Theo mạng tin cbc.ca ngày 29/8, việc đàm phán thương mại giữa Ottawa và Washington đổ vỡ có thể khiến các nhà đàm phán Mỹ "quyết liệt" hơn để giành được lợi thế trước Mexico trong các cuộc đàm phán song phương đang diễn ra.
Ông Kenneth Smith Ramos, cựu Trưởng đoàn đàm phán kỹ thuật của Mexico trong các cuộc đàm phán ban đầu về Hiệp định Canada-Mỹ-Mexico (USMCA) năm 2017 đến năm 2019, cho biết, Mỹ sẽ cố gắng xây dựng một thỏa thuận khung với Mexico trước cuối năm nay, đẩy việc giải quyết các vấn đề gai góc hơn sang năm 2027 - chẳng hạn như việc Mỹ tìm cách áp đặt các hạn chế đối với xuất khẩu nông sản của Mexico.
Canada và Mexico đều đã đàm phán riêng lẻ với Mỹ để giải quyết vấn đề thuế quan và các bất đồng thương mại song phương cụ thể khác với hy vọng đạt được các thỏa thuận trước khi bước vào các cuộc đàm phán 3 bên về việc sửa đổi và gia hạn USMCA.
Các cuộc đàm phán giữa Canada và Mỹ đã đổ vỡ vào ngày 21/8 khi Thủ tướng Mark Carney triệu hồi các nhà đàm phán của mình về Ottawa. Ông Carney cho biết, Mỹ đã đưa ra những yêu cầu vào phút chót về văn hóa, ôtô và chủ quyền mà Canada không thể chấp nhận.
Các cuộc đàm phán nhằm mục đích ngăn chặn mối đe dọa của Mỹ về việc áp thuế 50% đối với một loạt sản phẩm của Canada, với tổng giá trị các mặt hàng bị ảnh hưởng ước khoảng 27,6 tỷ CAD hàng hóa của Canada.
Canada sau đó đã trả đũa bằng cách áp thuế tương đương đối với hơn 700 mặt hàng nhập khẩu khác nhau của Mỹ, có hiệu lực vào ngày 8/9.
Theo ông Smith Ramos, tranh chấp thương mại Canada-Mỹ hiện đã trì hoãn vô thời hạn bất kỳ cuộc đàm phán 3 bên nào về việc thúc đẩy USMCA. Ông nói: "Chúng ta không biết điều gì sẽ xảy ra với những mức thuế mới và lời đe dọa này."
Ngày 1/7, Mỹ tuyên bố sẽ không gia hạn thỏa thuận USMCA mà thay vào đó sẽ đàm phán lại các điều khoản của thỏa thuận. Cả Canada và Mexico đều muốn gia hạn thỏa thuận, đồng thời khẳng định rằng thỏa thuận thương mại lục địa này có lợi cho cả ba nước.
Phát biểu trước giới truyền thông, Bộ trưởng Kinh tế Mexico, Marcelo Ebrard, cho biết, căng thẳng giữa Canada và Mỹ không "có lợi" cho Mexico và việc tìm ra điểm chung và tiến lên phía trước là lợi ích của tất cả mọi người.
Bộ trưởng Ebrard nói: "Hy vọng họ sẽ đạt được một thỏa thuận nào đó, họ đã tiến rất gần một thỏa thuận chỉ vài ngày trước. Khu vực Bắc Mỹ cần hội nhập, chúng ta cần hợp tác với nhau bằng cách này hay cách khác và chúng ta kỳ vọng điều đó sẽ xảy ra, nhưng rất khó để biết khi nào nó trở thành hiện thực."
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cũng lựa chọn từ ngữ cẩn thận khi được hỏi về căng thẳng thương mại Canada-Mỹ hồi đầu tuần này. Bà Sheinbaum cho biết, bà đã nói chuyện với Thủ tướng Carney vào ngày 20/8, một ngày trước khi ông chấm dứt các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ.
Theo bà Solange Marquez, Phó Chủ tịch Chính sách của Hội đồng Canada vì châu Mỹ, chính quyền Tổng thống Sheinbaum phải xử lý vấn đề này một cách tế nhị trong khi vẫn phải giải quyết những vấn đề chưa được giải quyết của riêng họ tại bàn đàm phán thương mại với Mỹ.
Nhà báo người Mexico Alex González Ormerod, Giám đốc Điều hành của tờ The Mexico Political Economist, cho biết, một số nguồn tin từ chính phủ Mexico nói với ông rằng, Mỹ cũng đã đưa ra những "yêu cầu quá đáng" đối với người Mexico tại bàn đàm phán song phương.
Cả bà Marquez và ông González Ormerod đều cho rằng, Canada và Mexico cần củng cố mối quan hệ thương mại song phương, tách biệt khỏi mối quan hệ với Mỹ.
Mặc dù cả hai nước đều bày tỏ mong muốn tăng cường quan hệ - bằng việc cử các phái đoàn thương mại đến thăm nhau trong năm nay - nhưng vai trò chi phối của Mỹ đã che khuất và hạn chế tiềm năng của một mối quan hệ đối tác thực sự giữa Canada và Mexico./.
Mỹ cân nhắc các biện pháp thương mại bổ sung sau động thái trả đũa của Canada
Washington đang xem xét các biện pháp thương mại bổ sung sau khi Canada tuyên bố áp thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ, trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai nước ngày càng gia tăng.
