Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống chính sách và các công cụ quản lý thu ngân sách nhà nước, ứng dụng chuyển đổi số, đảm bảo minh bạch, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.
Đi qua một năm 2025 với nhiều gam màu sáng giữa bức tranh kinh tế toàn cầu đầy biến động, Việt Nam đã khẳng định bản lĩnh của một nền kinh tế năng động, tự cường. Không chỉ dừng lại ở các chỉ tiêu vượt kế hoạch, năm qua còn ghi dấu ấn đậm nét về sự đột phá trong thể chế và hạ tầng.
Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng chia sẻ về hành trình vượt khó, những “điểm nghẽn” đã được tháo gỡ và thông điệp về một chính sách tài khóa chủ động, linh hoạt, sẵn sàng tiếp sức cho doanh nghiệp và nền kinh tế bứt phá ngay từ năm đầu của chặng đường 2026-2030.
Nền kinh tế vững vàng “vượt bão”
- Thưa Bộ trưởng, xin ông đánh giá về kết quả kinh tế Việt Nam năm 2025. Đâu là những yếu tố chính đóng góp vào những thành tựu đạt được và những điểm sáng nào có thể làm nền tảng cho tăng trưởng kinh tế những năm tiếp theo? Bộ trưởng đánh giá như thế nào về hiệu quả thực hiện các chính sách kinh tế-xã hội của Quốc hội và Chính phủ trong năm 2025?
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng: Năm 2025, trong bối cảnh thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen, trong đó khó khăn, thách thức là chủ yếu, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành, địa phương đã bám sát chỉ đạo của Đảng, Quốc hội; điều chỉnh và kiên định triển khai các giải pháp để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 8% trở lên. Nhờ đó, công tác quản lý, điều hành được thực hiện chủ động, linh hoạt, kịp thời và hiệu quả.
Các bộ, ngành, địa phương đã hoàn thành khối lượng lớn nhiệm vụ được giao; vừa ứng phó hiệu quả với những tác động từ bên ngoài, vừa tập trung khắc phục và giải quyết những hạn chế, bất cập, đồng thời xử lý nhiều vấn đề đột xuất, phát sinh. Đặc biệt, năm 2025 ghi dấu ấn với việc triển khai đồng bộ cuộc “cách mạng” về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, chủ động kiến tạo các nền tảng, động lực và không gian phát triển mới cho giai đoạn tới.
Nhờ đó, nền kinh tế đã vững vàng vượt qua khó khăn, tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện, đạt và vượt toàn bộ các chỉ tiêu chủ yếu đề ra. Xu thế đổi mới tiếp tục được củng cố; đà tăng trưởng nhanh và bền vững được tạo lập; niềm tin của Nhân dân được tăng cường. Có thể khái quát một số kết quả nổi bật như sau:
Thứ nhất, tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các “cú sốc” từ bên ngoài; nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng cao, ổn định kinh tế vĩ mô được giữ vững, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm.
Tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02%; chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân tăng 3,31%, nằm trong ngưỡng Quốc hội cho phép. Quy mô nền kinh tế tăng từ 346 tỷ USD năm 2020 lên khoảng 514 tỷ USD năm 2025, tăng 5 bậc, xếp thứ 32 thế giới; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD, đưa Việt Nam bước vào nhóm nước thu nhập trung bình cao.
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 930 tỷ USD, tăng 18,2%; xuất siêu trên 20 tỷ USD. Thị trường chứng khoán được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Cả nước có trên 01 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng hơn 160 nghìn doanh nghiệp so với cuối năm 2024.
Quy mô nền kinh tế tăng từ 346 tỷ USD năm 2020 lên khoảng 514 tỷ USD năm 2025, tăng 5 bậc, xếp thứ 32 thế giới; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD, đưa Việt Nam bước vào nhóm nước thu nhập trung bình cao.
Thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt 2,665 triệu tỷ đồng, vượt 35,5% dự toán, tăng khoảng 30% so với năm 2024, trong bối cảnh đã thực hiện giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 250,9 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh. Chi ngân sách được điều hành chặt chẽ, tiết kiệm, ưu tiên đầu tư phát triển, an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh.
Đặc biệt, trong năm 2025, chúng ta đã dành trên 1,1 triệu tỷ đồng cho đầu tư phát triển đạt-mức cao nhất từ trước đến nay; bội chi và nợ công tiếp tục được kiểm soát trong giới hạn cho phép. An ninh năng lượng, an ninh lương thực được bảo đảm.
Thứ hai, triển khai quyết liệt và đạt kết quả rõ nét 03 đột phá chiến lược, từ đó mở ra không gian và kiến tạo phát triển. Công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật được đổi mới về tư duy và cách làm; nhiều “điểm nghẽn” về thể chế được tháo gỡ kịp thời. Năm 2025, Chính phủ trình Quốc hội 99 dự án Luật, Nghị quyết-số lượng lớn nhất từ trước đến nay, đồng thời tạo lập khung khổ pháp lý cho các mô hình kinh tế mới, như: Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa, sàn giao dịch các-bon.
Hệ thống kết cấu hạ tầng tiếp tục phát triển đột phá. Đến hết năm 2025, cả nước hoàn thành 3.345 km đường bộ cao tốc, vượt mục tiêu đề ra; hoàn thành trên 1.711 km đường ven biển; cơ bản hoàn thành Cảng hàng không quốc tế Long Thành (giai đoạn 1) và nhiều dự án trọng điểm về năng lượng, cảng biển, hạ tầng văn hóa-xã hội. Nhiều dự án tồn đọng, kéo dài và các ngân hàng yếu kém được xử lý tích cực, góp phần giải phóng nguồn lực cho phát triển.
Năm 2025, Chính phủ trình Quốc hội 99 dự án Luật, Nghị quyết-số lượng lớn nhất từ trước đến nay, đồng thời tạo lập khung khổ pháp lý cho các mô hình kinh tế mới.
Thứ ba, phát triển văn hóa, con người, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội đạt nhiều kết quả. Đời sống người dân tiếp tục được cải thiện; công nghiệp văn hoá, giải trí trên đà phát triển mạnh; chất lượng giáo dục, y tế được nâng lên; các chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội được triển khai hiệu quả. Tỷ lệ hộ nghèo năm 2025 giảm khoảng 1% so với năm 2024; trên 103,1 nghìn căn nhà ở xã hội được hoàn thành, vượt 103% kế hoạch năm.
Thứ tư, quốc phòng, an ninh được củng cố, tăng cường; đối ngoại và hội nhập quốc tế được nâng tầm, đạt được nhiều thành tựu to lớn, đặc biệt là ngoại giao kinh tế, khoa học-công nghệ và văn hóa, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, hợp tác và mở ra cục diện mới phát triển.
Bên cạnh những kết quả đạt được, nền kinh tế vẫn còn một số khó khăn, thách thức. Áp lực điều hành vĩ mô còn lớn; tăng trưởng vẫn phụ thuộc nhiều vào tín dụng; thị trường bất động sản, vàng diễn biến phức tạp; điều hành tỷ giá đối mặt với nhiều thách thức. Các động lực tăng trưởng mới cần thêm thời gian để phát huy hiệu quả, hoàn thiện thể chế còn chưa theo kịp yêu cầu phát triển, đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn. Đây là những vấn đề cần tiếp tục tập trung giải quyết trong thời gian tới để đạt được mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, đáp ứng yêu cầu đặt ra trong thời gian tới.
Tạo lực đẩy cho chu kỳ tăng trưởng mới
- Năm 2026 là năm khởi đầu của Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030 đồng thời là giai đoạn triển khai hàng loạt dự án đầu tư hạ tầng quy mô lớn, đòi hỏi nguồn lực vốn lớn và công tác quản lý tài chính chặt chẽ. Bộ Tài chính sẽ điều hành chính sách tài khóa theo hướng nào để đảm bảo tính ổn định, bền vững của nợ công đồng thời tạo động lực mạnh mẽ giúp kinh tế Việt Nam “tăng tốc” ngay từ năm đầu tiên của Kế hoạch 5 năm?
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng: Năm 2026 là năm khởi đầu của Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030, đồng thời là giai đoạn triển khai nhiều dự án đầu tư hạ tầng quy mô lớn. Trên cơ sở tổng hợp đề xuất của các Bộ, ngành và địa phương, Bộ Tài chính đã trình báo cáo Chính phủ về Kế hoạch tài chính 5 năm và Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, với tổng vốn dự kiến khoảng 8,31 triệu tỷ đồng.
Để đảm bảo tính ổn định, bền vững của nợ công đồng thời tạo động lực mạnh mẽ giúp kinh tế Việt Nam “tăng tốc” ngay từ năm đầu tiên của Kế hoạch 5 năm, thực hiện Nghị quyết số 245/2025/QH15 ngày 13/11/2025 của Quốc hội, chính sách tài khóa sẽ được điều hành theo hướng chủ động, linh hoạt, phối hợp đồng bộ, hiệu quả, nhịp nhàng với chính sách tiền tệ và các chính sách khác, kịp thời ứng phó với biến động của tình hình trong nước và ngoài nước, đảm bảo giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Bộ Tài chính đã trình báo cáo Chính phủ về Kế hoạch tài chính 5 năm và Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, với tổng vốn dự kiến khoảng 8,31 triệu tỷ đồng.
Theo đó, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống chính sách và các công cụ quản lý thu ngân sách nhà nước, ứng dụng chuyển đổi số, đảm bảo minh bạch, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. Đồng thời, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong phân bổ, giao dự toán, quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách nhà nước, gắn với trách nhiệm người đứng đầu; quản lý chi ngân sách nhà nước bảo đảm chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả, đúng quy định của pháp luật; quản lý chặt chẽ bội chi ngân sách nhà nước, bội chi ngân sách địa phương và mức vay nợ của ngân sách địa phương, nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ. Tận dụng tốt dư địa nợ công để tăng chi cho đầu tư phát triển.
Ngoài ra, trong quá trình triển khai các dự án, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan huy động nguồn lực đầu tư phù hợp với tiến độ và nhu cầu bố trí vốn cho các dự án từ các nguồn tăng thu, tiết kiệm chi, phát hành trái phiếu chính phủ, huy động vốn từ các nguồn vốn hợp pháp khác, đảm bảo cân đối đủ nguồn triển khai thực hiện theo đúng tiến độ, sớm đưa vào khai thác vận hành để góp phần thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế xã hội.
- Xin Bộ trưởng chia sẻ về những giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển trong năm 2026?
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng: Năm 2025, với sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tăng trưởng kinh tế thuộc nhóm cao trong khu vực và thế giới. Những kết quả này tạo nền tảng thuận lợi cho doanh nghiệp bước vào năm 2026.
Năm 2026 là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030, với mục tiêu tăng trưởng cao bền vững, đồng thời cũng là năm diễn ra nhiều sự kiện chính trị quan trọng của đất nước. Trong bối cảnh đó, để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển, Bộ Tài chính sẽ tập trung thực hiện đồng bộ năm nhóm giải pháp sau:
Thứ nhất, hoàn thiện thể chế, chính sách theo các Nghị quyết của Bộ Chính trị và Quốc hội, trọng tâm là cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, hỗ trợ tiếp cận đất đai, tài chính, tín dụng, khoa học-công nghệ và chuyển đổi số.
Thứ hai, tiếp tục cắt giảm chi phí, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính, thuế, hải quan; nâng cao tính minh bạch, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
Thứ ba, quyết liệt, kịp thời đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm 2026, đặc biệt là các dự án quan trọng quốc gia, các công trình trọng điểm và các chương trình mục tiêu quốc gia; lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư, tăng cường hợp tác công tư. Đồng thời, mở rộng thực hiện chính sách đặt hàng, giao nhiệm vụ, chỉ định thầu hay lựa chọn nhà đầu tư tham gia các dự án lớn, gói thầu quan trọng, trọng điểm của quốc gia.
Thứ tư, đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và Nghị quyết số 198/2025/QH15, tập trung hỗ trợ đào tạo, tư vấn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị; hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh; cung cấp nền tảng số… cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Song song với đó, đẩy mạnh hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh áp dụng chính sách thuế mới và chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp...
Thứ năm, thúc đẩy, tạo đột phá cho các động lực tăng trưởng mới, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, thương mại điện tử, các ngành, lĩnh vực, mô hình kinh doanh mới; khai thác hiệu quả không gian vũ trụ, không gian biển, không gian ngầm./.
- Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!
