Tòa án Hiến pháp Hungary ngày 17/8 đã bác bỏ toàn bộ các kiến nghị của liên minh đối lập Fidesz và KDNP nhằm phản đối Tu chính án thứ 17 của Hiến pháp.
Đây là gói sửa đổi do Quốc hội mới - dưới sự kiểm soát của đảng cầm quyền Tisza thuộc chính phủ Thủ tướng Péter Magyar, thông qua.
Với phán quyết này, Tòa án Hiến pháp đã giữ nguyên các quy định cải cách bộ máy nhà nước, bao gồm cả điều khoản chấm dứt nhiệm kỳ của Tổng thống tiền nhiệm Tamas Sulyok.
Các kiến nghị của phe đối lập Fidesz-KDNP được đưa ra nhằm phản đối một số nội dung cốt lõi của Tu chính án thứ 17, bao gồm quy định liên quan trực tiếp đến việc chấm dứt nhiệm kỳ của ông Sulyok.
Ngoài ra, Tòa án Hiến pháp cũng xem xét các quy định mới về việc áp đặt giới hạn tối đa 12 năm đối với nhiệm kỳ của nghị sỹ và khôi phục giới hạn độ tuổi nghỉ hưu 70 đối với các thẩm phán Tòa án Hiến pháp. Đây là những quy định cải tổ sâu rộng do Chính phủ của Thủ tướng Péter Magyar thúc đẩy nhằm thay thế nhân sự thuộc bộ máy chính quyền cũ.
Trong phán quyết, Tòa án Hiến pháp Hungary khẳng định theo quy định hiện hành, cơ quan này chỉ có thẩm quyền kiểm tra các tu chính án hiến pháp về mặt thủ tục, tức xem xét liệu việc thông qua và công bố có được thực hiện đúng trình tự hiến định hay không.
Tòa không có thẩm quyền đánh giá nội dung của một tu chính án có phù hợp với các quy định khác của Hiến pháp hay không. Vì vậy, Tòa án Hiến pháp không đi sâu xem xét nội dung các quy định gây tranh cãi trong Tu chính án thứ 17 mà chỉ xác định văn bản này đã được Quốc hội thông qua đúng quy trình, từ đó bác bỏ các kiến nghị phản đối của phe đối lập.
Trước đó, Quốc hội Hungary ngày 13/7 đã thông qua Tu chính án thứ 17 với đa số áp đảo 2/3 nhờ quyền kiểm soát nghị trường của đảng cầm quyền Tisza, trong khi các nghị sỹ thuộc liên minh đối lập Fidesz-KDNP tẩy chay cuộc bỏ phiếu để phản đối.
Đến ngày 18/7, ông Sulyok đã ký ban hành văn bản này dù tuyên bố không đồng tình với nội dung, do nhận thấy không có cơ sở pháp lý để từ chối ký. Theo quy định mới, nhiệm kỳ của ông Sulyok chính thức chấm dứt vào nửa đêm 20/7.
Việc Tòa án Hiến pháp bác các kiến nghị lần này đã giúp Hungary tránh được nguy cơ phát sinh một cuộc khủng hoảng hiến pháp. Nếu Tu chính án thứ 17 bị hủy bỏ và nhiệm kỳ của ông Sulyok được khôi phục, quốc gia này sẽ rơi vào tình thế pháp lý phức tạp do đã tổ chức bầu người kế nhiệm.
Trên thực tế, tại phiên họp bất thường ngày 11/8, Quốc hội Hungary đã bỏ phiếu kín bầu ông András Baka, cựu Chánh án Tòa án Tối cao, làm Tổng thống mới.
Tu chính án thứ 17 được Chính phủ Hungary thúc đẩy trong bối cảnh có nhiều tranh luận chính trị gay gắt liên quan đến cải tổ bộ máy nhà nước. Thủ tướng Magyar trước đó nhiều lần bày tỏ quan điểm chỉ trích ông Sulyok và các chính sách của chính quyền tiền nhiệm.
Ngoài việc chấm dứt nhiệm kỳ tổng thống của ông Sulyok, các sửa đổi này còn bao gồm việc áp dụng giới hạn nhiệm kỳ đối với nghị sỹ, khôi phục quyền xem xét luật ngân sách của Tòa án Hiến pháp và thành lập Văn phòng Thu hồi và Bảo vệ tài sản quốc gia nhằm tăng cường công tác phòng, chống tham nhũng./.
Hungary ban hành sửa đổi Hiến pháp, Tổng thống kết thúc nhiệm kỳ sớm
Tổng thống Hungary Sulyok sẽ ký ban hành bản sửa đổi Hiến pháp vừa được Quốc hội thông qua, qua đó chấm dứt nhiệm kỳ trước thời hạn và mở đường để các quy định hiến pháp mới chính thức có hiệu lực.
