Nhân dịp kỷ niệm 40 năm giải phóng tỉnh Quảng Trị và 81 ngày đêm bảovệ Thành cổ Quảng Trị, ngày 20/4, Tỉnh ủy Quảng Trị phối hợp với Bộ Quốcphòng tổ chức Hội thảo “40 năm giải phóng tỉnh Quảng Trị và chiến đấubảo vệ thành cổ 1972-2012.”
Tham dự Hội thảo có các tướng lĩnh đã từngtham gia chiến đấu trong chiến dịch này; các nhà nghiên cứu lịch sử quânsự, các nhân chứng lịch sử…
Cách đây 40 năm, với khí thế tấncông và nổi dậy mùa Xuân năm 1968 cùng thắng lợi của chiến dịch Đường 9-Nam Lào năm 1971, sau khi phân tích tình hình giữa ta và địch trêncác chiến trường, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã ra nghị quyếttiến hành cuộc tiến công chiến lược năm 1972 giải phóng Trị-Thiên nhằmtiêu diệt một bộ phận quan trọng lực lượng địch, giải phóng những vùngđất đai rộng lớn, làm thay đổi so sánh lực lượng giữa ta và địch, buộcđịch phải chấp nhận một giải pháp chính trị theo điều kiện của ta.
11giờ30 phút, ngày 30/3/1972, cuộc tiến công chiến lược của ta bắt đầu. Bộđội chủ lực phối hợp với bộ đội địa phương, phát huy sức mạnh hiệp đồngbinh chủng tiến công vào tuyến phòng thủ Đường 9 của địch. Sau hơn 1tháng chiến dịch, ngày 1/5/1972, quân địch phải rút khỏi thị xã QuảngTrị. Quảng Trị là tỉnh đầu tiên ở miền Nam được hoàn toàn giảiphóng gồm hơn 100.000 dân.
Ngày 28/6/1972, địch sử dụng haisư đoàn cơ động chiến lược mở đợt phản công quy mô lớn nhằm chiếm lạithị xã Quảng Trị. Theo thống kê, trong 81 ngày đêm, số lượng bom, đạn màđịch đã ném xuống đây tương đương với 7 quả bom nguyên tử mà Mỹ đã némxuống Hirosima. Nhưng tại đây, địch đã gặp phải sự chiến đấu quyết liệtcủa quân ta trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ (từ 28/6-16/9/1972). Cuộcchiến đấu 81 ngày đêm đã giữ vững trận địa vào thời điểm quyết địnhnhất, tạo lợi thế cho ta trên bàn Hội nghị Paris đang đi đến hồi kết thúccó lợi cho ta.
Chiến dịch tiến công và nổi dậy năm 1972giải phóng tỉnh Quảng Trị và cuộc chiến đấu chống địch tái chiếm vùnggiải phóng Quảng Trị là chiến thắng oanh liệt, có ý nghĩa lịch sử tolớn; là một đòn quyết định làm phá sản chiến lược “Việt Nam hóa chiếntranh” của đế quốc Mỹ trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Đây làmột sự kiện quan trọng trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước củadân tộc Việt Nam, góp phần quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh ngoạigiao, buộc Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris, mở đường cho đại thắng mùaXuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Các tham luận tại Hội thảo đã khẳng định và làm sáng tỏ các nội dung:Sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Trung ương Đảng, quân ủy Trung ương vàTỉnh ủy Quảng Trị; sự phát triển, trưởng thành trong chỉ đạo, điều hànhchiến dịch và nghệ thuật chỉ huy tác chiến của các lực lượng vũ trang;tinh thần chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, mưu trí, sáng tạo của các lựclượng vũ trang tham gia chiến dịch và cán bộ, đảng viên, chiến sĩ, nhândân Quảng Trị; làm rõ âm mưu, thủ đoạn, bản chất hiếu chiến của đế quốcMỹ và tay sai trong việc tái chiếm vùng giải phóng; tầm vóc, ý nghĩa,nguyên nhân thắng lợi và những bài học kinh nghiệm quý báu về chỉ đạochiến lược, nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật, về phối hợp và chiếnđấu giữa các lực lượng...
Từ đó vận dụng và phát huy những kinhnghiệm, bài học vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nướchiện nay; làm rõ sự vận dụng đúng đắn, sáng tạo đường lối, chủ trươngcủa Trung ương Đảng, Đảng bộ Quảng Trị trong suốt cuộc kháng chiến chốngMỹ cứu nước và trong chiến dịch giải phóng Quảng Trị, chiến đấu bảo vệvà giữ vùng giải phóng; khẳng định những đóng góp to lớn của Đảng bộ,quân và dân toàn tỉnh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước nói chungvà chiến dịch năm 1972 nói riêng.
Đánh giá về chiếndịch giải phóng Quảng Trị và cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ, tham luậngửi tới Hội thảo của Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, Thứtrưởng Bộ Quốc phòng cho rằng “sự kiện này góp phần tạo bước ngoặt trongsự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước.” “Thắng lợi này là thắng lợicủa lòng yêu nước nồng nàn, ý chí chiến đấu kiên cường, bất khuất “Khôngcó gì quý hơn độc lập, tự do” vì sự nghiệp giải phóng miền Nam ,thống nhất Tổ quốc”.
Theo Đại tá, phó giáo sư-tiến sỹ Hồ Khang, PhóViện trưởng Viện lịch sử quân sự Việt Nam cho rằng, cuộc tiến công chiếnlược năm 1972 tạo bước ngoặt quan trọng trên bàn đàm phán Hội nghịParis.
Theo ông Lê Hữu Phúc, Bí thư Tỉnh ủyQuảng Trị, thắng lợi tại mặt trận Quảng Trị năm 1972, đặc biệt là cuộcchiến đấu ở Thành cổ Quảng Trị đã góp phần tích cực thực hiện quyết tâmchiến lược của Trung ương Đảng, đó là: Phát triển thế tiến công chiếnlược trên chiến trường miền Nam, đánh bại chính sách “Việt Nam hóa chiếntranh” của Mỹ, giành thắng lợi quyết định năm 1972, buộc đế quốc Mỹphải chấm dứt chiến tranh bằng thương lượng trong thế thua.
Đã 40 năm trôi qua, song những bài học kinh nghiệm được rút ra từ sựkiện giải phóng Quảng Trị và 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ thị xã QuảngTrị và Thành cổ vẫn còn nguyên giá trị, cần được tiếp tục nghiên cứu,phát huy trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa hôm nay và mai sau./.
Tham dự Hội thảo có các tướng lĩnh đã từngtham gia chiến đấu trong chiến dịch này; các nhà nghiên cứu lịch sử quânsự, các nhân chứng lịch sử…
Cách đây 40 năm, với khí thế tấncông và nổi dậy mùa Xuân năm 1968 cùng thắng lợi của chiến dịch Đường 9-Nam Lào năm 1971, sau khi phân tích tình hình giữa ta và địch trêncác chiến trường, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã ra nghị quyếttiến hành cuộc tiến công chiến lược năm 1972 giải phóng Trị-Thiên nhằmtiêu diệt một bộ phận quan trọng lực lượng địch, giải phóng những vùngđất đai rộng lớn, làm thay đổi so sánh lực lượng giữa ta và địch, buộcđịch phải chấp nhận một giải pháp chính trị theo điều kiện của ta.
11giờ30 phút, ngày 30/3/1972, cuộc tiến công chiến lược của ta bắt đầu. Bộđội chủ lực phối hợp với bộ đội địa phương, phát huy sức mạnh hiệp đồngbinh chủng tiến công vào tuyến phòng thủ Đường 9 của địch. Sau hơn 1tháng chiến dịch, ngày 1/5/1972, quân địch phải rút khỏi thị xã QuảngTrị. Quảng Trị là tỉnh đầu tiên ở miền Nam được hoàn toàn giảiphóng gồm hơn 100.000 dân.
Ngày 28/6/1972, địch sử dụng haisư đoàn cơ động chiến lược mở đợt phản công quy mô lớn nhằm chiếm lạithị xã Quảng Trị. Theo thống kê, trong 81 ngày đêm, số lượng bom, đạn màđịch đã ném xuống đây tương đương với 7 quả bom nguyên tử mà Mỹ đã némxuống Hirosima. Nhưng tại đây, địch đã gặp phải sự chiến đấu quyết liệtcủa quân ta trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ (từ 28/6-16/9/1972). Cuộcchiến đấu 81 ngày đêm đã giữ vững trận địa vào thời điểm quyết địnhnhất, tạo lợi thế cho ta trên bàn Hội nghị Paris đang đi đến hồi kết thúccó lợi cho ta.
Chiến dịch tiến công và nổi dậy năm 1972giải phóng tỉnh Quảng Trị và cuộc chiến đấu chống địch tái chiếm vùnggiải phóng Quảng Trị là chiến thắng oanh liệt, có ý nghĩa lịch sử tolớn; là một đòn quyết định làm phá sản chiến lược “Việt Nam hóa chiếntranh” của đế quốc Mỹ trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Đây làmột sự kiện quan trọng trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước củadân tộc Việt Nam, góp phần quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh ngoạigiao, buộc Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris, mở đường cho đại thắng mùaXuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Các tham luận tại Hội thảo đã khẳng định và làm sáng tỏ các nội dung:Sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Trung ương Đảng, quân ủy Trung ương vàTỉnh ủy Quảng Trị; sự phát triển, trưởng thành trong chỉ đạo, điều hànhchiến dịch và nghệ thuật chỉ huy tác chiến của các lực lượng vũ trang;tinh thần chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, mưu trí, sáng tạo của các lựclượng vũ trang tham gia chiến dịch và cán bộ, đảng viên, chiến sĩ, nhândân Quảng Trị; làm rõ âm mưu, thủ đoạn, bản chất hiếu chiến của đế quốcMỹ và tay sai trong việc tái chiếm vùng giải phóng; tầm vóc, ý nghĩa,nguyên nhân thắng lợi và những bài học kinh nghiệm quý báu về chỉ đạochiến lược, nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật, về phối hợp và chiếnđấu giữa các lực lượng...
Từ đó vận dụng và phát huy những kinhnghiệm, bài học vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nướchiện nay; làm rõ sự vận dụng đúng đắn, sáng tạo đường lối, chủ trươngcủa Trung ương Đảng, Đảng bộ Quảng Trị trong suốt cuộc kháng chiến chốngMỹ cứu nước và trong chiến dịch giải phóng Quảng Trị, chiến đấu bảo vệvà giữ vùng giải phóng; khẳng định những đóng góp to lớn của Đảng bộ,quân và dân toàn tỉnh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước nói chungvà chiến dịch năm 1972 nói riêng.
Đánh giá về chiếndịch giải phóng Quảng Trị và cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ, tham luậngửi tới Hội thảo của Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, Thứtrưởng Bộ Quốc phòng cho rằng “sự kiện này góp phần tạo bước ngoặt trongsự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước.” “Thắng lợi này là thắng lợicủa lòng yêu nước nồng nàn, ý chí chiến đấu kiên cường, bất khuất “Khôngcó gì quý hơn độc lập, tự do” vì sự nghiệp giải phóng miền Nam ,thống nhất Tổ quốc”.
Theo Đại tá, phó giáo sư-tiến sỹ Hồ Khang, PhóViện trưởng Viện lịch sử quân sự Việt Nam cho rằng, cuộc tiến công chiếnlược năm 1972 tạo bước ngoặt quan trọng trên bàn đàm phán Hội nghịParis.
Theo ông Lê Hữu Phúc, Bí thư Tỉnh ủyQuảng Trị, thắng lợi tại mặt trận Quảng Trị năm 1972, đặc biệt là cuộcchiến đấu ở Thành cổ Quảng Trị đã góp phần tích cực thực hiện quyết tâmchiến lược của Trung ương Đảng, đó là: Phát triển thế tiến công chiếnlược trên chiến trường miền Nam, đánh bại chính sách “Việt Nam hóa chiếntranh” của Mỹ, giành thắng lợi quyết định năm 1972, buộc đế quốc Mỹphải chấm dứt chiến tranh bằng thương lượng trong thế thua.
Đã 40 năm trôi qua, song những bài học kinh nghiệm được rút ra từ sựkiện giải phóng Quảng Trị và 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ thị xã QuảngTrị và Thành cổ vẫn còn nguyên giá trị, cần được tiếp tục nghiên cứu,phát huy trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa hôm nay và mai sau./.
Dương Vương Lợi (TTXVN)
