Xét ý kiến của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thời điểm cuối năm 2025 về việc lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể “Phở” và “Múa rối nước” đề nghị ghi danh vào Danh sách của UNESCO, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính vừa có ý kiến chỉ đạo chính thức.
Theo đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể đề nghị ghi danh "Phở" và “Múa rối nước” vào danh sách của UNESCO; giao Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên và các địa phương có cộng đồng thực hành di sản lập hồ sơ khoa học và thực hiện các nhiệm vụ, công việc, quy trình, thủ tục có liên quan, bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật.
Với những giá trị đặc biệt của hai di sản kể trên - một món ăn nổi tiếng thế giới được bạn bè quốc tế ưa chuộng, một loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian độc đáo ghi dấu ấn đậm nét trong lòng du khách thế giới, các chuyên gia cho rằng việc Phở và Múa rối nước trở thành di sản của nhân loại là hoàn toàn xứng đáng.
Trong đó, chia sẻ về câu chuyện giá trị cốt lõi cần phải được bảo tồn trong di sản Phở, Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Tiến sỹ Lê Thị Minh Lý cho biết bà từng có trải nghiệm với các chuyên gia của UNESCO, và rút ra rằng chính cách chế biến, cách người ta tạo ra bánh Phở, nước dùng, sử dụng các gia vị làm sao cho hài hòa, phù hợp với món Phở… đã tạo nên tri thức, trở thành yếu tố cốt lõi làm nên giá trị “phi vật thể.”
Theo quan điểm của các chuyên gia, di sản văn hóa phi vật thể có đặc tính là được con người thực hiện, nếu không có con người thì di sản văn hóa phi vật thể không biểu đạt ra được, mà con người thì luôn gửi gắm vào đó những sáng tạo mới.
Tiến sỹ Minh Lý cho rằng: “Vấn đề là làm sao để Phở được thế hệ trẻ hiểu đúng giá trị, thì chúng ta cần có cách tiếp cận khác, trong đó đặc biệt lưu ý đến cách phục vụ, cách để Phở thực sự là một sản phẩm văn hóa chứa đựng những ký ức, giá trị sáng tạo của cộng đồng chứ không chỉ đơn giản là món ăn.”
“Di sản Phở cần được quảng bá đi kèm với cách thức phục vụ được đổi mới, cách truyền thông mới. Bởi, Phở chính là văn hóa, là ký ức của người Hà Nội, và Phở đang sống trong đời sống đương đại với những góc nhìn mới, cách trải nghiệm mới, hiện đại hơn, nhanh gọn và gần gũi với sự hòa nhập của thế giới,” Tiến sỹ Minh Lý nhấn mạnh./.
Hải Phòng: Những người "giữ lửa" cho múa rối nước Hồng Phong
Năm 2025, phường rối nước Hồng Phong tại xã Khúc Thừa Dụ, thành phố Hải Phòng, đã biểu diễn 161 ca, phục vụ hơn 800 khách trong nước và hơn 2.300 khách quốc tế.