Trí tuệ nhân tạo: 'Vũ khí' chiến lược trên đường đua bán dẫn toàn cầu
Theo các chuyên gia, AI và bán dẫn là 'đôi cánh' để nền kinh tế bay lên, trong đó Nhà nước đóng vai trò "nhạc trưởng" kết nối ba nhà: Nhà nước-Nhà trường-Nhà doanh nghiệp.
Trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là một lựa chọn mà đã trở thành mệnh lệnh bắt buộc, là “vũ khí” chiến lược để Việt Nam định vị trong chuỗi giá trị toàn cầu về sản xuất công nghệ cao và bán dẫn.
Đó là thông điệp xuyên suốt tại Hội thảo “Trí tuệ nhân tạo - Thúc đẩy hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao và bán dẫn của Việt Nam” diễn ra ngày 8/11.
Hành động để tụt lại phía sau
Phát biểu tại hội thảo, ông Hoàng Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nhấn mạnh AI đang thay đổi nhanh chóng cách chúng ta thiết kế, sản xuất và quản lý.
AI được xem là động lực quyết định giúp Việt Nam dịch chuyển từ sản xuất truyền thống sang một hệ sinh thái dựa trên đổi mới sáng tạo.
Ông Hoàng Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Kế hoạch và Đầu tư. (Ảnh: Vietnam+)
"AI nâng cao năng suất, độ chính xác và khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng, tạo điều kiện cho quá trình chuyển đổi sang các nhà máy thông minh. Với dự báo đóng góp hơn 15 nghìn tỷ USD cho kinh tế toàn cầu vào năm 2030, AI được xem là động lực quyết định giúp Việt Nam dịch chuyển từ sản xuất truyền thống sang một hệ sinh thái dựa trên đổi mới sáng tạo,” " ông Hiếu nói.
Nhấn mạnh về sự cấp thiết này, ông Dato’ Bock KL, Phó Chủ tịch cấp cao của Sandisk, cụ thể hóa bằng những con số đáng suy ngẫm. Theo ông, thế giới đang chìm trong một "biển dữ liệu" - cứ mỗi 60 giây, các nhà máy lại tạo ra lượng thông tin tương đương cả một ngày trong những năm 1970. Và, lời giải duy nhất để khai thác "biển dữ liệu" đó chính là AI.
Tuy nhiên, thực tế tại Việt Nam lại cho thấy một khoảng cách lớn. Cụ thể, ông Dato’ Bock KL cảnh báo ngành sản xuất đóng góp khoảng 20% vào GDP của Việt Nam, nhưng chỉ có khoảng 8% các nhà máy đang thực sự áp dụng AI, trong khi con số này ở Trung Quốc là 40%.
Ông Dato’ Bock KL cảnh báo lợi thế nhân công giá rẻ sẽ không kéo dài mãi và nếu không hành động ngay bây giờ, Việt Nam sẽ bị tụt lại phía sau trong cuộc đua công nghệ.
"AI không còn là một lựa chọn nữa mà nó là một điều bắt buộc. Đừng đợi cho đến khi bạn bị ảnh hưởng bởi làn sóng này, mà chúng ta phải đón nhận nó," Dato’ Bock KL nhấn mạnh.
Các chuyên gia trao đổi bên lề hội thảo. (Ảnh: Vietnam+)
Kiến tạo hệ sinh thái tự chủ
Trước yêu cầu cấp bách đó, Chính phủ Việt Nam đã và đang có những bước đi chiến lược và quyết liệt. Ông Hồ Đức Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia, khẳng định Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử với khát vọng từng bước vươn lên làm chủ, tiến tới tự chủ và khẳng định chủ quyền số quốc gia về AI. Minh chứng rõ nét nhất là việc Chính phủ đã chính thức trình Quốc hội Dự án Luật Trí tuệ nhân tạo.
"Nếu Luật này được thông qua, Việt Nam sẽ trở thành một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành một đạo luật chuyên biệt về AI, kiến tạo một hành lang pháp lý thông thoáng, an toàn để thúc đẩy đổi mới sáng tạo," ông Hồ Đức Thắng chia sẻ.
Việt Nam cần những con chip 'Make in Vietnam' và những giải pháp thiết kế, đóng gói và kiểm thử do chính người Việt làm chủ để xây dựng nên các siêu máy tính đó.
Ông Hồ Đức Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia. (Ảnh: Vietnam+)
Bên cạnh thể chế, hạ tầng tính toán được xác định là trụ cột thứ hai. Ông Hồ Đức Thắng cho biết Nhà nước sẽ dẫn dắt đầu tư các Trung tâm tính toán hiệu năng cao (HPC) quy mô lớn, tạo ra "đơn đặt hàng khổng lồ" cho ngành công nghiệp bán dẫn trong nước. Việt Nam cần những con chip 'Make in Vietnam' và những giải pháp thiết kế, đóng gói và kiểm thử do chính người Việt làm chủ để xây dựng nên các siêu máy tính đó.
Cùng với đó, các cơ chế tài chính đột phá như Quỹ Phát triển AI Quốc gia, "AI Voucher" và chiến lược đào tạo nhân lực "kép" (am hiểu cả bán dẫn và AI) cũng đang được xúc tiến.
Ông Thắng nhấn mạnh AI và bán dẫn là "hai mặt của một đồng xu, là 'đôi cánh' để nền kinh tế Việt Nam bay lên", trong đó Nhà nước đóng vai trò "nhạc trưởng" kết nối ba nhà: Nhà nước-Nhà trường-Nhà doanh nghiệp.
Triển lãm ngành công nghiệp bán dẫn SEMIEXPO Việt Nam 2025. (Ảnh: Vietnam+)
Bài toán nhân lực đến robot hình người
Từ tầm nhìn chiến lược, các chuyên gia đã đi sâu vào những ứng dụng và thách thức thực tiễn.
Ông Lincoln Lee, Phó Chủ tịch của Siemens EDA, chỉ ra một nghịch lý lớn của ngành bán dẫn. Đó là công nghệ chip đang tiến tới ngưỡng 1 nghìn tỷ bóng bán dẫn (transistor) vào năm 2030, nhưng số lượng kỹ sư thiết kế tốt nghiệp lại không đủ đáp ứng. Theo đó, các nhà máy phải sử dụng AI nhiều hơn để cải thiện năng suất thiết kế của các kỹ sư.
Ông Lincoln Lee đưa ra một thông điệp mạnh mẽ: "AI có lẽ sẽ không thay thế các bạn, nhưng một ai đó sử dụng AI có thể thay thế các bạn."
Thực tế ứng dụng AI đã mang lại những thay đổi rõ rệt. Ông Matthew Gulley, Phó Chủ tịch của Turner International, chia sẻ về cách AI đang được triển khai tại các công trường xây dựng tạo ra các nhà máy bán dẫn để nâng cao an toàn và năng suất. Từ những robot hình chó liên tục quét laser để so sánh tiến độ thi công theo thời gian thực, phát hiện sai sót ngay lập tức, cho đến các ứng dụng AI cài trên điện thoại giúp công nhân nhận diện mối nguy hiểm tại chỗ.
Các nhà máy phải sử dụng AI nhiều hơn để cải thiện năng suất thiết kế của các kỹ sư.
(Ảnh: Vietnam+)
"Lợi ích lớn nhất không chỉ là tiết kiệm thời gian, mà là sự hài lòng trong công việc tăng lên, bởi công nhân có thể tập trung vào những vấn đề phức tạp hơn," ông Gulley nói.
Nhìn xa hơn, ông Ngô Quốc Hưng, nhà sáng lập VinRobotics, đã vẽ ra một tương lai nơi robot hình người sẽ là lời giải cho bài toán thiếu hụt lao động do dân số già hóa. Ông cho rằng thế hệ trẻ ngày nay không còn hứng thú với công việc nặng nhọc trong nhà máy và robot hình người sẽ là lực lượng lao động bổ sung cần thiết.
"Tương lai đang đến gần hơn chúng ta tưởng. Có thể chỉ vài năm tới thôi, chúng ta sẽ chứng kiến việc triển khai robot hình người trong các nhà máy," ông Hưng dự báo và cho biết VinGroup đang đầu tư mạnh mẽ để tái khẳng định cam kết của Việt Nam trong cuộc cách mạng này./.
Tương lai, robot hình người sẽ làm việc trong các nhà máy. (Ảnh: Vietnam+)
Doanh nghiệp Việt Nam cần có đội ngũ nhân lực vượt trội. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, địa phương và sự tham gia từ ngành giáo dục để tạo ra những nguồn nhân lực chất lượng.
SemiExpo Việt Nam 2025 là sự khẳng định mạnh mẽ về quyết tâm và những bước đi chiến lược của Việt Nam nhằm ghi danh mình vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Thủ tướng đề nghị doanh nghiệp bán dẫn quốc tế giúp Việt Nam phát triển ngành bán dẫn toàn diện từ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, sản xuất, chứ không chỉ dừng lại ở kiểm thử, đóng gói.
Tập đoàn Mỹ Proofpoint đạt thỏa thuận mua lại Varonis với giá khoảng 6,3 tỷ USD, nhằm mở rộng năng lực bảo vệ dữ liệu doanh nghiệp trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo làm gia tăng yêu cầu an ninh mạng.
Theo Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam tầm nhìn 2050, Việt Nam định hướng tham gia tất cả công đoạn của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, từ thiết kế, chế tạo đến đóng gói và kiểm định.
Với định hướng phát triển mới, Khu Công nghệ cao hướng đến vai trò thành trung tâm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo quốc tế; hạt nhân kết nối các cụm đổi mới sáng tạo của TP Hồ Chí Minh.
Theo Meta, các mạng lưới lừa đảo chủ yếu nhắm vào người dùng Mỹ và Anh bằng thủ đoạn chào mời đầu tư giả, tuyển dụng việc làm lừa đảo, lừa tình trực tuyến và mạo danh quân nhân...
Với chủ đề "Bảo vệ các hạ tầng trọng yếu trong kỷ nguyên AI," 67 đội tuyển xuất sắc trong nước và quốc tế sẽ tranh tài tại Vòng Chung khảo Cuộc thi “Sinh viên An ninh mạng 2026”
Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng Lê Thị Thu Trang cho hay, đơn vị đang hướng đến xây dựng mô hình bảo tàng thông minh, trước hết thực hiện số hóa 2D, 3D hiện vật và 12 bảo vật quốc gia.
Lợi nhuận quý 3 của tập đoàn TSMC đạt 763,1 tỷ TWD, cao hơn mức dự báo 739,5 tỷ TWD của các nhà phân tích và vượt mức kỷ lục 706,6 tỷ TWD trong quý 2/2026.
Với 70 doanh nghiệp và hơn 60 gian hàng, VietEdu 2026 giới thiệu các giải pháp AI, thực tế mở rộng và học cụ tương tác, gợi mở hướng đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao trải nghiệm học tập.
Đại sứ Vũ Hồ nhấn mạnh quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc đang phát triển mạnh mẽ trên nền tảng Đối tác chiến lược toàn diện, mở rộng sang công nghệ cao, năng lượng, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực.
Tám bang tại Mỹ cáo buộc ChatGPT gây hại cho người dân của họ, cụ thể là hướng dẫn người dùng - bao gồm cả thanh thiếu niên - thực hiện các hành vi gây hại cho bản thân hoặc người khác.
Tại Chương trình Thủ tướng đối thoại với thanh niên, đại diện các bộ, ngành đã trả lời về nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp, công nghệ, đổi mới sáng tạo và vai trò tiên phong của thanh niên Việt Nam.
Cần Thơ chú trọng phát triển nguồn nhân lực số chất lượng cao bằng cách phát huy thế mạnh trung tâm giáo dục ĐBSCL, mở rộng đào tạo khối ngành STEM và siết chặt mô hình hợp tác giữa "3 nhà."
Việc nâng mức hỗ trợ từ ngân sách cho hoạt động ươm tạo dự án khởi nghiệp, cùng với cơ chế kết hợp nguồn lực từ các quỹ về KHCN, sẽ tạo thêm nguồn lực để dự án, doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển.
Theo Tiến sỹ Trần Văn Tùng - Chủ tịch VASTI, Việt Nam là một trong những quốc gia đa dạng sinh học cao nhất thế giới, sở hữu lợi thế vô cùng to lớn để phát triển kinh tế sinh học.
Từ kinh nghiệm của EU, Giáo sư Nguyễn Lương Quang đề xuất Việt Nam xây dựng lộ trình phát triển công nghệ lượng tử đến năm 2045, ưu tiên nhân lực, hạ tầng nghiên cứu, bảo mật và hợp tác quốc tế.
Giải thưởng dành cho hệ sinh thái số của Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, gồm ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi và nền tảng không gian làm việc số hợp nhất HanoiWork.
Hội thảo quốc tế lần thứ 5 về Trí tuệ vạn vật (ICIT 2026) mở ra nhiều cơ hội hợp tác nghiên cứu, trao đổi học thuật và triển khai dự án thực tiễn giữa các viện, trường và doanh nghiệp.
Vietnam Post đã trúng đấu giá quyền sử dụng mã mạng di động 75, tương ứng với đầu số thuê bao 075. Đây là bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển viễn thông di động của đơn vị này.
Thành phố Cần Thơ đặt mục tiêu chuyển đổi số từ phương thức triển khai riêng lẻ sang quản trị, điều hành dựa trên dữ liệu, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Meta bị cáo buộc có dấu hiệu vi phạm tinh thần và quy định của luật thuế khi cắt giảm hàng tỷ USD thuế liên bang nhờ sử dụng khoản tín dụng thuế vốn dành cho nghiên cứu và thử nghiệm.
Trước cảnh báo của giới khoa học quốc tế về nguy cơ AI tự hành vượt rào chắn an ninh, Việt Nam cần xây dựng cơ chế quản lý AI dựa trên mức độ rủi ro, thay vì áp dụng khuôn khổ chung cho mọi ứng dụng.
Thông qua hệ thống cáp quang, một bác sỹ giàu kinh nghiệm đã điều khiển robot từ xa để trực tiếp quan sát, hướng dẫn và phối hợp cùng bác sỹ tại phòng mổ bóc tách và cắt bỏ khối u của người bệnh.
Samsung Electronics khu vực Việt Nam, Đông Nam Á và Châu Đại Dương đang hướng tới việc đưa các đổi mới công nghệ vào nhu cầu thực tế, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các giải pháp ứng dụng AI.
Lời cảnh báo ứng phó rủi ro từ điện toán lượng tử được đưa ra giữa lúc dư luận toàn cầu đang hết sức lo ngại về khả năng AI xâm nhập vào các hệ thống máy tính sau hàng loạt vụ tấn công đáng chú ý.
Hai bên xác định nhiều hướng hợp tác tiềm năng như chọn tạo giống cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển cây dược liệu, ứng dụng công nghệ nhà kính, nâng cao hiệu quả chế biến sau thu hoạch.
5 năm gần đây, giá trị trung vị mỗi thương vụ đầu tư vào doanh nghiệp công nghệ vũ trụ Israel chỉ đạt khoảng 4,3 triệu USD, thấp hơn mức trung vị toàn cầu 5,3 triệu USD và mức 7,4 triệu USD tại Mỹ.
Không chỉ làm gia tăng sức ép trên thị trường vốn, AI còn có nguy cơ làm suy giảm nguồn thu ngân sách khi từng bước thay thế lao động con người, buộc các chính phủ phải tính đến cải tổ hệ thống thuế.
Ông Trump cho biết dự án dự kiến tạo ra 27.000 việc làm có mức lương cao trong lĩnh vực xây dựng và chuỗi cung ứng, cùng hơn 1.000 việc làm mới đòi hỏi trình độ chuyên môn cao trong ngành sản xuất.
Công dân có quyền quản lý việc khai thác, sử dụng dữ liệu cá nhân của mình, được tiếp cận sử dụng các dịch vụ số và được pháp luật bảo vệ trước các hành vi xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp.
