Các nhà máy lọc dầu châu Á có thể sẽ nằm trong số những khách hàng được hưởng lợi nhiều nhất khi xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông phục hồi.
Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông gần như đã trở lại mức trước khi xung đột nổ ra vào cuối tháng 2/2026, nhờ hoạt động vận chuyển bằng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz tăng lên.
Theo công ty phân tích hàng hải Kpler, tổng lượng xuất khẩu dầu thô và khí ngưng tụ từ khu vực này, không bao gồm Iran, đạt trung bình 18,11 triệu tấn/tuần trong tháng 9/2026, so với mức khoảng 18,22 triệu tấn/tuần trong 8 tuần trước xung đột.
Tuy nhiên, xuất khẩu nhiên liệu vẫn chưa bằng một nửa so với trước xung đột, do thiệt hại đối với các nhà máy lọc dầu trong khu vực, mang lại cơ hội cho những ai có thể lấp đầy phần thiếu hụt này.
Châu Á chiếm khoảng 37% tổng công suất lọc dầu toàn cầu, và các nhà máy lọc dầu ở Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore có vị thế thuận lợi để đẩy mạnh chế biến dầu thô thành xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay.
Biên lợi nhuận lọc dầu đã tăng lên ở tất cả các khu vực trong năm nay do giá nhiên liệu tăng cao hơn chi phí dầu thô. Tuy nhiên, sự phục hồi nguồn cung dầu ở Trung Đông có nghĩa là một phần lớn hơn lợi nhuận và sức mạnh định giá gắn liền với những thùng dầu đó sẽ chảy về các trung tâm lọc dầu của châu Á nếu các nhà máy của vùng Vịnh vẫn bị ảnh hưởng.
Trước xung đột, các nhà sản xuất vùng Vịnh đã dành nhiều năm để mở rộng hoạt động chế biến. Saudi Arabia, Kuwait và Các tiểu vương quốc A-rập thống nhất đã đầu tư mạnh vào công suất lọc và hóa dầu, nhằm tăng giá trị của mỗi thùng dầu và giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu dầu thô.
Cuộc xung đột đã làm gián đoạn chiến lược đó. Khoảng 20 nhà máy lọc dầu trên khắp Trung Đông đã bị tấn công kể từ khi giao tranh bắt đầu, làm giảm công suất chế biến hơn 2,3 triệu thùng dầu mỗi ngày.
Việc đánh giá thiệt hại diễn ra chậm do căng thẳng leo thang, nhưng các nhà máy lọc dầu nằm trong số những cơ sở công nghiệp phức tạp nhất trong ngành năng lượng và khó sửa chữa hơn nhiều so với các giếng dầu. Điều đó có nghĩa sản lượng và xuất khẩu dầu thô có khả năng phục hồi trước so với công suất lọc dầu, khiến các nhà sản xuất dầu ở Trung Đông phải dựa vào các nhà máy lọc dầu khác để chế biến dầu thô của họ.
Các nhà máy lọc dầu ở châu Á đã giảm đáng kể tỷ lệ công suất vận hành kể từ khi xung đột bắt đầu do nguồn cung dầu thô sụt giảm và chi phí vận chuyển tăng vọt.
Theo Kpler, Trung Đông cung cấp khoảng 60% lượng dầu thô nhập khẩu của châu Á vào năm 2025, và sự sụt giảm đột ngột về nguồn cung từ khu vực này đã khiến các nhà máy lọc dầu trên khắp châu Á cắt giảm sản lượng 6 triệu thùng/ngày trong tháng 4/2026, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế.
Sản lượng lọc dầu đã tăng nhẹ kể từ đó, nhưng vẫn còn dư địa để mở rộng hơn nữa. Nhiều khu phức hợp ven biển lớn của châu Á được xây dựng đặc biệt để nhập khẩu dầu thô số lượng lớn và chế biến thành nhiên liệu và hóa dầu cho thị trường trong nước và xuất khẩu.
Và các động lực thương mại để tăng sản lượng là rất mạnh. Mặc dù biên lợi nhuận lọc dầu ở châu Á nhìn chung thấp hơn so với châu Âu trong năm nay, lợi nhuận từ việc chế biến dầu thô Trung Đông thành dầu diesel và xăng vẫn ở mức cao kỷ lục.
Khi nguồn cung dầu thô dồi dào hơn, nhiều nhà máy lọc dầu có khả năng sẽ tăng công suất hoạt động, thúc đẩy xuất khẩu và chiếm tỷ lệ lớn hơn trong sản lượng nhiên liệu toàn cầu./.
Ủy ban châu Âu chấp thuận để BP bán nhà máy lọc dầu lớn nhất tại Đức
Ngày 26/5, Ủy ban châu Âu đã chấp thuận để Tập đoàn dầu mỏ BP bán nhà máy lọc dầu lớn nhất của Đức, dự kiến được hoàn tất trong nửa cuối năm 2026.
