Việt Nam và Guinea lập quan hệ ngoại giao ngày 9/10/1958, trong đó Guinea là quốc gia châu Phi đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 233,16 triệu USD.
Trong khuôn khổ chuyến thăm làm việc của Đoàn đại biểu cấp cao Guinea tại Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn và Bộ trưởng Bộ Kế hoạch, Hợp tác quốc tế và Phát triển Cộng hòa Guinea Ismaël NaBé đã có buổi làm việc và ký kết (MOU) giữa hai Bộ, ngày 20/8.
Hai bên cho rằng dư địa hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư còn rất lớn, việc ký kết MOU sẽ góp phần tạo khuôn khổ để hai Bộ tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác thực chất.
Bản ghi nhớ gồm bảy Điều, nhằm chính thức hóa hợp tác, tăng cường năng lực thể chế và chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực hoạch định, phát triển và các lĩnh vực khác được hai Bên thống nhất bằng văn bản, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của mỗi Bên. Bản ghi nhớ không phải là điều ước quốc tế, không tạo quyền hoặc nghĩa vụ theo pháp luật quốc tế và có hiệu lực kể từ ngày ký trong thời hạn ba năm.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đánh giá mặc dù quan hệ thương mại hai nước còn ở mức khiêm tốn so với tiềm năng, nhưng hai bên có nhiều lợi thế có thể bổ trợ cho nhau, nhất là trong các lĩnh vực đầu tư và thương mại. Ông khẳng định Việt Nam sẵn sàng làm cửa ngõ để Guinea tiếp cận thị trường ASEAN gần 700 triệu dân. Bên cạnh đó, Bộ trưởng kỳ vọng Guinea trở thành cửa ngõ để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường châu Phi.
Trên cơ sở các lĩnh vực có thế mạnh, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết phía Việt Nam sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét cử đoàn doanh nghiệp sang Guinea tìm hiểu cơ hội đầu tư, trước mắt tập trung vào khai thác, chế biến khoáng sản (như bô xít, quặng sắt), viễn thông, hạ tầng và nông nghiệp.
Riêng trong lĩnh vực nông nghiệp, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đánh giá cao những kết quả hợp tác bước đầu. Bên cạnh đó, ông cũng cho biết Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, cử chuyên gia hỗ trợ Guinea trong các lĩnh vực có thế mạnh như lúa gạo, cà phê, hạt tiêu, hạt điều và các nội dung liên quan đến sản xuất, chế biến nông nghiệp. Theo đó, Bộ trưởng mong muốn phía Guinea tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam sang đầu tư, kinh doanh, trên tinh thần thành công của doanh nghiệp Việt Nam tại Guinea cũng là đóng góp cho sự phát triển của Guinea.
Về phía Guinea, Bộ trưởng Ismaël NaBé khẳng định hai nước là những người bạn truyền thống và chuyến thăm lần này nhằm tái khởi động, đưa quan hệ hợp tác song phương lên tầm cao mới. Bộ trưởng đánh giá cao những thành tựu phát triển của Việt Nam và kết quả trao đổi giữa các cơ quan hai nước trong thời gian qua.
Bộ trưởng Ismaël NaBé nhấn mạnh tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực khoáng sản, lọc hóa dầu, nông nghiệp, công nghiệp, hạ tầng, viễn thông, tài chính-ngân hàng, bảo hiểm và y tế. Đặc biệt, ông cho biết phía Guinea đánh giá cao mô hình hợp tác nông nghiệp ba bên Nam Phi-Việt Nam-Guinea, trong đó việc áp dụng giống và kỹ thuật canh tác của Việt Nam đã giúp năng suất lúa tại một số khu vực tăng từ dưới 1 tấn/ha lên hơn 6 tấn/ha. Bên cạnh đó, Guinea cũng mong muốn mở rộng hợp tác về công nghệ, phân bón và nghiên cứu nông nghiệp.
Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Guinea đã giới thiệu Tầm nhìn “Simandou 2040” nhằm đa dạng hóa nền kinh tế với 5 trụ cột (Nông nghiệp, công nghiệp chế biến và thương mại; Giáo dục và văn hóa; hạ tầng, giao thông và công nghệ; Tài chính-ngân hàng và bảo hiểm; Y tế và chăm sóc sức khỏe). Theo đó, Bộ trưởng cho biết Guinea hoan nghênh các doanh nghiệp Việt Nam tham gia đầu tư đồng thời mong muốn hai bên sớm chuyển các cam kết trong MOU thành các chương trình, dự án cụ thể.
Tại đây, Hai Bộ trưởng đã thống nhất phối hợp xác định các lĩnh vực ưu tiên, xây dựng và triển khai các hoạt động cụ thể trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, nguồn lực và pháp luật của mỗi nước, bảo đảm hợp tác đi vào thực chất và hướng tới các kết quả cụ thể. Hai Bên kỳ vọng việc triển khai hiệu quả Bản ghi nhớ sẽ góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ Việt Nam-Guinea, tăng cường hợp tác giữa hai Bộ và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực cùng quan tâm, đóng góp thiết thực cho hợp tác Nam-Nam vì mục tiêu phát triển bao trùm và bền vững./.