Thời gian gần đây, những phiên livestream bán nông sản liên tục tạo "cơn sốt" với hàng trăm, thậm chí hàng chục nghìn đơn hàng được chốt trong thời gian ngắn. Từ nhãn lồng Hưng Yên, vải thiều Lục Ngạn đến na Chi Lăng (Lạng Sơn), kênh bán hàng qua mạng xã hội đang mở ra hướng đi mới đầy triển vọng, giúp giải quyết bài toán đầu ra mùa vụ.
Dù vậy, sự bùng nổ này cũng đặt ra câu hỏi lớn về tính bền vững của mô hình xúc tiến thương mại trên môi trường số.
Những phiên phát sóng "chốt đơn" kỷ lục
Chỉ trong một buổi chiều phát sóng trực tiếp ngay tại vườn, những lão nông vốn chỉ quen với chuyện đồng áng đã xuất sắc chốt thành công hơn 300 đơn hàng, tiêu thụ khoảng 3 tấn na đặc sản cùng nhiều mặt hàng OCOP. Đó là kết quả ấn tượng từ chuỗi chương trình quảng bá, xúc tiến tiêu thụ nông sản chủ lực của tỉnh Lạng Sơn qua thương mại điện tử diễn ra hồi cuối tháng Bảy vừa qua.
Trước đó, vào tháng Năm, một phiên livestream quảng bá vải thiều Lục Ngạn cũng đã ghi nhận con số kỷ lục khi chốt thành công hơn 31 tấn vải chỉ trong một ngày.
Mới đây nhất, trong khuôn khổ Lễ hội và Xúc tiến thương mại Nhãn lồng Hưng Yên năm 2026, chuỗi livestream quảng bá nông sản tiêu biểu trên nền tảng TikTok (ngày 7 và 8/8) đã trở thành điểm nhấn nổi bật. Với sự tham gia của các KOL, KOC, nhà sáng tạo nội dung cùng các hợp tác xã, riêng tối 7/8, chương trình đã thu hút khoảng 50.000 lượt tương tác, hơn 15.000 lượt xem và gần 500 đơn hàng được chốt.
Ông Lê Quang Hòa, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên cho biết toàn tỉnh hiện có trên 5.800 ha trồng nhãn. Trong đó, 80% sản lượng được tiêu thụ dưới dạng quả tươi, 20% được chế biến thành long nhãn và các sản phẩm khác với hơn 20 sản phẩm OCOP đạt 3-4 sao.
"Hưng Yên đặc biệt quan tâm đẩy mạnh xúc tiến thương mại. Việc ứng dụng thương mại điện tử và các nền tảng số đã góp phần quảng bá, kết nối sản phẩm với hệ thống phân phối trên toàn quốc. Đây là định hướng xuyên suốt khi các hoạt động xúc tiến không chỉ diễn ra trực tiếp mà còn được mở rộng mạnh mẽ lên môi trường số," ông Hòa khẳng định.
Không chỉ dừng ở các chiến dịch đơn lẻ, hoạt động livestream nông sản đang được tổ chức bài bản hơn, một trong số đó là chương trình "Sức sống hàng Việt" do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) điều phối.
Mới đây, tại Chương trình "Sức sống hàng Việt" số 10 mang chủ đề "Lạng Sơn Corner" tổ chức tại Hà Nội, hơn 1,2 tấn na Chi Lăng đã được tiêu thụ chỉ sau 3 ngày. Kết quả này minh chứng cho sức hút của đặc sản địa phương khi được kết nối trực tiếp với người tiêu dùng qua không gian trưng bày kết hợp livestream bán hàng.
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết chương trình được tổ chức nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa đặc sản, sản phẩm OCOP đến gần hơn với người tiêu dùng, kích cầu tiêu dùng theo Nghị quyết số 88 của Chính phủ.
Trong năm 2026, "Sức sống hàng Việt" được duy trì định kỳ 2 tuần/lần. Cục đóng vai trò điều phối chặt chẽ từ khâu lựa chọn doanh nghiệp đến bảo đảm tính minh bạch. Các sản phẩm tham gia phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về nguồn gốc, chất lượng và 100% là hàng "Made in Vietnam." Mỗi kỳ, Cục chỉ lựa chọn 2-3 đơn vị để bảo đảm sự hỗ trợ tập trung và hiệu quả nhất.
Sau các chương trình, 100% doanh nghiệp tham gia đều đánh giá cao hiệu quả mang lại. Việc nhận phản hồi trực tiếp từ khách hàng giúp các hợp tác xã điều chỉnh mẫu mã, hoàn thiện cách kể câu chuyện sản phẩm và xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường phù hợp hơn.
Vượt qua "phong trào," hướng tới hệ sinh thái bền vững
Livestream với đặc trưng "mua ngay-chốt liền" đang kích thích nhu cầu tiêu dùng tức thời. Người xem vừa theo dõi quy trình sản xuất, vừa đặt câu hỏi và nhận phản hồi, từ đó gia tăng niềm tin và ra quyết định nhanh chóng. Những con số doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi phiên từ các cá nhân, hợp tác xã cấp cơ sở cho thấy khả năng "giải cứu" nhanh đầu ra mà kênh phân phối truyền thống khó làm được.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhìn nhận để livestream nông sản vượt qua tính chất "phong trào" và trở thành kênh phân phối bền vững, ngành nông nghiệp cần một hệ sinh thái đồng bộ.
Nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về chuỗi cung ứng, logistics, bảo quản nông sản tươi sống và kỹ năng số, những phiên "cháy hàng" ấn tượng có thể chỉ dừng lại ở hiệu ứng ngắn hạn.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, người nông dân và hợp tác xã nay đã có thể chủ động xây dựng hình ảnh và mở rộng thị trường. Việc kết hợp giữa nông nghiệp và thương mại điện tử không chỉ là hướng đi tích cực thúc đẩy tiêu thụ, mà còn là bước tiến quan trọng để nâng tầm giá trị nông sản, từng bước hoàn thiện hệ sinh thái kinh tế số trong lĩnh vực nông nghiệp tại Việt Nam./.