Với vị trí chiến lược, dư địa phát triển lớn và định hướng rõ ràng trong giai đoạn mới, Khu kinh tế Vân Phong đang được tỉnh Khánh Hòa định hướng trở thành cực tăng trưởng chiến lược của tỉnh, hạt nhân kinh tế biển của vùng.
Tạo động lực tăng trưởng mới
Trong định hướng phát triển của Khánh Hòa giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, Khu kinh tế Vân Phong được đặt vào vị trí đặc biệt quan trọng.
Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 10/6/2026 của Tỉnh ủy Khánh Hòa xác định phát triển Khu kinh tế Vân Phong theo hướng nhanh, bền vững, hiện đại, xanh, thông minh, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Khánh Hòa phấn đấu thu hút tối thiểu khoảng 450.000 tỷ đồng vốn đăng ký đầu tư mới (giai đoạn 2026-2030), trong đó vốn thực hiện đạt khoảng 75% tổng vốn đăng ký. Đến năm 2030, Khu kinh tế Vân Phong dự kiến đóng góp khoảng 30% GRDP của tỉnh, tổng thu ngân sách chiếm trên 30% tỉnh và tạo việc làm ổn định cho khoảng 55.000 lao động. Những con số này không chỉ phản ánh quy mô phát triển mà còn cho thấy vai trò của Vân Phong trong việc mở rộng không gian kinh tế cho Khánh Hòa.
Theo Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa, Khu kinh tế Vân Phong được phát triển dựa trên 4 trụ cột: công nghiệp, năng lượng, du lịch-dịch vụ và đô thị-xây dựng. Với công nghiệp, phát triển Nam Vân Phong thành trung tâm công nghiệp gắn với cảng biển của tỉnh, tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, logistics và đóng tàu. Với năng lượng, vận hành hiệu quả các dự án năng lượng hiện có và thu hút có chọn lọc các dự án năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, phù hợp với quy hoạch và lộ trình chuyển dịch năng lượng.
Với trụ cột du lịch-dịch vụ, Khánh Hòa xác định phát triển Bắc Vân Phong thành đô thị du lịch biển chất lượng cao, trung tâm dịch vụ biển, logistics, tài chính, thương mại, dịch vụ hỗ trợ cảng biển và kinh tế biển. Với đô thị-xây dựng, phát triển hệ thống đô thị-công nghiệp, đô thị biển, đô thị cảng, đô thị du lịch-dịch vụ, trong không gian Khu kinh tế Vân Phong theo hướng hiện đại, xanh, thông minh, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và kết nối chặt chẽ với các đô thị trong tỉnh.
Theo ông Trần Hòa Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa, địa phương ưu tiên bố trí nguồn lực từ ngân sách nhà nước để dẫn dắt, thu hút nguồn vốn ngoài ngân sách, vốn ODA, vốn vay ưu đãi, PPP cho các dự án hạ tầng giao thông khung, kết nối liên vùng, kết nối Khu kinh tế Vân Phong với cao tốc Bắc-Nam, Tây Nguyên, cảng biển, sân bay và các khu chức năng.
Khánh Hòa tập trung nguồn lực triển khai các tuyến giao thông trọng điểm theo thứ tự ưu tiên, bảo đảm phân kỳ đầu tư hợp lý trong giai đoạn từ 2026 đến 2028, đồng bộ với nhu cầu phát triển Khu kinh tế Vân Phong.
Cùng với đó, Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông nhằm tạo điều kiện thu hút nhà đầu tư.
Tăng trưởng xanh và bền vững
Tháng 7/2026, dự án Nhà máy gia công khối kiện (Block) đóng mới tàu thủy của Công ty Miboo Heavy Industries (doanh nghiệp có vốn đầu tư từ Hàn Quốc) được động thổ.
Đây là một trong những dự án tiêu biểu trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo và đóng tàu, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển Khu kinh tế Vân Phong trở thành trung tâm công nghiệp và kinh tế biển hiện đại của cả nước.
Dự án này có tổng vốn đầu tư 528,2 tỷ đồng. Quy mô nhà máy công suất 30.000 tấn sản phẩm/năm, diện tích 12,7ha tại Khu công nghiệp Ninh Thủy (phường Đông Ninh Hòa). Mục tiêu sản xuất các khối kiện (Block) phục vụ đóng mới tàu thủy - một lĩnh vực có hàm lượng kỹ thuật cao và gắn chặt với chuỗi giá trị công nghiệp đóng tàu.
Theo tiến độ đã đăng ký, dự án Nhà máy gia công khối kiện (block) đóng mới tàu thủy hoàn thành giai đoạn 1 trong quý 1/2027, đưa vào hoạt động trong quý 2/2027 và hoàn thành toàn bộ dự án trong quý 3/2027.
Ông Trần Minh Chiến, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh Khánh Hòa, cho biết điều đáng ghi nhận, dự án vừa tạo thêm năng lực sản xuất mới vừa từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ ngành đóng tàu. Đây cũng là hướng phát triển phù hợp với định hướng của tỉnh về phát triển công nghiệp chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất công nghiệp. Dự án góp phần hiện thực hóa định hướng xác định công nghiệp là một trong bốn trụ cột, tạo động lực quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của địa phương...
Cùng với mục tiêu tăng trưởng, Khánh Hòa đặt yêu cầu phát triển Khu kinh tế Vân Phong theo hướng xanh và bền vững. Các dự án đầu tư phải được kiểm soát chặt chẽ về môi trường; tỉnh ưu tiên xây dựng hệ thống xử lý nước thải, chất thải tập trung, từng bước áp dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường. Đặc biệt, tỉnh phấn đấu hình thành ít nhất một khu công nghiệp sinh thái trước năm 2030, thúc đẩy chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn trong các khu công nghiệp.
Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa cũng xây dựng và ban hành các chính sách đột phá, đủ sức cạnh tranh để thu hút các chuyên gia, nhà khoa học, viện nghiên cứu, các doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp số tham gia vào Khu kinh tế Vân Phong; chính sách hỗ trợ hiệu quả các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh thực hiện chuyển đổi số, nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư công được ưu tiên bố trí và kêu gọi đầu tư tư nhân để phát triển hạ tầng viễn thông, các nền tảng số như: kho dữ liệu dùng chung, nền tảng số phục vụ quản lý điều hành.
Tỉnh Khánh Hòa nghiên cứu, chuẩn bị các điều kiện về quy hoạch, hạ tầng, mô hình quản lý, nguồn lực và cơ chế, chính sách để hình thành Khu thương mại tự do Vân Phong có tính cạnh tranh quốc tế khi được cấp có thẩm quyền cho phép; bảo đảm phù hợp quy hoạch và quy định pháp luật về đầu tư, đất đai, hải quan, thương mại, tài chính, quốc phòng, an ninh. Đây được xem là một hướng mở nhằm tạo thêm cơ chế, động lực để khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, lợi thế của Khu kinh tế Vân Phong, trở thành đầu tàu tăng trưởng./.