Dấu tích địa đạo trên được phát hiện bởi Tổ chức MAG, một tổ chức phichính phủ của Anh quốc giúp Quảng Trị về rà phá bom mìn và xử lý vật liệu chưanổ còn sót lại sau chiến tranh mới đây trong lúc thực hiện công việc tại thôn AnĐức 3, xã Vĩnh Quang, huyện Vĩnh Linh.
Nhóm nhân viên của MAG sau khi phát hiện một cửa hầm đi vào lòng đất, họđã cẩn thận rẽ lối đi vào bên trong được khoảng 10 m. Họ phát hiện được 2 thanhtà vẹt dùng làm cổng hầm địa đạo, 1 mâm đồng, 1 chiếc cuốc đào đất, 1 quai xáchlồng cơm, 1 chiếc vại sành, 1 con dấu bằng đồng hình chữ nhật có khắc dòng chữ “Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa" Ủy ban nhân dân hành chính xã Vĩnh Quang. Khu vựcVĩnh Linh”, cùng một số hiện vật khác.
Ông Nguyễn Văn Vinh -Xã đội trưởng Vĩnh Quang- cho biết, địa đạo trên cótên là địa đạo Mụ Giai, vì nằm trong đất vườn của bà Giai thuộc thôn An Đức 3,cách bến đò Tùng Luật ( bến đò B nổi tiếng thời chống Mỹ) khoảng 600m. Đây làmột trong 5 địa đạo của xã Vĩnh Quang thời ấy, mỗi địa đạo dài từ 120 - 150 m,nằm trên vùng đồi ven biển, có chỗ địa đạo sâu tới 45m. Ông Nguyễn Văn Vinh cũngcho biết thêm, địa đạo bị bom Mỹ đánh sập từ đầu năm 1972.
Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Vĩnh Linh Nguyễn Văn Hiền cho biếtthêm, trên địa bàn huyện năm xưa có tất cả 214 địa đạo các loại. Chính nhờ hệthống địa đạo này mà quân và dân Vĩnh Linh đã chống chịu được sức công phá củabom đạn Mỹ tương đương với sức nổ của 7 quả bom nguyên tử mà Mỹ đã ném xuốngHirosima (Nhật Bản) trong Thế chiến thứ 2, đã bảo vệ được nhân tài và vật lựccủa một đặc khu địa đầu chiến đấu và chiến thắng giặc Mỹ xâm lược.
Ngoài địa đạo Vịnh Mốc (tại xã Vĩnh Thạch) đang phát huy ý nghĩa giáo dụctruyền thống, đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn thu hút du khách trong nước vàthế giới, huyện Vĩnh Linh đang có kế hoạch trước mắt phục dựng lại một số địađạo tiêu biểu và tiến tới xây dựng hệ thống Bảo tàng địa đạo như một chứng tíchlịch sử về truyền thống anh hùng, kiên cường của quân dân Vĩnh Linh./.