủ động tổng hợp khó khăn của doanh nghiệp, thúc đẩy mạng lưới doanh nghiệp tiên phong về Net Zero; Đồng thời, định kỳ báo cáo Chính phủ, Hội đồng quốc gia về Phát triển bền vững các kết quả, kiến nghị và sáng kiến của cộng đồng doanh nghiệp.
Tập trung đưa chuyển đổi xanh vào chiều sâu
Ông Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chia sẻ với vai trò là cơ quan đầu mối quốc gia về biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã và đang hành động quyết liệt, để cụ thể hóa các Nghị quyết của Đảng, Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu và Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh.
Theo ông, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung dồn nguồn lực tham mưu hoàn thiện thể chế, xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, đột phá. Cùng với đó, Bộ sẽ chủ động tổ chức thực hiện, giám sát chặt các cam kết quốc tế về khí hậu nhằm khẳng định uy tín quốc gia. Hiện, ngành tập trung kiến tạo các cơ chế vận hành thực chất, công cụ tài chính tài khóa và huy động tối đa nguồn lực đa phương để đưa chuyển đổi xanh đi vào chiều sâu.
Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để tăng tốc xây dựng hệ thống kiểm kê phát thải khí nhà kính minh bạch theo chuẩn quốc tế và vận hành hiệu quả thị trường carbon trong nước. Các chương trình quốc gia về thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, phục hồi rừng, đất ngập nước, biển và ven biển cũng được thúc đẩy ráo riết nhằm phát huy tối đa năng lực hấp thụ các-bon tự nhiên, biến tiềm năng sinh thái thành nguồn lực kinh tế xanh.
Quán triệt sâu sắc quan điểm doanh nghiệp là lực lượng trung tâm, quyết định sự thành bại của mục tiêu Net Zero, Thứ trưởng Lê Công Thành khẳng định Bộ Nông nghiệp và Môi trường luôn đồng hành cùng doanh nghiệp bằng hành động cụ thể. Ngành sẽ chủ động tháo gỡ rào cản chính sách, tối ưu hóa quy trình thủ tục, tăng cường chia sẻ thông tin và kiến tạo môi trường đầu tư thuận lợi nhằm thúc đẩy dòng vốn đầu tư xanh, đổi mới công nghệ và nhân rộng các mô hình kinh doanh tuần hoàn.
Tại diễn đàn, ban tổ chức cũng biểu dương các doanh nghiệp tiêu biểu thực hiện kinh tế xanh nhằm ghi nhận nỗ lực đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả năng lượng và phát triển sản xuất bền vững. Quy trình đánh giá dựa trên đề cử địa phương, tham chiếu Bộ công cụ của Hội đồng Năng lượng Thế giới và đánh giá của chuyên gia độc lập.
Ngoài ra, hoạt động bên lề “Triển lãm Con đường xanh-NetZero Việt Nam” với hơn 50 gian hàng cũng đã giới thiệu các mô hình, dịch vụ xanh tiêu biểu.
Ông Nguyễn Quang Vinh cho hay VCCI sẽ phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương và đối tác quốc tế để chuyển hóa các khuyến nghị thành chương trình hợp tác, hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp và sáng kiến chính sách cụ thể trong thời gian tới./.