Hiện nay, khoa học công nghệ đang phát triển với tốc độ rất nhanh. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, y học chính xác, công nghệ gen, các phương pháp chẩn đoán và điều trị mới đang làm thay đổi sâu sắc nền y học hiện đại.
Trong bối cảnh đó, nghiên cứu khoa học phải trở thành một trong những động lực quan trọng nhất để ngành Y tế đổi mới và phát triển. Nhưng nghiên cứu khoa học cuối cùng phải quay trở lại phục vụ người bệnh và phục vụ nhân dân.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh như vậy khi phát biểu tại Hội nghị khoa học toàn quốc năm 2026 với chủ đề "Nghiên cứu và ứng dụng trong y học," do Bộ Y tế phối hợp Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức ngày 28/8 tại Hà Nội.
Y tế Việt Nam tiếp cận trình độ y học thế giới
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế cho hay nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao, mô hình bệnh tật đang thay đổi nhanh chóng, bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số, các vấn đề sức khỏe tâm thần, môi trường, dinh dưỡng và những nguy cơ y tế mới đang đặt ra nhiều yêu cầu chưa từng có.
“Chúng ta không chỉ đặt câu hỏi nghiên cứu được gì?, mà quan trọng hơn phải đặt câu hỏi kết quả nghiên cứu đó có được ứng dụng không, ứng dụng ở đâu, bao nhiêu người bệnh được hưởng lợi và có thể tạo ra thay đổi gì cho hệ thống y tế? Đây chính là yêu cầu đặt ra đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của ngành Y tế trong giai đoạn hiện nay,” ông Vũ Mạnh Hà chỉ rõ.
Phó giáo sư Nguyễn Thị Xuyên - Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam cho hay những năm gần đây, hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực y tế nói chung và y dược học nói riêng đang đóng góp rất lớn, đưa ngành y tế Việt Nam tiếp cận trình độ y học thế giới mang hiệu quả, có ý nghĩa xã hội sâu sắc.
Nhiều lĩnh vực nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng trình độ khoa học công nghệ, y tế của Việt Nam hiện nay đang từng bước trở thành một trong những điểm nghiên cứu quan trọng tham gia vào chương trình phát triển lâm sàng toàn cầu, đặc biệt là các nghiên cứu và ứng dụng trong y học.
Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam cho hay Hội nghị hướng đến mục tiêu triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.”
Đặc biệt, thông qua các phiên chuyên đề và thảo luận mở có sự tham gia của báo cáo viên quốc tế, hội nghị tạo cơ hội để chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp thực tiễn, góp phần phát triển nền y học Việt Nam hiện đại, hội nhập và bền vững. Đó là các lĩnh vực như: Tăng cường kết nối giữa nghiên cứu-đào tạo-thực hành y học; Thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế điều trị và quản lý y tế; Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và hiệu quả hệ thống y tế; Đổi mới chính sách tài chính y tế, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn phát triển mới.
Lấy người bệnh làm trung tâm của đổi mới khoa học và công nghệ
Hội nghị gồm 5 phiên với 25 báo cáo khoa học tập trung vào nghiên cứu chính sách, những tiến bộ trong y học, dự phòng, bệnh không lây nhiễm và các mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Các nội dung tập trung vào nghiên cứu chính sách, tiến bộ mới trong nghiên cứu và ứng dụng y học, đặc biệt ở các lĩnh vực dự phòng, bệnh không lây nhiễm và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Trong đó, các chuyên đề đề cập đổi mới tài chính y tế nhằm đáp ứng yêu cầu bảo hiểm y tế toàn dân; tăng tiếp cận tiêm chủng theo vòng đời; điều trị ung thư phổi… Một trong những vấn đề được đặt ra tại hội nghị là làm thế nào đưa những tiến bộ điều trị đến với người bệnh với chi phí phù hợp.
Đặc biệt, chuyên đề chính sách về đổi mới đột phá tài chính y tế đáp ứng yêu cầu thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân trong giai đoạn mới nhận được nhiều sự quan tâm. Câu hỏi chiến lược đặt ra tại chuyên đề này là Việt Nam sẽ huy động nguồn lực từ đâu để hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 72-NQ/TW, từ bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân, chuyển dịch hệ thống y tế theo hướng ưu tiên dự phòng, giảm chi trả tiền túi, triển khai khám và sàng lọc sức khỏe định kỳ, củng cố y tế cơ sở đến mục tiêu hướng tới miễn phí khám, chữa bệnh cơ bản vào năm 2030.
Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà đề nghị các bên tập trung trao đổi sâu, đưa ra giải pháp làm thế nào để rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tiễn. Bởi một kết quả nghiên cứu tốt nếu chỉ dừng lại ở bài báo khoa học thì chưa đủ mà cần tạo ra một chu trình khép kín, từ thực tiễn nghiên cứu-đánh giá bằng chứng-chuyển giao công nghệ-ứng dụng tại cơ sở-đánh giá hiệu quả và tiếp tục hoàn thiện.
Đặc biệt, Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu phải lấy người bệnh làm trung tâm của đổi mới khoa học và công nghệ. Công nghệ mới phải giúp chẩn đoán chính xác hơn, điều trị hiệu quả hơn, an toàn hơn, giảm biến chứng, giảm thời gian nằm viện và cuối cùng là nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh. Bên cạnh đó, nghiên cứu khoa học phải gắn với những vấn đề ưu tiên của ngành Y tế và của đất nước.
Ông Hà nhấn mạnh một nền y tế hiện đại không thể phát triển bền vững nếu không có một nền tảng khoa học mạnh. Vì vậy, Bộ Y tế sẽ tiếp tục quan tâm thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ, đồng thời mong muốn các bệnh viện, viện nghiên cứu, trường đại học và các đơn vị trong toàn ngành coi nghiên cứu khoa học không phải là nhiệm vụ bổ sung, mà là một bộ phận quan trọng của hoạt động chuyên môn và phát triển ngành./.
Tăng tốc triển khai bệnh án, sổ sức khỏe điện tử trong chuyển đổi số y tế
Đến nay, đã có trên 34 triệu Sổ sức khỏe điện tử, bảo đảm kết nối, liên thông dữ liệu và tích hợp trên ứng dụng VNeID, có 1.263 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử.
