Chuyến thăm chính thức của Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và Đoàn đại biểu cấp cao Đảng Cộng sản Việt Nam đến Singapore từ ngày 24-25/8 đánh dấu bước tiến lịch sử, mở ra tầm nhìn đưa hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực trở thành trụ cột hành động hàng đầu trong quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Singapore.
Tuyên bố chung về Chiến lược Kết nối công nghệ được công bố sau cuộc Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore lần thứ nhất nêu rõ hai nước tái khẳng định lợi ích chung và cam kết làm sâu sắc hơn hợp tác trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, kết nối và kinh tế số; nhất trí tầm nhìn chung là đưa Việt Nam và Singapore trở thành đối tác công nghệ chiến lược hàng đầu ở Đông Nam Á, trong đó hai quốc gia trở nên tự cường hơn về công nghệ thông qua hợp tác và kết nối. Tinh thần hành động đã được nâng cao và triển khai sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore.
Cả Việt Nam và Singapore đều xác định rõ tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo và hợp tác công nghệ chiến lược trong phát triển kinh tế xã hội giai đoạn tiếp theo, trong đó mô hình kết hợp giữa Ba Nhà: nhà nước, nhà nghiên cứu và các doanh nghiệp được chú trọng.
Theo ông Cao Xuân Thắng - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Singapore, có một số thách thức trong mô hình kết nối Ba Nhà cần được phân tích và làm rõ. Thứ nhất là hoạt động kết nối cung-cầu công nghệ giữa các Nhà, trong đó cơ chế đặt hàng-nghiên cứu-thương mại hóa cần được cụ thể hóa. Thứ hai là về hợp tác và chia sẻ nguồn nhân lực chất lượng cao, hai bên nên xem xét xây dựng cơ chế hợp tác xuyên biên giới, hình thành mạng lưới nguồn nhân lực ngành cho khu vực. Thứ ba là cơ chế hợp tác và chia sẻ rủi ro giữa các bên, từ khâu nghiên cứu-ứng dụng, đến sở hữu trí tuệ, đầu tư rủi ro, khởi nghiệp sáng tạo và thương mại sản phẩm.
Ông Cao Xuân Thắng nhấn mạnh cần có cơ chế hợp tác bổ trợ giữa hai nước, Singapore là quốc gia có lợi thế về công nghệ, hạ tầng logistics, tài chính và kết nối quốc tế, trong khi Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực, thị trường và năng lực sản xuất, doanh nghiệp hai bên bổ trợ nhau cùng phát triển để đóng góp sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tiếng nói chiến lược
Trong khuôn khổ chuyến thăm, tại cuộc Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore lần thứ nhất, hai bên đã có các bài phát biểu tham luận về hai vấn đề có vai trò, ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của hai nước, đó là đào tạo cán bộ, phát triển con người và nâng cao năng lực, kết nối khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương đã có phát biểu tham luận về hợp tác đào tạo nguồn nhân lực, khẳng định Việt Nam lựa chọn khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm đột phá chiến lược hàng đầu; với yếu tố quyết định làm nên thành công vẫn là con người, đào tạo nguồn nhân lực là ưu tiên chiến lược, mong muốn Singapore đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm để đáp ứng yêu cầu phát triển của mỗi bên.
Trước đó, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc đã có buổi làm việc với Giám đốc điều hành bộ phận Open Government Products thuộc Cơ quan Công nghệ Chính phủ Singapore (GovTech) Lý Hồng Nghị để chia sẻ kinh nghiệm về lĩnh vực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nâng cao chất lượng hoạt động công vụ của hệ thống hành chính công.
Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, phát biểu tham luận, cho biết hợp tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực giữa Học viện và các đối tác Singapore đã có nền tảng thực chất, bày tỏ mong muốn tiến tới xây dựng khuôn khổ hợp tác dài hạn, có hệ thống hơn nữa nhằm hình thành mạng lưới nghiên cứu, trao đổi lý luận, chia sẻ tri thức giữa Việt Nam-Singapore.
Trong bài tham luận về kết nối khoa học công nghệ, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh cần tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và trường đại học; phát huy vai trò của doanh nghiệp trong đưa công nghệ ra thị trường, đồng thời Nhà nước tập trung kiến tạo thể chế, chia sẻ rủi ro và tạo điều kiện để những công nghệ, sản phẩm mới được hình thành và phát triển.
Từ góc độ chính sách, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cũng có bài phát biểu tham luận, nhấn mạnh mục tiêu xây dựng “không gian phát triển chung” là một cách tiếp cận phù hợp cho giai đoạn hợp tác mới giữa Việt Nam và Singapore.
Đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhấn mạnh ý nghĩa của cơ chế Đối thoại chiến lược giữa hai Đảng, cho biết Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ ngành liên quan triển khai hiệu quả các kết luận quan trọng của Đối thoại Chiến lược.
Tham luận của phía Singapore cũng nhận được sự hưởng ứng từ các đại biểu tham dự Đối thoại. Nhìn chung, sự tập trung trao đổi về các nội dung cụ thể và việc thông qua Kết luận cuộc họp Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore lần thứ nhất, cùng với Tuyên bố chung về Chiến lược Kết nối công nghệ đã đặt nền tảng vững chắc cho sự hợp tác hai bên trong lĩnh vực này thời gian tới.
Nâng tầm biểu tượng thành công, thúc đẩy triển vọng hợp tác
Trong bối cảnh năm 2026 đánh dấu 30 năm hình thành và phát triển các Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore (VSIP), Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã đi sâu vào nội dung biểu tượng của hợp tác kinh tế song phương này trong bài phát biểu tham luận.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã đề xuất 3 đột phá cho giai đoạn hợp tác mới giữa hai nước trong lĩnh vực này. Thứ nhất là nâng cấp VSIP từ khu công nghiệp thành hệ sinh thái công nghệ. Thứ hai là xây dựng mô hình “Ba Nhà”- Nhà nước, VSIP và các Đại học Quốc gia (Đại học Quốc gia Singapore-NUS, Đại học Công nghệ Nanyang-NTU và Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cùng tham gia). Thứ ba là cùng nhau dẫn dắt chuyển đổi số. Những đề xuất cụ thể này đang góp phần vào định hướng thúc đẩy phát triển “VSIP 2.0” thời đại mới.
Theo ông Cao Xuân Thắng, rất nhiều chuyên gia kinh tế đã đánh giá chuyến thăm lần này của đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tạo động lực mới cho hợp tác kinh tế giữa hai nước, trong đó VSIP là một biểu tượng tiêu biểu về hợp tác thành công của Việt Nam và Singapore.
Ông nhấn mạnh Thương vụ Việt Nam tại Singapore có mối quan hệ chặt chẽ trong hoạt động xúc tiến với nhiều khu công nghiệp tại Việt Nam, trong đó có VSIP, theo đó sau các cuộc trao đổi thảo luận về định hướng hợp tác phát triển công nghệ và nâng cao năng lực, các khu công nghiệp VSIP tại Việt Nam sẽ không chỉ là những khu công nghiệp thuần túy về sản xuất công nghiệp, mà sẽ hướng tới mô hình hệ sinh thái khu công nghiệp thông minh, phát triển xanh, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao và có trách nhiệm xã hội. Xu hướng này sẽ góp phần thúc đẩy thu hút đầu tư công nghiệp vào Việt Nam, đồng thời tạo động lực hợp tác phát triển kinh tế của hai nước, nâng cao vai trò của Việt Nam và Singapore trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Rõ ràng, cục diện hợp tác khoa học công nghệ giữa Việt Nam và Singapore đang đứng trước những cơ hội lớn. Thứ nhất là sự cộng hưởng mang tính bổ trợ. Thứ hai là động lực bền vững từ cam kết xanh khi hai nước cùng theo đuổi mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, mở ra không gian hợp tác lớn. Thứ ba là sự bảo chứng từ lòng tin chính trị, đặc biệt là sau những thành công từ chuyến thăm chính thức của đồng chí Trần Cẩm Tú và Đoàn tới Singapore. Có thể khẳng định sự chuyển dịch từ hợp tác thương mại, đầu tư truyền thống sang lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số làm động lực cốt lõi sẽ góp phần nâng cao vị thế của cả Việt Nam và Singapore trên bản đồ công nghệ khu vực và toàn cầu./.
Việt Nam-Singapore: Biến ý chí thành hành động, mở ra kỷ nguyên hợp tác thế hệ mới