Đến thời điểm giữa tháng Tư này, qua phản ánh của nhiều địa phương, vẫn cònnhiều hộ nghèo, hộ thu nhập thấp chưa tiếp cận được chính sách hỗ trợ giá điệncủa Chính phủ.
Trước tình hình này, Bộ Công Thương phải gia hạn thời gian đăng ký mua điện theomức giá ưu đãi cho đối tượng trên đến hết ngày 15/5/2011, thay vì đề xuất củaTập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) là ngày 15/4.
Ngành điện "đôn đáo"
Thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về giá điện đối với hộ nghèo, hộthu nhập thấp thường xuyên có mức sử dụng điện không quá 50 kWh/tháng (993đồng/kWh chưa có VAT) với mức hỗ trợ 30.000 đồng/hộ/tháng, EVN đã chỉ đạo cácđơn vị điện lực niêm yết công khai thông tin liên quan tại tất cả các điểm giaodịch với khách hàng, công bố trên trang web, báo, đài truyền hình, đài phátthanh địa phương về thủ tục, địa điểm, thời hạn, điện thoại liên hệ để tiếp nhậnđăng ký mua điện; đồng thời ban hành mẫu Giấy đăng ký và yêu cầu các đơn vị bốtrí nhân lực đảm bảo tiếp nhận hết giấy đăng ký hộ nghèo, hộ thu nhập thấp theothời hạn quy định của Bộ Công Thương.
Nếu trong ba tháng liên tục, các hộ sử dụng điện vượt quá 155kWh, bên bán điệnsẽ tự động chuyển hộ đó sang áp dụng giá điện cho hộ bình thường kể từ thángtiếp theo với giá từ 1.242 đồng/kWh trở lên.
Theo EVN, các đơn vị điện lực còn huy động thêm các nhân viên tổ điện khu vực,xã, phường, nhân viên thu ngân... phân phát thông báo trên địa bàn quản lý, niêmyết tại bảng tin ở khu dân cư tập trung, đồng thời cử cán bộ đem công văn kèmThông báo (in sẵn) giao trực tiếp tại trụ sở Ủy ban Nhân dân xã, phường, đề nghịphổ biến và thông báo rộng rãi cho nhân dân biết dưới các hình thức như phátthanh trên hệ thống truyền thanh cơ sở, niêm yết tại trụ sở Ủy ban Nhân dân, bảntin công cộng...
Đối với các tổ chức bán điện khác ngoài EVN, thông qua chính quyền địa phương,các đơn vị điện lực đã đề nghị các đơn vị này thực hiện thông báo và tiếp nhậnđăng ký đối với các hộ nghèo và hộ thu nhập thấp.
Lai Châu là một trong ba tỉnh nghèo nhất nước theo quy định của Chính phủ vềtiêu chí mới dành cho hộ nghèo, với hơn 40% hộ nghèo, trên 10% hộ cận nghèo. Từhướng dẫn của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc, sau một tháng triển khai đăng kýgiá bán điện cho hộ nghèo, hộ có thu nhập thấp, đến hết ngày 31/3, Công ty Điệnlực Lai Châu đã hoàn tất việc đăng ký. Cách thức làm thủ tục đăng ký của Công tylà dựa vào sản lượng điện tiêu thụ của các hộ tại hóa đơn tiền điện tháng gầnnhất và hợp đồng mua bán với ngành điện. Tỉnh Lai Châu có 21.291/43.927 kháchhàng thuộc diện được thụ hưởng chính sách hỗ trợ giá điện của Chính phủ.
Từ ngày 1/4, việc hỗ trợ trên được 5 Tổng Công ty điện lực trên cả nước chínhthức áp dụng cho những hộ đã đăng ký với ngành điện. Số tiền hỗ trợ sẽ được trừtrực tiếp vào hóa đơn thanh toán tiền điện khi người dân thanh toán hàng tháng.Các hộ phát sinh sau sẽ áp dụng mức giá ưu đãi bắt đầu từ kỳ hóa đơn của thángtiếp theo tháng đăng ký.
Theo báo cáo của EVN, tính đến ngày 31/3 chỉ có 3.074.587 khách hàng đăng ký ápdụng biểu giá cho hộ nghèo, hộ thu nhập thấp có mức sử dụng điện không qua 50kWh/tháng; trong đó 2.264.771 khách hàng mua điện từ các tổng công ty điện lựcvà 809.816 khách hàng mua điện từ các đơn vị bán lẻ điện nông thôn, khu tập thể,cụm dân cư.
So sánh với số lượng thống kê khách hàng sử dụng điện không quá50kWh/tháng của EVN thì con số trên vẫn là thấp, do khả năng hộ nghèo, hộ thunhập thấp chưa tiếp cận được thông tin về việc phải đăng ký để được hưởng ưuđãi.
Đã có phát sinh
Theo nhận xét của Tổng Công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVNHanoi) sau quátrình triển khai chính sách hỗ trợ giá điện cho hộ nghèo, thu nhập thấp củaChính phủ, thủ tục đăng ký mua điện theo mức giá áp dụng cho hộ nghèo, hộ thunhập thấp rất đơn giản, bao gồm Giấy đăng ký và hợp đồng hoặc hóa đơn tiền điện.
Thống kê 29 công ty điện lực quận, huyện cho thấy, đối chiếu với tiêu chuẩn hộnghèo và cận nghèo, toàn thành phố có khoảng 117.500 hộ nghèo, cận nghèo. Nhưngđến nay mới có khoảng 34.613 hộ đăng ký mua điện theo dạng hộ nghèo, hộ thu nhậpthấp.
EVNHanoi cho rằng hộ nghèo, hộ thu nhập thấp thường có rất ít phương tiện để cậpnhật thông tin chính sách mới của Chính phủ, Nhà nước, nên Tổng Công ty đã phảichủ động phối hợp với chính quyền địa phương thông tin đến khách hàng, dẫn đếntuần đầu rất ít khách hàng biết thông tin, sau đó khách hàng đến đăng ký dồndập, bên bán điện phải huy động thêm bộ phận tiếp nhận đăng ký.
Tại Đà Nẵng cũng vậy. Hiện thành phố có 14.844 hộ nghèo, trong đó huyện Hòa Vangcó số hộ nghèo cao nhất là 3.783 hộ, nhưng đến trung tuần tháng 4 này, Công tytrách nhiệm hữu hạn một thành viên Điện lực Đà Nẵng mới tiếp nhận đơn đăng kýcủa 3.711 hộ (chiếm khoảng 1/4 tổng số hộ nghèo trên địa bàn thành phố) đăng kýmua điện sinh hoạt theo mức giá hộ nghèo, hộ thu nhập thấp.
Lý giải về vấn đề số lượng hộ nghèo đăng ký để được hưởng sự hỗ trợ còn thấp,công ty cho biết theo quy định, các hộ muốn mua điện theo giá ưu đãi phải đảmbảo 2 yêu cầu, thứ nhất là hộ nghèo, hộ thu nhập thấp và thứ hai là phải chứngminh bằng hóa đơn tiền điện hàng tháng của mình thường xuyên sử dụng điện khôngquá 50 kWh. Chính những điều kiện quy định như thế, nhiều hộ thuộc diện thu nhậpthấp cảm thấy không đảm bảo được điều kiện thứ hai, nên không đến đăng ký.
Theo hướng dẫn tại Thông tư số 05 của Bộ Công Thương, các hộ dùng điện saucôngtơ tổng muốn được hưởng giá điện sinh hoạt cho hộ nghèo, hộ thu nhập thấpphải đăng ký và được chính quyền địa phương xác nhận. Nhưng trên thực tế, ở mộtsố địa phương, việc theo dõi số hộ sử dụng điện sau công tơ tổng này gặp rấtnhiều khó khăn do các tổ chức kinh doanh điện ở nông thôn, khu tập thể, cụm dâncư (không phải của ngành điện) không có sổ sách rõ ràng.
Nếu hộ nghèo thuộc diện được hỗ trợ sử dụng không hết số kWh vượt quá mức hỗ trợ30.000 đồng của Chính phủ sẽ không được thanh toán tiền thừa và nếu sử dụng vượtquá 50 kWh/tháng sẽ không được hỗ trợ mà phải thanh toán theo bậc thang giá điệnbình quân... là những phát sinh ở một số địa phương khi triển khai.
Một khó khăn khác là chưa có tiêu chí rõ ràng để phân biệt giữa hộ nghèo, hộ thunhập thấp với hộ thông thường có nhà nhưng ít ở nên hộ có mức sử dụng điện dưới50kWh/tháng cũng đến đăng ký. Như vậy, chính sách hỗ trợ của Chính phủ có thểlàm cho những khách hàng không đúng đối tượng lạm dụng tư lợi.
Gia hạn đăng ký đến ngày 15/5
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương triển khai chính sách hỗ trợ giáđiện cho hộ nghèo, hộ thu nhập thấp của Chính phủ, mới đây Bộ Lao động-Thươngbinh và Xã hội đã có hướng dẫn tạm thời về việc chi trả kinh phí hỗ trợ tiềnđiện cho hộ nghèo năm 2011.
Theo hướng dẫn, chi trả bằng tiền trực tiếp cho hộ nghèo trên địa bàn theo địnhkỳ hàng quý và hoàn thành chi trả trước ngày 20 của tháng thứ hai trong quý.Riêng việc chi trả tiền hỗ trợ tháng Ba và quý 2/2011 thực hiện trong tháng4/2011. Nguồn kinh phí để thực hiện hỗ trợ tiền điện cho các hộ nghèo năm 2011do ngân sách Trung ương chi trả.
Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước bảo đảm đầy đủ, kịp thời kinh phí cho cơ quan Laođộng Thương binh và Xã hội thực hiện chính sách. Căn cứ vào danh sách hộ nghèocủa từng xã, phường, thị trấn, Phòng Lao động Thương binh và Xã hội rút tiền mặthoặc chuyển khoản để cấp tiền cho các xã, phường, thị trấn chi trả hỗ trợ tiềnđiện cho các hộ nghèo trên địa bàn.
Ủy ban Nhân dân cấp xã cấp phát hỗ trợ bằng tiền mặt đủ số tiền theo định mứccho người nhận là chủ hộ hoặc thành viên trong hộ. Trường hợp đặc biệt, hộ giađình được hỗ trợ không có người đi nhận tiền trực tiếp thì viết giấy ủy quyềncho người đi nhận thay. Người nhận tiền phải ký nhận và ghi rõ họ tên vào danhsách hộ nghèo nhận tiền hỗ trợ.
Trong năm thực hiện, nếu số hộ nghèo biến động, Sở Lao động Thương binh và Xãhội sẽ điều chỉnh kinh phí cho các huyện, xã để chi trả kịp thời cho các hộnghèo. Trường hợp số hộ nghèo bình xét trong năm cao hơn hoặc thấp hơn số đãđược tạm ứng kinh phí, Sở Lao động Thương binh và Xã hội báo cáo Bộ Lao độngThương binh và Xã hội để tổng hợp gửi Bộ Tài chính điều chỉnh trong lần cấp tiếptheo trong năm.
Bên cạnh đó, để tạo điều kiện cho tất cả các hộ nghèo, hộ thu nhập thấp thườngxuyên có mức sử dụng điện không quá 50 kWh/tháng được hưởng chính sách hỗ trợgiá điện của Chính phủ, Bộ Công Thương cũng vừa cho phép gia hạn thời gian đăngký mua điện theo mức giá ưu đãi cho đối tượng trên đến hết ngày 15/5.
Như vậy, từ nay đến hết ngày 15/5, để đăng ký mua điện theo mức giá áp dụng chohộ nghèo, hộ thu nhập thấp, khách hàng chỉ cần đến các địa điểm tiếp nhận đăngký của điện lực, điền tên vào Giấy đăng ký, mang theo hóa đơn tiền điện hoặc hợpđồng mua bán điện (bản chính hoặc bản photo để điện lực tra cứu thông tin kháchhàng được nhanh chóng), không cần thêm bất cứ giấy tờ hoặc có xác nhận của bấtcứ cơ quan nào khác./.
Trước tình hình này, Bộ Công Thương phải gia hạn thời gian đăng ký mua điện theomức giá ưu đãi cho đối tượng trên đến hết ngày 15/5/2011, thay vì đề xuất củaTập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) là ngày 15/4.
Ngành điện "đôn đáo"
Thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về giá điện đối với hộ nghèo, hộthu nhập thấp thường xuyên có mức sử dụng điện không quá 50 kWh/tháng (993đồng/kWh chưa có VAT) với mức hỗ trợ 30.000 đồng/hộ/tháng, EVN đã chỉ đạo cácđơn vị điện lực niêm yết công khai thông tin liên quan tại tất cả các điểm giaodịch với khách hàng, công bố trên trang web, báo, đài truyền hình, đài phátthanh địa phương về thủ tục, địa điểm, thời hạn, điện thoại liên hệ để tiếp nhậnđăng ký mua điện; đồng thời ban hành mẫu Giấy đăng ký và yêu cầu các đơn vị bốtrí nhân lực đảm bảo tiếp nhận hết giấy đăng ký hộ nghèo, hộ thu nhập thấp theothời hạn quy định của Bộ Công Thương.
Nếu trong ba tháng liên tục, các hộ sử dụng điện vượt quá 155kWh, bên bán điệnsẽ tự động chuyển hộ đó sang áp dụng giá điện cho hộ bình thường kể từ thángtiếp theo với giá từ 1.242 đồng/kWh trở lên.
Theo EVN, các đơn vị điện lực còn huy động thêm các nhân viên tổ điện khu vực,xã, phường, nhân viên thu ngân... phân phát thông báo trên địa bàn quản lý, niêmyết tại bảng tin ở khu dân cư tập trung, đồng thời cử cán bộ đem công văn kèmThông báo (in sẵn) giao trực tiếp tại trụ sở Ủy ban Nhân dân xã, phường, đề nghịphổ biến và thông báo rộng rãi cho nhân dân biết dưới các hình thức như phátthanh trên hệ thống truyền thanh cơ sở, niêm yết tại trụ sở Ủy ban Nhân dân, bảntin công cộng...
Đối với các tổ chức bán điện khác ngoài EVN, thông qua chính quyền địa phương,các đơn vị điện lực đã đề nghị các đơn vị này thực hiện thông báo và tiếp nhậnđăng ký đối với các hộ nghèo và hộ thu nhập thấp.
Lai Châu là một trong ba tỉnh nghèo nhất nước theo quy định của Chính phủ vềtiêu chí mới dành cho hộ nghèo, với hơn 40% hộ nghèo, trên 10% hộ cận nghèo. Từhướng dẫn của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc, sau một tháng triển khai đăng kýgiá bán điện cho hộ nghèo, hộ có thu nhập thấp, đến hết ngày 31/3, Công ty Điệnlực Lai Châu đã hoàn tất việc đăng ký. Cách thức làm thủ tục đăng ký của Công tylà dựa vào sản lượng điện tiêu thụ của các hộ tại hóa đơn tiền điện tháng gầnnhất và hợp đồng mua bán với ngành điện. Tỉnh Lai Châu có 21.291/43.927 kháchhàng thuộc diện được thụ hưởng chính sách hỗ trợ giá điện của Chính phủ.
Từ ngày 1/4, việc hỗ trợ trên được 5 Tổng Công ty điện lực trên cả nước chínhthức áp dụng cho những hộ đã đăng ký với ngành điện. Số tiền hỗ trợ sẽ được trừtrực tiếp vào hóa đơn thanh toán tiền điện khi người dân thanh toán hàng tháng.Các hộ phát sinh sau sẽ áp dụng mức giá ưu đãi bắt đầu từ kỳ hóa đơn của thángtiếp theo tháng đăng ký.
Theo báo cáo của EVN, tính đến ngày 31/3 chỉ có 3.074.587 khách hàng đăng ký ápdụng biểu giá cho hộ nghèo, hộ thu nhập thấp có mức sử dụng điện không qua 50kWh/tháng; trong đó 2.264.771 khách hàng mua điện từ các tổng công ty điện lựcvà 809.816 khách hàng mua điện từ các đơn vị bán lẻ điện nông thôn, khu tập thể,cụm dân cư.
So sánh với số lượng thống kê khách hàng sử dụng điện không quá50kWh/tháng của EVN thì con số trên vẫn là thấp, do khả năng hộ nghèo, hộ thunhập thấp chưa tiếp cận được thông tin về việc phải đăng ký để được hưởng ưuđãi.
Đã có phát sinh
Theo nhận xét của Tổng Công ty Điện lực thành phố Hà Nội (EVNHanoi) sau quátrình triển khai chính sách hỗ trợ giá điện cho hộ nghèo, thu nhập thấp củaChính phủ, thủ tục đăng ký mua điện theo mức giá áp dụng cho hộ nghèo, hộ thunhập thấp rất đơn giản, bao gồm Giấy đăng ký và hợp đồng hoặc hóa đơn tiền điện.
Thống kê 29 công ty điện lực quận, huyện cho thấy, đối chiếu với tiêu chuẩn hộnghèo và cận nghèo, toàn thành phố có khoảng 117.500 hộ nghèo, cận nghèo. Nhưngđến nay mới có khoảng 34.613 hộ đăng ký mua điện theo dạng hộ nghèo, hộ thu nhậpthấp.
EVNHanoi cho rằng hộ nghèo, hộ thu nhập thấp thường có rất ít phương tiện để cậpnhật thông tin chính sách mới của Chính phủ, Nhà nước, nên Tổng Công ty đã phảichủ động phối hợp với chính quyền địa phương thông tin đến khách hàng, dẫn đếntuần đầu rất ít khách hàng biết thông tin, sau đó khách hàng đến đăng ký dồndập, bên bán điện phải huy động thêm bộ phận tiếp nhận đăng ký.
Tại Đà Nẵng cũng vậy. Hiện thành phố có 14.844 hộ nghèo, trong đó huyện Hòa Vangcó số hộ nghèo cao nhất là 3.783 hộ, nhưng đến trung tuần tháng 4 này, Công tytrách nhiệm hữu hạn một thành viên Điện lực Đà Nẵng mới tiếp nhận đơn đăng kýcủa 3.711 hộ (chiếm khoảng 1/4 tổng số hộ nghèo trên địa bàn thành phố) đăng kýmua điện sinh hoạt theo mức giá hộ nghèo, hộ thu nhập thấp.
Lý giải về vấn đề số lượng hộ nghèo đăng ký để được hưởng sự hỗ trợ còn thấp,công ty cho biết theo quy định, các hộ muốn mua điện theo giá ưu đãi phải đảmbảo 2 yêu cầu, thứ nhất là hộ nghèo, hộ thu nhập thấp và thứ hai là phải chứngminh bằng hóa đơn tiền điện hàng tháng của mình thường xuyên sử dụng điện khôngquá 50 kWh. Chính những điều kiện quy định như thế, nhiều hộ thuộc diện thu nhậpthấp cảm thấy không đảm bảo được điều kiện thứ hai, nên không đến đăng ký.
Theo hướng dẫn tại Thông tư số 05 của Bộ Công Thương, các hộ dùng điện saucôngtơ tổng muốn được hưởng giá điện sinh hoạt cho hộ nghèo, hộ thu nhập thấpphải đăng ký và được chính quyền địa phương xác nhận. Nhưng trên thực tế, ở mộtsố địa phương, việc theo dõi số hộ sử dụng điện sau công tơ tổng này gặp rấtnhiều khó khăn do các tổ chức kinh doanh điện ở nông thôn, khu tập thể, cụm dâncư (không phải của ngành điện) không có sổ sách rõ ràng.
Nếu hộ nghèo thuộc diện được hỗ trợ sử dụng không hết số kWh vượt quá mức hỗ trợ30.000 đồng của Chính phủ sẽ không được thanh toán tiền thừa và nếu sử dụng vượtquá 50 kWh/tháng sẽ không được hỗ trợ mà phải thanh toán theo bậc thang giá điệnbình quân... là những phát sinh ở một số địa phương khi triển khai.
Một khó khăn khác là chưa có tiêu chí rõ ràng để phân biệt giữa hộ nghèo, hộ thunhập thấp với hộ thông thường có nhà nhưng ít ở nên hộ có mức sử dụng điện dưới50kWh/tháng cũng đến đăng ký. Như vậy, chính sách hỗ trợ của Chính phủ có thểlàm cho những khách hàng không đúng đối tượng lạm dụng tư lợi.
Gia hạn đăng ký đến ngày 15/5
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương triển khai chính sách hỗ trợ giáđiện cho hộ nghèo, hộ thu nhập thấp của Chính phủ, mới đây Bộ Lao động-Thươngbinh và Xã hội đã có hướng dẫn tạm thời về việc chi trả kinh phí hỗ trợ tiềnđiện cho hộ nghèo năm 2011.
Theo hướng dẫn, chi trả bằng tiền trực tiếp cho hộ nghèo trên địa bàn theo địnhkỳ hàng quý và hoàn thành chi trả trước ngày 20 của tháng thứ hai trong quý.Riêng việc chi trả tiền hỗ trợ tháng Ba và quý 2/2011 thực hiện trong tháng4/2011. Nguồn kinh phí để thực hiện hỗ trợ tiền điện cho các hộ nghèo năm 2011do ngân sách Trung ương chi trả.
Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước bảo đảm đầy đủ, kịp thời kinh phí cho cơ quan Laođộng Thương binh và Xã hội thực hiện chính sách. Căn cứ vào danh sách hộ nghèocủa từng xã, phường, thị trấn, Phòng Lao động Thương binh và Xã hội rút tiền mặthoặc chuyển khoản để cấp tiền cho các xã, phường, thị trấn chi trả hỗ trợ tiềnđiện cho các hộ nghèo trên địa bàn.
Ủy ban Nhân dân cấp xã cấp phát hỗ trợ bằng tiền mặt đủ số tiền theo định mứccho người nhận là chủ hộ hoặc thành viên trong hộ. Trường hợp đặc biệt, hộ giađình được hỗ trợ không có người đi nhận tiền trực tiếp thì viết giấy ủy quyềncho người đi nhận thay. Người nhận tiền phải ký nhận và ghi rõ họ tên vào danhsách hộ nghèo nhận tiền hỗ trợ.
Trong năm thực hiện, nếu số hộ nghèo biến động, Sở Lao động Thương binh và Xãhội sẽ điều chỉnh kinh phí cho các huyện, xã để chi trả kịp thời cho các hộnghèo. Trường hợp số hộ nghèo bình xét trong năm cao hơn hoặc thấp hơn số đãđược tạm ứng kinh phí, Sở Lao động Thương binh và Xã hội báo cáo Bộ Lao độngThương binh và Xã hội để tổng hợp gửi Bộ Tài chính điều chỉnh trong lần cấp tiếptheo trong năm.
Bên cạnh đó, để tạo điều kiện cho tất cả các hộ nghèo, hộ thu nhập thấp thườngxuyên có mức sử dụng điện không quá 50 kWh/tháng được hưởng chính sách hỗ trợgiá điện của Chính phủ, Bộ Công Thương cũng vừa cho phép gia hạn thời gian đăngký mua điện theo mức giá ưu đãi cho đối tượng trên đến hết ngày 15/5.
Như vậy, từ nay đến hết ngày 15/5, để đăng ký mua điện theo mức giá áp dụng chohộ nghèo, hộ thu nhập thấp, khách hàng chỉ cần đến các địa điểm tiếp nhận đăngký của điện lực, điền tên vào Giấy đăng ký, mang theo hóa đơn tiền điện hoặc hợpđồng mua bán điện (bản chính hoặc bản photo để điện lực tra cứu thông tin kháchhàng được nhanh chóng), không cần thêm bất cứ giấy tờ hoặc có xác nhận của bấtcứ cơ quan nào khác./.
Mai Phương (TTXVN/Vietnam+)
