Trong bối cảnh đồng USD duy trì sức mạnh, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục phát đi tín hiệu thận trọng với lộ trình hạ lãi suất, áp lực lên tỷ giá và dòng vốn quốc tế ngày càng gia tăng. Giữa những biến động đó, kiều hối với quy mô khoảng 16 tỷ USD năm 2025 tiếp tục khẳng định vai trò là nguồn ngoại tệ ổn định, góp phần quan trọng vào cân đối vĩ mô và tạo dư địa cho điều hành chính sách tiền tệ tại Việt Nam.
Nhiều giải pháp thu hút nguồn kiều hối
Việt Nam nhiều năm liền nằm trong nhóm 10 quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới. Theo ước tính, năm 2024, tổng lượng kiều hối chuyển về Việt Nam đạt khoảng 16 tỷ USD, tương đương gần 4% GDP. Trong bối cảnh thị trường tài chính quốc tế còn nhiều bất định, dòng kiều hối không chỉ là nguồn thu nhập quan trọng đối với hàng triệu hộ gia đình, mà còn trở thành “điểm tựa” đáng kể cho ổn định kinh tế vĩ mô.
Địa phương đón dòng kiều hối nhiều nhất là Thành phố Hồ Chí Minh. Bà Trần Thị Ngọc Liên - Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh khu vực 2 cho biết dự kiến lượng kiều hối về Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025 sẽ đạt khoảng 10,5 tỷ USD tương đương 267.000 tỷ đồng. Đây là nguồn lực rất lớn đối với kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung.
Theo bà Trần Thị Ngọc Liên, dự kiến năm 2026, lượng kiều hối về Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục khả quan nhờ kiểm soát kinh tế vĩ mô ổn định, chính sách tỷ giá linh hoạt và mặt bằng lãi suất phù hợp. Dòng kiều hối vừa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng vừa bổ sung vốn cho sản xuất-kinh doanh.
Thời điểm cuối năm và Tết Nguyên đán luôn là giai đoạn cao điểm của dòng kiều hối chuyển về Việt Nam. Để thu hút kiều hối đổ về, các tổ chức tài chính cũng liên tục triển khai sản phẩm mới, đổi mới công nghệ, đơn giản thủ tục chi trả tiền...
Một số ngân hàng như Agribank, Nam A Bank, HDBank, MSB triển khai nhiều chương trình ưu đãi, sản phẩm mới.
Điển hình là MSB đang triển khai chương trình ưu đãi kiều hối cho khách hàng từ nay đến hết ngày 31/3/2026, là đòn bẩy khuyến khích dòng tiền chuyển về Việt Nam. Theo đó, khách nhận kiều hối qua tài khoản MSB và có nhu cầu bán ngoại tệ (USD) lấy VND sẽ được hưởng ưu đãi tỷ giá lên đến 0,5 điểm % so với tỷ giá mua chuyển khoản niêm yết. MSB cũng giảm phí rút ngoại tệ mặt USD cho khách hàng nhận kiều hối qua kênh SWIFT về tài khoản thanh toán tại ngân hàng này với mức phí mới 0,16% (tối thiểu 2 USD) so với mức cũ 0,2%...
Ông Nguyễn Đức Đăng Quang, Trưởng Phòng kinh doanh - Công ty Kiều hối Vietcombank (VCBR) cho biết công ty đã phối hợp cùng các cơ quan chức năng xây dựng chính sách thu hút nguồn lực kiều hối hiệu quả.
"Trước áp lực tăng trưởng và yêu cầu ngày càng cao về tốc độ, bảo mật và tuân thủ công nghệ hiện tại, công ty đã đầu tư hệ thống phần mềm lõi được thiết kế chuyên biệt cho hoạt động kiều hối, tích hợp toàn bộ chuỗi nghiệp vụ từ quản lý đối tác, khách hàng đến xử lý chi trả đa kênh như chuyển khoản ngân hàng, ví điện tử, chi tại quầy và chi trả tận nhà," ông Quang cho hay.
Kiều hối là nguồn lực quan trọng của nền kinh tế
Các chuyên gia đánh giá lượng kiều hối dồi dào giúp bổ sung nguồn cung ngoại tệ cho hệ thống ngân hàng, hỗ trợ cân đối cung-cầu trên thị trường ngoại hối, qua đó giảm áp lực lên tỷ giá và dự trữ ngoại hối quốc gia. Đây là một trong những yếu tố giúp Việt Nam duy trì ổn định tương đối của thị trường tiền tệ trong bối cảnh nhiều đồng tiền trong khu vực chịu áp lực mất giá.
Từ góc độ ngân hàng, kiều hối khi được chuyển qua các kênh chính thức đã góp phần cải thiện thanh khoản ngoại tệ, tạo thêm dư địa cho các ngân hàng thương mại trong hoạt động kinh doanh và cung ứng tín dụng. Khi được chuyển đổi sang VND, dòng tiền này còn hỗ trợ nguồn vốn cho nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh cầu tín dụng phục hồi chưa đồng đều.
Theo một lãnh đạo ngân hàng thương mại, kiều hối là nguồn vốn có chi phí tương đối thấp và ổn định.
“Dòng kiều hối không chỉ giúp ngân hàng cân đối nguồn vốn, mà còn hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước trong điều hành tỷ giá và chính sách tiền tệ, nhất là khi thị trường quốc tế biến động mạnh,” vị này cho biết.
Kiều hối cũng được đánh giá là nguồn ngoại tệ có tính ổn định cao hơn so với vốn đầu tư gián tiếp, thậm chí bền bỉ hơn một phần dòng vốn FDI trong ngắn hạn.
Ở góc độ vĩ mô, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Đinh Trọng Thịnh cho rằng, kiều hối góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc gia, gia tăng dự trữ ngoại hối, qua đó củng cố giá trị đồng Việt Nam và hỗ trợ hiệu quả công tác điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước. Nguồn lực này cũng giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào vốn vay nước ngoài, giảm áp lực nợ công và chi phí trả nợ trong dài hạn.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng hiệu quả lan tỏa dài hạn của kiều hối vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, khi phần lớn dòng tiền vẫn tập trung vào tiêu dùng và tích trữ, trong khi tỷ lệ chảy vào sản xuất-kinh doanh, đầu tư dài hạn còn hạn chế.
Cần cơ chế để “giữ chân” kiều hối lâu hơn
Trao đổi với phóng viên, Tiến sỹ Nguyễn Trí Hiếu nhận định: “Kiều hối là nguồn vốn rất đặc biệt, bởi gắn với niềm tin của kiều bào đối với môi trường kinh tế trong nước. Vấn đề không chỉ là thu hút kiều hối, mà là làm sao để dòng tiền này được giữ lại lâu hơn và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế.”
Theo ông Hiếu, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và điều hành tỷ giá linh hoạt là điều kiện tiên quyết. Khi người gửi tiền tin tưởng vào giá trị đồng nội tệ và triển vọng kinh tế, họ sẽ sẵn sàng chuyển tiền về nước và cân nhắc các kênh đầu tư trung, dài hạn.
Bên cạnh đó, hệ thống ngân hàng cần phát triển các sản phẩm tài chính chuyên biệt dành cho kiều bào như tài khoản kiều hối đa tiện ích, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, quỹ đầu tư dài hạn với quy trình minh bạch, dễ tiếp cận từ xa. Đây là cách để chuyển một phần kiều hối từ “dòng tiền ngắn hạn” sang “nguồn vốn dài hạn” cho nền kinh tế.
Nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng cần tăng cường kết nối kiều hối với các kênh đầu tư trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế xanh. Khi có cơ chế phù hợp, kiều hối không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ tiêu dùng, mà còn trở thành nguồn lực cho tăng trưởng dài hạn.
Cùng với đó, việc tiếp tục giảm chi phí chuyển tiền, mở rộng các kênh chuyển kiều hối chính thức qua ngân hàng và nền tảng số cũng được xem là giải pháp quan trọng, vừa tạo thuận lợi cho người gửi, vừa hỗ trợ công tác quản lý và điều hành chính sách tiền tệ.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao và phát triển bền vững, kiều hối không chỉ là nguồn bổ sung ngoại tệ, mà còn là nguồn lực gắn kết cộng đồng người Việt toàn cầu với quá trình phát triển đất nước. Khai thác hiệu quả dòng vốn đặc biệt này sẽ góp phần quan trọng vào ổn định vĩ mô và tạo dư địa cho tăng trưởng dài hạn./.