Theo phóng viên TTXVN tại Nam Phi, liên quan đến sự cố ô nhiễm nguồn nước khiến hơn 400 người ngộ độc tại thành phố Tshwane, Tổng thống nước này Cyril Ramaphosa ngày 21/10 đã đích thân gửi lời xin lỗi tới người dân, đồng thời chỉ ra những lỗ hổng nghiêm trọng trong khâu quản lý y tế công cộng của chính quyền địa phương.
Phát biểu trong một hoạt động tranh cử tại khu Daveyton (thuộc thành phố Ekurhuleni), Tổng thống Ramaphosa nhấn mạnh chính phủ đã phải can thiệp khẩn cấp để hỗ trợ các cư dân bị ảnh hưởng tại khu vực Bronkhorstspruit, sau khi chính quyền thành phố Tshwane không đảm bảo được quy trình xử lý nước an toàn.
Việc can thiệp khẩn cấp được tiến hành trong bối cảnh sự cố nước sạch nghiêm trọng nói trên đã khiến hơn 400 người mắc bệnh đường tiêu hóa, trong đó phần lớn là trẻ em dưới 4 tuổi.
Theo báo cáo chung của Bộ Y tế, Bộ Nước và Vệ sinh môi trường (DWS) cùng chính quyền thành phố Tshwane, đợt bùng phát dịch bệnh được ghi nhận từ ngày 7 đến 18/10, ảnh hưởng trực tiếp tới các cộng đồng cư dân xung quanh Bronkhorstspruit, Zithobeni, Ekandustria, Dark City, Rethabiseng và Sokhulumi.
Tổng cộng đã có 433 ca mắc bệnh, trong đó riêng ngày 13/10 có số ca mắc bệnh nhiều nhất, với 72 người phải nhập viện.
Bệnh viện Bronkhorstspruit đã thiết lập khu vực cách ly, bổ sung giường bệnh dự phòng và kích hoạt kế hoạch ứng phó khẩn cấp 4 cấp độ.
Đến nay, chưa ghi nhận ca tử vong nào và phần lớn bệnh nhân đã được xuất viện ngay trong ngày. Sở Y tế tỉnh Gauteng mới đây cũng xác nhận số lượng bệnh nhân mới đang có dấu hiệu giảm dần.
Nguyên nhân vụ việc xuất phát từ việc Nhà máy Xử lý nước Bronkhorstspruit đã bơm nước không được khử trùng bằng clo vào hệ thống phân phối trong suốt 3 tuần, từ ngày 24/9 đến 14/10, do tình trạng thiếu hụt nguồn cung hóa chất.
Tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi nguồn nước đầu vào từ sông Bronkhorstspruit đã bị ô nhiễm nặng nề do nước thải rò rỉ từ các trạm bơm hỏng hóc của thành phố Tshwane và hệ thống xử lý nước thải tê liệt ở khu vực thượng nguồn thuộc thành phố Victor Khanye.
Các xét nghiệm mẫu nước do DWS thực hiện ngày 14/10 phát hiện nồng độ vi khuẩn E. Coli (gây bệnh tiêu chảy cấp) vượt ngưỡng an toàn nhiều lần.
Đồng thời, kết quả phân tích mẫu bệnh phẩm từ Viện Quốc gia về Các bệnh Truyền nhiễm cho thấy sự hiện diện của hàng loạt mầm bệnh nguy hiểm bao gồm norovirus, Campylobacter và Shigella (không phát hiện vi khuẩn tả). Sự lây lan nhanh chóng của các mầm bệnh này là bằng chứng rõ ràng nhất về một nguồn nước chung bị ô nhiễm.
Điều khiến dư luận Nam Phi bức xúc hơn là sự chậm trễ trong công tác thông báo của chính quyền. Thành phố Tshwane đã không phát đi cảnh báo kịp thời cho người dân về tình trạng nước không an toàn.
Thị trưởng Tshwane, Tiến sĩ Nasiphi Moya, thừa nhận giới lãnh đạo thành phố không hề hay biết về tình trạng nhà máy ngừng khử trùng bằng clo, nhưng hiện đã yêu cầu mở một cuộc điều tra nội bộ để xác định trách nhiệm.
Bà khẳng định, nếu được báo cáo sớm hơn, nhà máy đã bị đóng cửa từ lâu. Trước tính chất nghiêm trọng của vụ việc, một cuộc họp khẩn cấp cấp cao đã được triệu tập với sự tham gia của Bộ trưởng Nước và Vệ sinh Môi trường Pemmy Majodina, Bộ trưởng Y tế Aaron Motsoaledi, Thủ hiến tỉnh Gauteng Panyaza Lesufi và Thị trưởng Nasiphi Moya.
Để khắc phục hậu quả, chính quyền đã đóng cửa nhà máy vào ngày 14/10. Dù nguồn cung clo đã được nối lại và nhà máy mở cửa trở lại vào ngày 16/10, nhưng nước máy tại khu vực này vẫn được khuyến cáo là chưa an toàn cho sức khỏe.
Cơ quan chức năng cảnh báo người dân tuyệt đối không sử dụng nước máy để uống, nấu ăn, tắm rửa, đánh răng hay giặt giũ, kể cả khi đã đun sôi; nước máy hiện chỉ được phép dùng để dội nhà vệ sinh.
Hiện tại, chính quyền thành phố Tshwane đang huy động 36 xe bồn để chở nước sạch từ Nhà máy Xử lý nước Cullinan đến tiếp tế cho người dân. Đồng thời, Công ty cấp nước Rand Water đã được mời vào cuộc với tư cách là đơn vị thi công để hỗ trợ đánh giá, đẩy nhanh quá trình nâng cấp và phục hồi toàn diện hạ tầng của nhà máy Bronkhorstspruit.
Bên cạnh đó, Ủy ban Nghiên cứu Nước đang tiến hành các xét nghiệm chất lượng nước độc lập, dự kiến công bố báo cáo nguyên nhân chi tiết vào ngày 28/10.
Người dân tại khu vực hiện đang phải đối mặt với khoảng thời gian chờ đợi chưa rõ thời hạn trước khi dòng nước sạch an toàn được kết nối trở lại./.
Bảo vệ nguồn nước trước áp lực biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn
Quá trình đô thị hóa, phát triển sản xuất, biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và ô nhiễm nguồn nước đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao về quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên nước tại Cần Thơ.
