Ngày 1/9, Mỹ và New Zealand đã công bố kế hoạch đồng tài trợ xây dựng một cảng biển mới mang tính "huyết mạch" tại đảo san hô Penrhyn thuộc Quần đảo Cook.
Động thái này là một phần trong kế hoạch nhằm thúc đẩy chương trình nghị sự về khoáng sản thiết yếu tại khu vực Nam Thái Bình Dương.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Đại Dương, dự án có tổng vốn đầu tư 60 triệu USD, trong đó Chính phủ Mỹ cam kết đóng góp 50 triệu USD và New Zealand tài trợ 10 triệu USD.
Quyết định được chính thức công bố tại cuộc họp các nhà lãnh đạo trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương (PIF) diễn ra ở Palau, với sự tham dự của Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau, Thủ tướng Quần đảo Cook Mark Brown và Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters.
Đại diện phái đoàn Mỹ, ông Christopher Landau cho biết dự án sẽ được triển khai dựa trên Khung Khoáng sản Thiết yếu mà Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump và quần đảo Cook đã ký kết hồi tháng 2/2026.
Động thái này tiếp tục hiện thực hóa mối quan tâm chiến lược của Mỹ đối với nguồn tài nguyên khoáng sản sâu dưới đáy biển tại khu vực.
Ông Landau nhấn mạnh công trình hạ tầng mang tính bước ngoặt này không chỉ tái khẳng định cam kết mạnh mẽ của nền kinh tế lớn nhất thế giới đối với các đối tác Thái Bình Dương - nơi nhân viên Mỹ từng xây dựng cảng và đường băng cách đây hơn 80 năm - mà còn giúp các bên trở nên an toàn, vững mạnh và thịnh vượng hơn.
Trong khi đó, Thủ tướng Quần đảo Cook Mark Brown gọi dự án cảng biển mới tại khu vực từng là căn cứ quân sự của Mỹ này là một "huyết mạch" đối với các cộng đồng vùng ngoài (Pa Enua), giúp nâng cao đáng kể năng lực vận tải hàng hải nội địa và kết nối giữa các đảo.
Ông gửi lời cảm ơn tới Mỹ và New Zealand vì đã hợp tác để hiện thực hóa một dự án ưu tiên do chính người dân địa phương đề xuất.
Thỏa thuận ký kết hồi tháng Hai giữa Mỹ và Quần đảo Cook đã ràng buộc các bên vào nguyên tắc "đầu tư có trách nhiệm, tuân thủ các tiêu chuẩn cao về môi trường, xã hội và quản trị," đồng thời hướng tới mục tiêu phát triển các chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu đa dạng, an toàn và có sức chống chịu tốt.
Trả lời báo giới, Thủ tướng Mark Brown cam kết chính phủ sẽ giám sát chặt chẽ để bảo đảm người dân Quần đảo Cook là những người được hưởng lợi cuối cùng và lớn nhất từ dòng vốn đầu tư của Mỹ./.
Nhật-Mỹ cân nhắc đồng tài trợ dự án khai thác đất hiếm ở Thái Bình Dương
Mỹ và Nhật Bản đang cân nhắc tài trợ cho dự án khai thác đất hiếm ngoài khơi đảo Minamitori trong nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng độc lập với nguồn cung do Trung Quốc kiểm soát.
