Tiếp tục chương trình làm việc, chiều 6/11, các đại biểu Quốc hội làm việc tạitổ thảo luận dự án Luật Đất đai (sửa đổi).
Qua thảo luận, đa số ý kiến của đại biểu Quốc hội tán thành với sự cần thiết banhành Luật Đất đai (sửa đổi) thay thế Luật Đất đai năm 2003 để khắc phục nhữnghạn chế, bất cập của Luật hiện hành. Các ý kiến cho rằng qua gần 10 năm thựchiện, Luật Đất đai năm 2003 đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Chính sách, phápluật đất đai từng bước được hoàn thiện, đóng góp tích cực cho phát triển kinhtế, góp phần giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an sinh xã hội.
Tuy nhiên, việcthực hiện Luật hiện hành cũng phát sinh những hạn chế, bất cập do chính sách đấtđai thay đổi qua nhiều thời kỳ; pháp luật về đất đai còn một số nội dung chưa đủrõ, chưa phù hợp, chưa thật đồng bộ. Quy hoạch sử dụng đất, bồi thường, giảiphóng mặt bằng, xác định giá đất, hỗ trợ tái định cư và các thủ tục hành chínhvề đất đai còn nhiều hạn chế... Có ý kiến cho rằng, nguồn lực về đất đai chưađược phát huy đầy đủ để trở thành nội lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế- xã hội; việc sử dụng đất nhiều nơi còn lãng phí, hiệu quả thấp; tham nhũng,tiêu cực trong lĩnh vực này còn lớn. Tình hình khiếu nại, tố cáo, tranh chấp vềđất đai còn diễn biến phức tạp…
Nhiều ý kiến đại biểu đề cập việc sửa đổi Luật Đất đai lần này phải giải quyếtđược các vướng mắc, bất cập trong quản lý, sử dụng đất đai, qua đó giảm cáckhiếu kiện về đất đai. Việc sửa đổi góp phần cải cách thủ tục hành chính về đấtđai, vừa đảm bảo quản lý chặt chẽ, hiệu quả tài nguyên đất vừa bảo đảm dân chủ,công khai, minh bạch, thuận tiện cho người sử dụng đất thực hiện các quyền vàgiám sát việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước nhằm hạnchế tham nhũng, lãng phí trong quản lý, sử dụng đất đai… Đại biểu Lê Văn Hoàng(Đà Nẵng) và nhiều ý kiến khác thể hiện sự nhất trí cao với quan điểm sửa đổiLuật lần này là tiếp tục khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nướcđại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.
Thảo luận về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, nhiều ý kiến đại biểu tán thànhvới nội dung như Tờ trình đã nêu. Theo đó, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quyđịnh lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, tỉnh và huyện; bổ sungviệc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các vùng kinh tế - xã hội và lồngghép quy hoạch này vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia; lồng ghépquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấphuyện. Quy định như dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ khắc phục được tình trạngthiếu tính liên kết, đồng bộ trong quy hoạch giữa các tỉnh, các vùng; góp phầnnâng cao chất lượng quy hoạch, đồng thời tiết kiệm được chi phí và rút ngắn thờigian lập quy hoạch sử dụng đất, nhất là cấp xã.
Bàn về cơ chế thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, theo đại biểu Huỳnh Nghĩa (ĐàNẵng) công việc này cần làm công khai, minh bạch. Đại biểu dẫn chứng TP. Đà Nẵngđã thực hiện công khai cho dân biết thu hồi bao nhiêu đất, đặc biệt là về giácả, bố trí tái định cư và khai thác quỹ đất… Qua đó, người dân được biết, đượcbàn và triển khai, kiểm tra trong quá trình thực hiện. Chính nhờ áp dụng nguyêntắc này, tỷ lệ khiếu kiện liên quan đến đất đai của thành phố Đà Nẵng rất thấp - đạibiểu cho biết.
Cũng bàn về nội dung này, đại biểu Lê Trọng Sang (Thành phố Hồ Chí Minh) chorằng, khái niệm thu hồi đất cần được nghiên cứu xem xét lại. Đại biểu cho rằngviệc sử dụng cụm từ “thu hồi đất” như một sự cào bằng giữa người chấp hành tốtvới người không chấp hành đúng quy định pháp luật. Mặt khác, Hiến pháp cũng quyđịnh trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh… Nhà nướctrưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của cá nhân hay tổ chức. Đạibiểu Lê Trọng Sang đề nghị thay cụm từ "thu hồi đất" bằng cụm từ Nhà nước trưngmua hoặc trưng dụng quyền sử dụng đất và việc này chỉ áp dụng trong trường hợpthật cần thiết để phù hợp với quy định của Hiến pháp. Đại biểu đề xuất thời giantới cần nghiên cứu xây dựng và ban hành luật trưng mua hoặc trưng dụng quyền sửdụng đất và các tài sản khác gắn liền với đất của người dân.
Trao đổi về nội dung giá đất, đại biểu Huỳnh Ngọc Ánh (Thành phố Hồ Chí Minh)nêu vấn đề: Luật quy định Nhà nước có quyền định giá đất, nhưng đại biểu đặt câuhỏi giá đất được định trên cơ sở nào? Đại biểu phân tích: Đất đai được xem nhưloại hàng hóa đặc biệt, do vậy định giá đất trên cơ sở nào là vấn đề lớn cầnđược nghiên cứu trong lần sửa đổi này. Đại biểu lấy dẫn chứng: “thực tiễn nhữngnăm qua, Nhà nước làm giá một kiểu, doanh nghiệp làm giá một kiểu và người dânlàm giá một kiểu. Ba giá này không gặp nhau nên mới dẫn đến chuyện tranh chấpđất đai thường xuyên”. Đại biểu Lê Văn Hoàng (Đà Nẵng) cho rằng: Hiện nay khiếukiện về đất đai còn nhiều là do đền bù chưa thỏa đáng; còn sự chồng chéo, chênhlệch giữa giá của từng địa phương với giá của Nhà nước. Theo đại biểu, để khắcphục nên chăng để cho từng địa phương căn cứ tình hình thực tế để xác lập giáđất.
Đại biểu Đỗ Văn Đương (Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị dự án Luật sửa đổi cần có1 chương quy định về công khai, minh bạch trong quản lý, sử dụng đất đai. Theođại biểu, thực tế vừa qua 70% khiếu kiện có một nguyên nhân, đó là theo Điều 56về giá đất hiện hành, Chính phủ quy định khung giá đất, Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh quy địnhbảng giá đất và công bố hàng năm theo sát giá thị trường, dẫn đến cùng một dự áncó nhiều mức giá khác nhau, từ đó phát sinh khiếu kiện. Đại biểu tán thành vớiĐiều 98 mục 2 vì cho rằng các mảnh đất như nhau nhưng phải cùng thời điểm thìmới có giá trị như nhau.
Các đại biểu Quốc hội cũng đã cho ý kiến vào các nội dung quan trọng khác vềhình thức giao đất không thu tiền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đấtvà cho thuê đất; xử lý đối với trường hợp thu hồi đất do vi phạm; thời hạn giao,cho thuê đất nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân…
Ngày mai 7/11, theo chương trình Quốc hội làm việc tại hội trường, thảo luận vềviệc thực hiện chính sách, pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của côngdân đối với các quyết định hành chính về đất đai. Nội dung quan trọng này sẽđược phát thanh và truyền hình trực tiếp để cử tri cả nước theo dõi./.
Qua thảo luận, đa số ý kiến của đại biểu Quốc hội tán thành với sự cần thiết banhành Luật Đất đai (sửa đổi) thay thế Luật Đất đai năm 2003 để khắc phục nhữnghạn chế, bất cập của Luật hiện hành. Các ý kiến cho rằng qua gần 10 năm thựchiện, Luật Đất đai năm 2003 đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Chính sách, phápluật đất đai từng bước được hoàn thiện, đóng góp tích cực cho phát triển kinhtế, góp phần giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an sinh xã hội.
Tuy nhiên, việcthực hiện Luật hiện hành cũng phát sinh những hạn chế, bất cập do chính sách đấtđai thay đổi qua nhiều thời kỳ; pháp luật về đất đai còn một số nội dung chưa đủrõ, chưa phù hợp, chưa thật đồng bộ. Quy hoạch sử dụng đất, bồi thường, giảiphóng mặt bằng, xác định giá đất, hỗ trợ tái định cư và các thủ tục hành chínhvề đất đai còn nhiều hạn chế... Có ý kiến cho rằng, nguồn lực về đất đai chưađược phát huy đầy đủ để trở thành nội lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế- xã hội; việc sử dụng đất nhiều nơi còn lãng phí, hiệu quả thấp; tham nhũng,tiêu cực trong lĩnh vực này còn lớn. Tình hình khiếu nại, tố cáo, tranh chấp vềđất đai còn diễn biến phức tạp…
Nhiều ý kiến đại biểu đề cập việc sửa đổi Luật Đất đai lần này phải giải quyếtđược các vướng mắc, bất cập trong quản lý, sử dụng đất đai, qua đó giảm cáckhiếu kiện về đất đai. Việc sửa đổi góp phần cải cách thủ tục hành chính về đấtđai, vừa đảm bảo quản lý chặt chẽ, hiệu quả tài nguyên đất vừa bảo đảm dân chủ,công khai, minh bạch, thuận tiện cho người sử dụng đất thực hiện các quyền vàgiám sát việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước nhằm hạnchế tham nhũng, lãng phí trong quản lý, sử dụng đất đai… Đại biểu Lê Văn Hoàng(Đà Nẵng) và nhiều ý kiến khác thể hiện sự nhất trí cao với quan điểm sửa đổiLuật lần này là tiếp tục khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nướcđại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.
Thảo luận về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, nhiều ý kiến đại biểu tán thànhvới nội dung như Tờ trình đã nêu. Theo đó, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quyđịnh lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, tỉnh và huyện; bổ sungviệc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các vùng kinh tế - xã hội và lồngghép quy hoạch này vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia; lồng ghépquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấphuyện. Quy định như dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ khắc phục được tình trạngthiếu tính liên kết, đồng bộ trong quy hoạch giữa các tỉnh, các vùng; góp phầnnâng cao chất lượng quy hoạch, đồng thời tiết kiệm được chi phí và rút ngắn thờigian lập quy hoạch sử dụng đất, nhất là cấp xã.
Bàn về cơ chế thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, theo đại biểu Huỳnh Nghĩa (ĐàNẵng) công việc này cần làm công khai, minh bạch. Đại biểu dẫn chứng TP. Đà Nẵngđã thực hiện công khai cho dân biết thu hồi bao nhiêu đất, đặc biệt là về giácả, bố trí tái định cư và khai thác quỹ đất… Qua đó, người dân được biết, đượcbàn và triển khai, kiểm tra trong quá trình thực hiện. Chính nhờ áp dụng nguyêntắc này, tỷ lệ khiếu kiện liên quan đến đất đai của thành phố Đà Nẵng rất thấp - đạibiểu cho biết.
Cũng bàn về nội dung này, đại biểu Lê Trọng Sang (Thành phố Hồ Chí Minh) chorằng, khái niệm thu hồi đất cần được nghiên cứu xem xét lại. Đại biểu cho rằngviệc sử dụng cụm từ “thu hồi đất” như một sự cào bằng giữa người chấp hành tốtvới người không chấp hành đúng quy định pháp luật. Mặt khác, Hiến pháp cũng quyđịnh trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh… Nhà nướctrưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của cá nhân hay tổ chức. Đạibiểu Lê Trọng Sang đề nghị thay cụm từ "thu hồi đất" bằng cụm từ Nhà nước trưngmua hoặc trưng dụng quyền sử dụng đất và việc này chỉ áp dụng trong trường hợpthật cần thiết để phù hợp với quy định của Hiến pháp. Đại biểu đề xuất thời giantới cần nghiên cứu xây dựng và ban hành luật trưng mua hoặc trưng dụng quyền sửdụng đất và các tài sản khác gắn liền với đất của người dân.
Trao đổi về nội dung giá đất, đại biểu Huỳnh Ngọc Ánh (Thành phố Hồ Chí Minh)nêu vấn đề: Luật quy định Nhà nước có quyền định giá đất, nhưng đại biểu đặt câuhỏi giá đất được định trên cơ sở nào? Đại biểu phân tích: Đất đai được xem nhưloại hàng hóa đặc biệt, do vậy định giá đất trên cơ sở nào là vấn đề lớn cầnđược nghiên cứu trong lần sửa đổi này. Đại biểu lấy dẫn chứng: “thực tiễn nhữngnăm qua, Nhà nước làm giá một kiểu, doanh nghiệp làm giá một kiểu và người dânlàm giá một kiểu. Ba giá này không gặp nhau nên mới dẫn đến chuyện tranh chấpđất đai thường xuyên”. Đại biểu Lê Văn Hoàng (Đà Nẵng) cho rằng: Hiện nay khiếukiện về đất đai còn nhiều là do đền bù chưa thỏa đáng; còn sự chồng chéo, chênhlệch giữa giá của từng địa phương với giá của Nhà nước. Theo đại biểu, để khắcphục nên chăng để cho từng địa phương căn cứ tình hình thực tế để xác lập giáđất.
Đại biểu Đỗ Văn Đương (Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị dự án Luật sửa đổi cần có1 chương quy định về công khai, minh bạch trong quản lý, sử dụng đất đai. Theođại biểu, thực tế vừa qua 70% khiếu kiện có một nguyên nhân, đó là theo Điều 56về giá đất hiện hành, Chính phủ quy định khung giá đất, Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh quy địnhbảng giá đất và công bố hàng năm theo sát giá thị trường, dẫn đến cùng một dự áncó nhiều mức giá khác nhau, từ đó phát sinh khiếu kiện. Đại biểu tán thành vớiĐiều 98 mục 2 vì cho rằng các mảnh đất như nhau nhưng phải cùng thời điểm thìmới có giá trị như nhau.
Các đại biểu Quốc hội cũng đã cho ý kiến vào các nội dung quan trọng khác vềhình thức giao đất không thu tiền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đấtvà cho thuê đất; xử lý đối với trường hợp thu hồi đất do vi phạm; thời hạn giao,cho thuê đất nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân…
Ngày mai 7/11, theo chương trình Quốc hội làm việc tại hội trường, thảo luận vềviệc thực hiện chính sách, pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của côngdân đối với các quyết định hành chính về đất đai. Nội dung quan trọng này sẽđược phát thanh và truyền hình trực tiếp để cử tri cả nước theo dõi./.
Quỳnh Hoa (TTXVN)
