Các nhà khoa học đã giải mã được bí ẩn tồn tại lâu nay về chiếc sừng đặc biệt của kỳ lân biển - chiếc răng duy nhất trong tự nhiên vừa có hình xoắn ốc vừa thẳng tắp, có thể dài tới 3 mét.
Một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã sử dụng công nghệ X-quang 3D tiên tiến tại 3 trung tâm gia tốc hạt synchrotron ở châu Âu để phân tích cấu trúc của những chiếc sừng kỳ lân biển.
Ở kỳ lân biển đực, chiếc răng nanh bên trái phát triển xuyên qua hàm và môi trên, tạo thành chiếc sừng duy nhất nhô ra ngoài. Trong khi đó, răng nanh bên phải vẫn nằm trong hộp sọ.
Nhóm nghiên cứu phát hiện phần ngà răng ở bên trong tạo thành một đường xoắn theo chiều kim đồng hồ, trong khi lớp cementum ở bên ngoài lại xoắn theo chiều ngược lại. Hai cấu trúc xoắn ngược chiều này tạo ra các lực đối nghịch, giúp chiếc sừng duy trì hình dạng thẳng đặc trưng thay vì cong như ngà voi.
Nhà hóa học Henrik Birkedal thuộc Đại học Aarhus (Đan Mạch), tác giả chính của nghiên cứu, ví cấu trúc này giống như một chiếc vít liên tục xuyên ra ngoài thay vì đi sâu vào một vật thể.
Các nhà khoa học cũng phát hiện những lớp tăng trưởng bên trong sừng tương tự vòng tuổi của cây, qua đó có thể cung cấp thông tin về quá trình phát triển và cuộc sống của loài động vật có thể sống tới 80 năm này.
Để thực hiện nghiên cứu, nhóm sử dụng các mẫu sừng được lưu giữ tại các bảo tàng và những mẫu do cộng đồng người Inuit bản địa ở Greenland thu thập trong quá trình săn bắt kỳ lân biển làm thực phẩm.
Cấu trúc của chiếc sừng đã được giải mã, nhưng công dụng thực sự của nó vẫn còn gây tranh luận. Các giả thuyết trước đây cho rằng kỳ lân biển có thể sử dụng sừng để săn mồi hoặc cảm nhận nhiệt độ, độ mặn của nước.
Nhóm nghiên cứu cho rằng những khả năng này ít thuyết phục hơn vì sừng gần như chỉ phát triển ở con đực. Các nhà khoa học từng quan sát hai con đực dường như dùng sừng để “đọ sức” trước mặt một con cái, làm dấy lên giả thuyết rằng chiếc sừng có thể được sử dụng để thể hiện ưu thế và thu hút bạn tình.
Trong khi đó, chuyên gia hàng đầu nghiên cứu về sừng kỳ lân biển Martin Nweeia-nhà nhân chủng học nha khoa tại Đại học Harvard-lại cho rằng chức năng chính của chiếc sừng là một hệ thống cơ quan cảm giác, dựa trên các nghiên cứu trước đây của ông.
Dù còn bất đồng về công dụng, nhưng ông Nweeia đánh giá nghiên cứu mới là một đóng góp quan trọng giúp làm rõ hơn cấu trúc vi mô và hình thái đặc biệt của chiếc sừng kỳ lân biển./.
Giải mã ADN thế hệ mới: Khi khoa học mở lối cho những người chiến sỹ trở về