Thành phố Hồ Chí Minh và vùng Catalonia (Tây Ban Nha) có nhiều tiềm năng hợp tác thu hút dòng vốn chất lượng cao vào lĩnh vực đổi mới sáng tạo, khoa học-công nghệ, công nghiệp và logistics thông minh.
Nhận định này được chỉ ra từ Hội nghị Xúc tiến Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh-Catalonia năm 2026 do Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp Cơ quan Xúc tiến thương mại và Đầu tư Catalonia tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 29/7.
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, sau gần 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Tây Ban Nha đang ngày càng mật thiết, thể hiện qua những số liệu kinh tế thương mại hết sức ấn tượng, đặc biệt kể từ khi hai bên ký kết Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA).
Hợp tác thương mại-đầu tư đang ngày càng khẳng định là chất keo gắn kết cho quan hệ song phương.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại với Tây Ban Nha đạt hơn 417 triệu USD. Tây Ban Nha hiện có 60 dự án đầu tư tại Thành phố Hồ Chí Minh với tổng số vốn đăng ký đạt gần 40 triệu USD.
Những con số này là đáng khích lệ nhưng vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng của cả hai bên.
Theo ông Nguyễn Lộc Hà, là đầu tàu kinh tế, cửa ngõ kết nối thị trường của mỗi quốc gia, Thành phố Hồ Chí Minh và vùng Catalonia có nhiều điểm tương đồng về tiềm năng và các thế mạnh bổ sung trong lĩnh vực công nghiệp, khoa học công nghệ, logistics và hạ tầng giao thông.
Mục tiêu của Thành phố Hồ Chí Minh trong những năm tiếp theo là duy trì tăng trưởng nhanh và bền vững; đến năm 2045 trở thành đô thị thông minh, trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ của châu Á, là điểm đến hấp dẫn nhà đầu tư toàn cầu, có chất lượng sống cao và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Để đạt được các mục tiêu trên, việc đa dạng hóa quan hệ hợp tác quốc tế, đặc biệt với các đối tác có nền tảng công nghiệp, khoa học công nghệ và hệ sinh thái đổi mới mạnh mẽ như Tây Ban Nha nói chung, vùng Catalonia nói riêng là vô cùng quan trọng.
Hiện, Thành phố Hồ Chí Minh đang mời gọi các nguồn lực toàn cầu tham gia vào các dự án hạ tầng và năng lượng trọng điểm như Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Khu thương mại tự do và Trung tâm logistics Cái Mép Hạ cùng tổ hợp điện gió ngoài khơi với tổng công suất lên tới 15.000 MW.
Đây là cơ hội để các doanh nghiệp, nhà đầu tư Catalonia nói riêng, Tây Ban Nha nói chung phát huy năng lực tài chính chất lượng cao vào các dự án tầm cỡ.
Bày tỏ mong muốn hướng tới quan hệ hợp tác lâu dài và phát triển bền vững giữa hai bên, ông Salvador Illa i Roca, Chủ tịch Vùng Catalonia đánh giá Thành phố Hồ Chí Minh là đối tác chiến lược với tiềm năng hợp tác rất lớn khi Thành phố đang duy trì đà tăng trưởng kinh tế ấn tượng, là một trong những động lực tạo nên sự thịnh vượng của Việt Nam cũng như khu vực Đông Nam Á.
Vì vậy, các doanh nghiệp Catalonia đặc biệt quan tâm đến hai lĩnh vực hợp tác là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, tin tưởng đây sẽ là những nền tảng quan trọng để thúc đẩy quan hệ song phương.
"Catalonia và Thành phố Hồ Chí Minh cũng có nhiều dư địa hợp tác trong các lĩnh vực như khoa học, công nghệ, văn hóa, giáo dục-học thuật và logistics. Hai bên có thể học hỏi lẫn nhau, phát huy thế mạnh của mỗi bên để cùng phát triển, hướng tới quan hệ hợp tác mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai phía," ông Salvador Illa i Roca nhấn mạnh.
Thông tin về tiềm lực của vùng Catalonia, ông Jaume Baro, Tổng giám đốc Cơ quan Xúc tiến thương mại và Đầu tư Catalonia (ACCIÓ) cho biết, Catalonia hiện đóng góp trên 19% GDP và 26% tổng kim ngạch xuất khẩu của Tây Ban Nha; GDP đạt hơn 302 tỷ Euro; thu nhập bình quân gần 37.500 Euro/người.
Catalonia hiện cũng là điểm đến đầu tư hàng đầu của châu Âu với hơn 610.000 doanh nghiệp đang hoạt động.
Vùng đất này quy tụ 22,9% tổng số doanh nghiệp đổi mới sáng tạo của quốc gia. Hệ sinh thái công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Catalonia hội tụ hơn 9.300 doanh nghiệp công nghệ, đổi mới sáng tạo cùng 203 trung tâm kỹ thuật số, công nghệ quốc tế, tạo ra việc làm cho hơn 46.000 nhân sự chất lượng cao.
Catalonia hiện xếp thứ 5 tại Liên minh châu Âu (EU) về hệ sinh thái khởi nghiệp, đây được xem là mô hình tiêu biểu mà Thành phố Hồ Chí Minh có thể tham khảo trong quá trình kiến tạo và phát triển các hành lang đổi mới sáng tạo trọng điểm của thành phố.
Ở góc độ thương mại và logistics, bà Tracy Nguyen, Chuyên gia tư vấn cấp cao của chính quyền Vùng Catalonia nhấn mạnh, Catalonia là cửa ngõ lớn đầu tiên của châu Âu đón hàng hóa từ châu Á qua kênh đào Suez, giúp các hãng tàu tiết kiệm từ 3 đến 4 ngày vận chuyển đường biển so với việc cập cảng tại khu vực Bắc Âu.
Hàng hóa từ cụm cảng Catalonia có thể tiếp cận thị trường khổng lồ 400 triệu người tiêu dùng khắp châu Âu và Địa Trung Hải chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ. Khu vực này cũng đang định hướng thiết lập mạng lưới “logistics xanh” với mục tiêu đưa cảng biển về mức phát thải bằng “0” vào năm 2050 và ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý an ninh, lưu thông nhằm tối ưu hóa chuỗi cung ứng.
Với thế mạnh, tiềm năng và định hướng phát triển, hợp tác của hai bên, các chuyên gia nhận định Thành phố Hồ Chí Minh là điểm đến đầu tư hấp dẫn của các doanh nghiệp Catalonia nói riêng, Tây Ban Nha nói chung.
Tuy nhiên, các dự án hợp tác cần được triển khai nhanh, đa dạng hóa nhưng thận trọng, bảo đảm đầu tư hiệu quả, mang lại lợi ích lâu dài cho cả hai bên trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động./.