Dự thảo Luật Sầu riêng của Thái Lan đang nhận được sự quan tâm của các hiệp hội trong ngành, trong bối cảnh nước này tìm cách nâng cao chất lượng, bảo vệ uy tín sầu riêng trên thị trường quốc tế và giải quyết những vấn đề cơ cấu của ngành.
Tuy nhiên, đề xuất thành lập quỹ và thu khoản cess (khoản phụ thu) đối với sầu riêng xuất khẩu đang gây tranh luận do lo ngại làm gia tăng chi phí và tạo thêm gánh nặng cho nhà vườn.
Dự thảo Luật Sầu riêng gồm khoảng 8-9 chương, hơn 50 điều, trong đó đề cập đến việc quản lý ngành sầu riêng, kiểm soát chất lượng và các biện pháp xử lý hành vi vi phạm.
Một trong những vấn đề được các hiệp hội đặc biệt quan tâm là tình trạng thu hoạch và bán sầu riêng non, vốn có thể ảnh hưởng đến chất lượng và uy tín của sầu riêng Thái Lan trên thị trường nước ngoài.
Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Thái Lan Kritidet Uyarot cho rằng dự thảo hiện nay chưa hoàn chỉnh nhưng có thể là cơ sở để các bên cùng tham gia hoàn thiện.
Theo ông, luật cần tập trung nhiều hơn vào kiểm soát chất lượng, đặc biệt là sầu riêng non, đồng thời trao thêm quyền cho cơ quan chức năng trong kiểm tra và xử lý các trường hợp vi phạm. Ông cho rằng các quy định xử phạt trong dự thảo ban đầu chưa đủ mạnh để giải quyết vấn đề này.
Trong khi đó, đề xuất thành lập quỹ sầu riêng và thu phí cess đối với sản phẩm xuất khẩu đang vấp phải sự phản đối của Hiệp hội Thương nhân và Xuất khẩu Trái cây Thái Lan và Hiệp hội Sầu riêng Thái Lan.
Theo dự thảo, mức phí cess đối với sầu riêng xuất khẩu có thể lên tới 2 baht/kg (khoảng 0,06 USD/kg). Chủ tịch danh dự Hiệp hội Thương nhân và Xuất khẩu Trái cây Thái Lan Sanchai Puranachaikiri cho rằng cần xem xét lại đề xuất này nếu trọng tâm của luật chuyển sang việc thu phí và thành lập quỹ thay vì giải quyết những vấn đề cơ cấu của ngành.
Các hiệp hội lo ngại mặc dù doanh nghiệp xuất khẩu là bên trực tiếp nộp phí, chi phí này có thể được chuyển sang nhà vườn thông qua việc giảm giá thu mua.
Theo các hiệp hội, việc áp dụng mô hình thu phí cần được cân nhắc phù hợp với đặc thù của sầu riêng, vốn là loại trái cây tươi có thời gian bảo quản hạn chế và không thể dự trữ trong thời gian dài như một số nông sản khác.
Hiệp hội Sầu riêng Thái Lan cho rằng nếu thành lập quỹ, phần lớn nguồn tiền cần được đưa trở lại phục vụ phát triển ngành.
Khoảng 20% có thể dành cho nghiên cứu, phát triển và mở rộng thị trường; 30-40% dành cho hỗ trợ các đối tượng gặp khó khăn và bị ảnh hưởng bởi thiên tai trong những trường hợp phù hợp.
Nguồn quỹ cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ hoạt động xuất khẩu, quảng bá, tiếp thị và nghiên cứu nhằm ứng phó với những vấn đề phát sinh trong tương lai.
Các hiệp hội đồng thời đề nghị hạn chế chi phí quản lý quỹ và tận dụng cơ sở vật chất sẵn có của các cơ quan hành chính địa phương, thay vì thành lập một bộ máy mới, nhằm dành nguồn lực nhiều hơn cho phát triển ngành.
Theo các hiệp hội, mục tiêu quan trọng của Luật Sầu riêng cần là nâng cao chất lượng, giải quyết các vấn đề cơ cấu và tăng năng lực cạnh tranh của sầu riêng Thái Lan, đồng thời không làm gia tăng chi phí đối với nhà vườn và doanh nghiệp.
Nếu luật chỉ tập trung vào việc thu phí mà không tạo ra những cải thiện tương ứng cho ngành, gánh nặng cuối cùng có thể chuyển sang người trồng sầu riêng./.
Sầu riêng Thái Lan giảm giá mạnh nhất trong vòng 10 năm
Sản lượng tăng mạnh, thời điểm thu hoạch trùng với nhiều vùng trồng khác trong nước cũng như các nước láng giềng, gây áp lực lớn lên thị trường tiêu thụ của sầu riêng Thái Lan.
