Chỉ thị số 11-CT/TW ngày 20/7/2026 của Bộ Chính trị yêu cầu đổi mới cách quản lý của Nhà nước, đồng thời giúp các hội quần chúng chủ động, tự chủ và có trách nhiệm hơn với xã hội. Theo Chỉ thị, Nhà nước sẽ quản lý chặt chẽ hơn bằng luật pháp; ngược lại, các hội phải tự nâng cao năng lực, đổi mới cách làm và tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình.
Quản lý chặt chẽ để tạo môi trường hoạt động ổn định
Chỉ thị 11-CT/TW tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của các hội quần chúng trong việc vận động, tập hợp người dân, kết nối và huy động nguồn lực cho đất nước. Tuy nhiên, Chỉ thị cũng chỉ ra nhiều hạn chế như một số hội còn mang tính "hành chính hóa", hoạt động thụ động, phụ thuộc vào ngân sách, năng lực tự chủ chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Đại biểu Quốc hội khóa XV Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh) nhìn nhận, cần dứt khoát khắc phục tư duy “cấp phép rồi khoán trắng.” Quản lý nhà nước đối với các hội không thể chỉ dừng ở việc cấp phép thành lập, công nhận điều lệ hay hỗ trợ kinh phí, mà phải đi cùng việc xây dựng khuôn khổ pháp lý đồng bộ, hướng dẫn và thực hiện kiểm tra, giám sát thường xuyên, khách quan.
“Quản lý đúng đắn hoàn toàn không nhằm can thiệp hành chính sâu vào hoạt động chuyên môn hay làm giảm tính chủ động, sáng tạo của hội, mà ngược lại, chính là tạo dựng một môi trường pháp lý ổn định để hội phát huy đầy đủ vai trò của mình,” Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng nêu quan điểm. Quy định rõ ràng không chỉ giúp Nhà nước thực hiện tốt chức năng quản lý mà còn bảo vệ chính các hội và người tham gia.
Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Thành phố Hồ Chí Minh Lê Văn Hậu chia sẻ, khuôn khổ pháp lý rõ ràng cùng sự hướng dẫn, hỗ trợ đồng bộ từ các cơ quan quản lý nhà nước theo tinh thần Chỉ thị số 11-CT/TW chính là điểm tựa quan trọng cho các tổ chức xã hội nhân đạo. Khi các quy định được chuẩn hóa, hoạt động của Hội không chỉ vận hành ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả hơn mà còn tạo sự yên tâm, gắn kết bền chặt giữa Hội với người dân và các nhà hảo tâm trong hành trình nhân ái.
Do đó, Nhà nước chỉ giữ vai trò tạo khuôn khổ, định hướng và giám sát tuân thủ pháp luật; những việc liên quan đến chuyên môn và cách thức tổ chức nội bộ nên để các hội tự quyết định.
Mở rộng không gian tự chủ gắn với trách nhiệm
Việc siết chặt quản lý không có nghĩa là thu hẹp quyền của các hội. Trái lại, Chỉ thị số 11-CT/TW khuyến khích các hội tự quản, chủ động và linh hoạt hơn để phát huy vai trò, đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng.
Theo Đại biểu Quốc hội khóa XV Nguyễn Tâm Hùng, quyền tự chủ là điều kiện quan trọng để các hội phát huy năng lực, trí tuệ và sức sáng tạo của hội viên. Tuy nhiên, quyền tự chủ phải được đặt trong khuôn khổ pháp luật, gắn với trách nhiệm trước hội viên, xã hội và nhân dân. “Quyền chủ động càng lớn thì trách nhiệm giải trình càng cao,” ông Nguyễn Tâm Hùng nhấn mạnh.
Để làm được điều này, Chỉ thị của Bộ Chính trị nhấn mạnh đến việc các hội cần đổi mới cách thu hút hội viên, phát huy vai trò, trí tuệ của đội ngũ trí thức, giới chuyên gia, người có uy tín trong xã hội, đồng thời phải thật minh bạch trong tổ chức, nhân sự và tài chính.
Ông Lương Trí Tiên, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, Chỉ thị 11-CT/TW mở ra cơ hội lớn để Hội đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động. Đội ngũ người cao tuổi Thành phố sở hữu tiềm năng rất lớn về trí tuệ, kinh nghiệm và uy tín xã hội. Khi cơ chế tự chủ được khơi thông, Hội sẽ phát huy tốt hơn nữa vai trò tích cực của người cao tuổi trong tham gia xây dựng đời sống xã hội, đóng góp trí tuệ cho sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới.
Có thể thấy, kỷ cương và sự tự chủ luôn song hành, bổ trợ cho nhau. Chỉ khi có hành lang pháp lý rõ ràng, các hội mới có thể yên tâm phát huy tính sáng tạo, làm tốt vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Chỉ thị số 11-CT/TW đã mở ra tư duy, hướng đi mới: Nhà nước quản lý đúng tầm, còn các hội có thêm không gian để tự chủ và cống hiến tốt hơn cho xã hội./.
Đổi mới cách quản lý, điều hành trong xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp
Tổng Bí thư Tô Lâm đã làm rõ hơn yêu cầu then chốt của giai đoạn hiện nay: tổ chức bộ máy sau tinh gọn phải thực sự hiệu quả, kỷ luật công vụ phải nghiêm, trách nhiệm phải gắn với kết quả cụ thể.
