Trong mỗi chuyến xê dịch, có người tìm kiếm những điểm đến nổi tiếng để “check-in,” có người lại muốn dành thời gian tìm hiểu cách một cộng đồng gìn giữ ký ức, tín ngưỡng hay nếp sống qua nhiều thế hệ... Những di sản thế giới thuộc nhóm thứ hai thường không chỉ hấp dẫn bởi công trình cổ hay cảnh quan, mà còn bởi câu chuyện văn hóa vẫn tiếp diễn trong đời sống hôm nay.
Trước nhu cầu này, nền tảng trực tuyến Booking.com vừa giới thiệu những Di sản Thế giới được UNESCO công nhận, phù hợp với du khách muốn tìm hiểu chiều sâu văn hóa mà vẫn tránh được cảnh quá đông đúc tại các điểm đến nổi tiếng.
Trong số đó, quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc của Việt Nam là điểm đến đáng chú ý.
Yên Tử – nơi dòng chảy Thiền phái Trúc Lâm vẫn tiếp nối
Được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản Thế giới ngày 12/7/2025, quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản Thế giới thứ chín của Việt Nam. Quần thể gồm 12 địa điểm thuộc Quảng Ninh, Bắc Ninh và thành phố Hải Phòng, liên kết với nhau qua lịch sử hình thành và lan tỏa của Thiền phái Trúc Lâm.
Điểm đặc biệt của di sản không nằm ở một ngôi chùa hay danh thắng riêng lẻ. Từ núi Yên Tử, nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm vào cuối thế kỷ XIII, đến chùa Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn – Kiếp Bạc và các địa điểm liên quan, quần thể phản ánh quá trình hình thành, phát triển và trao truyền một dòng thiền mang bản sắc Việt Nam.
Sau khi lãnh đạo Đại Việt trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông, Trần Nhân Tông nhường ngôi, lên Yên Tử tu hành. Tư tưởng Trúc Lâm được hình thành từ sự tiếp biến Phật giáo với những giá trị văn hóa bản địa, nhấn mạnh việc tu dưỡng bản thân, sống hài hòa với thiên nhiên và gắn đời sống tinh thần với trách nhiệm đối với cộng đồng, đất nước.
Vì thế, hành trình đến Yên Tử không chỉ là chuyến tham quan cảnh núi rừng hay hành hương, du khách có thể tìm hiểu lịch sử triều Trần, dấu tích kiến trúc tôn giáo, các tuyến hành hương và những thực hành tín ngưỡng đã được duy trì qua nhiều thế hệ.
Chùa Đồng trên đỉnh Yên Tử gắn với không gian núi thiêng; chùa Vĩnh Nghiêm lưu giữ kho mộc bản kinh Phật có giá trị; Côn Sơn – Kiếp Bạc lại nối câu chuyện Phật giáo với lịch sử dân tộc và những nhân vật như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi.
Việc UNESCO ghi danh cũng khẳng định rằng giá trị của quần thể không chỉ nằm trong những công trình vật thể. Các nghi lễ, lễ hội, kinh sách, mộc bản và hoạt động hành hương tiếp tục làm cho di sản hiện diện trong đời sống. Đây chính là điều khiến Yên Tử có sức hấp dẫn riêng: du khách đến vừa để nhìn lại quá khứ, vừa có thể quan sát cách một truyền thống văn hóa được gìn giữ và thực hành trong hiện tại.
Danh hiệu quốc tế cũng mang đến cơ hội cho di sản Việt Nam tới gần hơn với du khách trong và ngoài nước. Song, Giám đốc Quốc gia Booking.com tại Việt Nam, ông Branavan Aruljothi lưu ý rằng lượng khách tăng cũng đòi hỏi công tác quản lý phải theo kịp, từ bảo vệ cảnh quan, kiểm soát tác động của hoạt động xây dựng đến tổ chức tham quan phù hợp.
Theo ông, với một quần thể trải rộng trên địa bàn ba địa phương, việc kết nối các điểm di tích thành hành trình có nội dung thống nhất sẽ góp phần giúp du khách hiểu đầy đủ hơn câu chuyện Trúc Lâm, thay vì chỉ ghé thăm một vài địa danh nổi tiếng.
Những di sản lưu giữ nếp sống và ký ức cộng đồng
Bên cạnh Việt Nam, danh sách Booking.com giới thiệu còn có những điểm đến mang màu sắc riêng, từ làng cổ ở Hàn Quốc đến cố đô Phật giáo của Lào và khu định cư lâu đời của người bản địa tại Mỹ.
Làng Hahoe (Hàn Quốc) nằm ở tỉnh Gyeongsangbuk-do, nổi bật với những ngôi nhà hanok truyền thống và không gian làng gắn với dòng họ Pungsan Ryu. Nơi đây không chỉ bảo tồn kiến trúc thời Joseon mà còn duy trì đời sống cộng đồng, phong tục và nghệ thuật mặt nạ truyền thống. Từ vách đá Buyongdae, du khách có thể nhìn bao quát ngôi làng nằm giữa khúc uốn của dòng sông.
Cách Bangkok (Thái Lan) khoảng 400km về phía Bắc, Sukhothai từng là kinh đô của vương quốc Thái Lan đầu tiên và được thành lập vào thế kỷ 13. Công viên Lịch sử được UNESCO công nhận Di sản Thế giới này vẫn đang lưu giữ những dấu tích của cố đô cùng gần 200 đền, chùa cổ. Nổi bật giữa khung cảnh thanh bình là những bảo tháp hình búp sen soi bóng xuống mặt hồ tĩnh lặng.
Taos Pueblo tại bang New Mexico (Hoa Kỳ), là khu định cư của cộng đồng bản địa với những công trình nhiều tầng làm từ vật liệu đất truyền thống. Điều khiến nơi đây khác biệt là di sản vẫn gắn với một cộng đồng đang sinh sống, duy trì tập quán và truyền lại văn hóa qua nhiều thế hệ. Các chương trình tham quan do người địa phương hướng dẫn giúp du khách tìm hiểu lịch sử và đời sống của cư dân thay vì chỉ quan sát kiến trúc.
Còn cố đô Luang Prabang (Lào) nằm tại nơi hợp lưu của sông Mê Kông và sông Nam Khan, Luang Prabang là sự kết hợp giữa kiến trúc truyền thống Lào và dấu ấn châu Âu. Những ngôi chùa cổ, trong đó có Wat Xieng Thong, cùng nghi lễ khất thực buổi sáng tạo nên nhịp sống riêng của thành phố. Du khách cũng có thể khám phá thác nước, lên đỉnh Phousi hoặc đi thuyền đến động Pak Ou với nhiều pho tượng Phật.
Theo Báo cáo Xu hướng Du lịch 2026 của Booking.com, 45% du khách Việt Nam tham gia khảo sát cho biết quan tâm đến những chuyến đi khám phá văn hóa trong năm nay. Xu hướng này tạo thêm cơ hội cho các điểm đến có chiều sâu di sản, nhưng cũng đòi hỏi cách tổ chức trải nghiệm phù hợp với đặc điểm của từng nơi.
Với Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc, sức hấp dẫn lâu dài không chỉ đến từ danh hiệu UNESCO mà còn bởi di sản này chứa đựng dấu tích của một dòng thiền Việt Nam, kết nối các địa điểm thành hành trình có ý nghĩa và bảo vệ những thực hành văn hóa đang được cộng đồng tiếp nối.
Cùng với những di sản ở Hàn Quốc, Lào, Mỹ, khi được hiểu đúng và trải nghiệm có trách nhiệm, chuyến đi sẽ giúp du khách không chỉ có chuyến tham quan danh thắng mà mang đến cơ hội tìm hiểu lịch sử, tín ngưỡng và bản sắc bản địa theo cách sâu sắc hơn./.
Khởi động kế hoạch “mở đường” đưa “di sản Việt Nam lưu lạc” về nước
Từ ấn vàng “Hoàng đế chi bảo,” đến trống đồng Đông Sơn vừa trở về từ Pháp, mỗi cuộc hồi hương cho thấy một phần lịch sử đang được nối lại. Và đặc biệt, Việt Nam đang tính đến lộ trình dài hơi hơn.
