Khoảng 5 giờ sáng, bến Ninh Kiều dường như vẫn còn ngái ngủ trong ánh đèn vàng hắt xuống mặt sông Hậu. Từng chiếc thuyền du lịch lần lượt rời bến để hướng về chợ nổi Cái Răng.
Chỉ khoảng nửa giờ sau, khung cảnh trước mắt đã hoàn toàn khác. Giữa dòng sông rộng, hàng trăm ghe, xuồng tấp nập qua lại, tiếng máy nổ xen lẫn tiếng gọi nhau í ới, tạo nên nhịp sống sôi động đã gắn bó với vùng đất Tây Đô suốt hơn một thế kỷ.
Không phải ngẫu nhiên mà chợ nổi Cái Răng được xem là biểu tượng của du lịch Cần Thơ. Năm 2016, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đưa "Văn hóa chợ nổi Cái Răng" vào Danh mục Di sản Văn hóa Phi Vật thể Quốc gia. Điều được gìn giữ không chỉ là một khu chợ, mà còn là lối sống, tập quán buôn bán và nét văn hóa đặc trưng của cư dân miền sông nước.
Bình minh đánh thức khu chợ trên sông
Khoảng thời gian đẹp nhất để khám phá chợ nổi là từ 5 giờ đến 7 giờ sáng. Khi ấy, Mặt Trời vừa nhô lên, nhuộm cả dòng sông bằng gam màu vàng cam rực rỡ. Ánh nắng phản chiếu trên mặt nước lấp lánh, phủ lên những chiếc ghe chở đầy trái cây, rau củ và nông sản.
Nhịp sống ở Cái Răng diễn ra trên mặt nước. Những chiếc ghe lớn neo thành từng cụm, trong khi các xuồng nhỏ len lỏi giữa dòng để giao hàng hoặc bán đồ ăn sáng. Mọi hoạt động đều diễn ra nhịp nhàng đến mức người lần đầu chứng kiến không khỏi ngạc nhiên.
Nếu đứng trên mũi thuyền, phóng tầm mắt ra xa, du khách sẽ bắt gặp đủ sắc màu của miền Tây: màu vàng của dứa chín, màu xanh của dưa hấu, màu tím của khoai, màu đỏ của chôm chôm và những giỏ xoài căng mọng vừa được đưa từ các nhà vườn lên ghe.
Điều khiến nhiều du khách thích thú là trước mỗi ghe hàng đều dựng một cây sào cao. Người miền Tây gọi đó là "cây bẹo."
Không cần bảng hiệu hay loa quảng cáo, người bán chỉ việc treo lên cây sào chính mặt hàng mình kinh doanh. Ghe bán dứa sẽ treo vài quả dứa, ghe bán bí đỏ treo bí đỏ, ghe bán khoai treo những chùm khoai mới thu hoạch.
Từ xa, người mua đã biết chiếc ghe nào bán đúng loại hàng mình cần.
Một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất là thưởng thức bữa sáng ngay trên thuyền.
Không có bàn ghế sang trọng, chiếc thuyền trở thành "quán ăn" giữa dòng sông. Người bán khéo léo áp sát mạn thuyền, chuyền từng tô hủ tiếu nóng hổi, ly càphê đen hay ly càphê sữa đá qua tay du khách.
Hương thơm của nước lèo quyện cùng mùi càphê mới pha, hòa trong làn gió mát của buổi sớm, tạo nên cảm giác khó quên.
Hơn một khu chợ, đó là không gian văn hóa
Trước đây, khi hệ thống đường bộ chưa phát triển, chợ nổi là đầu mối giao thương quan trọng của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nông sản từ nhiều địa phương được vận chuyển bằng ghe về đây rồi tiếp tục phân phối đến các tỉnh lân cận.
Ngày nay, lượng hàng hóa không còn nhộn nhịp như vài chục năm trước do việc vận chuyển bằng đường bộ thuận tiện hơn. Tuy vậy, chợ nổi Cái Răng vẫn duy trì hoạt động mua bán mỗi sáng và trở thành điểm đến hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước.
Điều khiến chợ nổi khác biệt không nằm ở quy mô giao dịch, mà ở những giá trị văn hóa vẫn được gìn giữ. Đó là tiếng chào hỏi thân tình của người thương hồ, là cách người bán chuyền từng giỏ trái cây từ ghe này sang ghe khác, là những bữa cơm, giấc ngủ và cả cuộc sống của nhiều gia đình gắn liền với con nước.
Sau khi rời chợ nổi, nhiều thuyền tiếp tục đưa du khách ghé các cơ sở làm hủ tiếu truyền thống ven sông. Tại đây, du khách có thể tận mắt chứng kiến quy trình xay gạo, tráng bánh, phơi sợi và thưởng thức những sợi hủ tiếu vừa làm xong.
Nếu còn thời gian, hành trình có thể nối dài đến những vườn trái cây trĩu quả ở ngoại thành Cần Thơ hoặc các khu du lịch sinh thái, nơi du khách trải nghiệm chèo xuồng, hái trái cây./.
Vẻ đẹp rất riêng của chợ nổi Cái Răng ở thành phố Cần Thơ
Không còn cảnh tấp nập ghe xuồng chen chúc như những năm tháng vàng son, chợ nổi Cái Răng (thành phố Cần Thơ) hôm nay mang một nhịp sống trầm lắng hơn.