72 năm kể từ ngày đoàn quân chiến thắng tiến về tiếp quản Thủ đô, Hà Nội đã đi một chặng đường dài từ một thành phố bước ra khỏi chiến tranh đến trung tâm kinh tế lớn của cả nước.
Trong dòng chảy ấy, diện mạo kinh tế Thủ đô không chỉ được đo bằng quy mô GRDP, nguồn thu ngân sách hay những công trình hạ tầng mới, mà còn thể hiện ở sự chuyển dịch sang những động lực tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng đô thị.
Trung tâm kinh tế lớn của cả nước
Ngày 10/10/1954 đã trở thành một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử Hà Nội. Sau những năm tháng chiến tranh, Thủ đô bước vào thời kỳ mới với nhiệm vụ khôi phục sản xuất, ổn định đời sống nhân dân và từng bước xây dựng nền tảng kinh tế-xã hội trong điều kiện hòa bình.
Từ điểm xuất phát với cơ sở vật chất và năng lực sản xuất còn nhiều hạn chế, Hà Nội đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, đặc biệt chuyển biến mạnh mẽ cùng công cuộc đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế.
Những khu phố cũ, cơ sở sản xuất nhỏ bé của những năm đầu sau giải phóng dần nhường chỗ cho một không gian kinh tế rộng lớn hơn. Các khu công nghiệp, khu đô thị mới, trung tâm thương mại, hệ thống tài chính-ngân hàng, dịch vụ, logistics và hạ tầng giao thông ngày càng phát triển, kết nối Hà Nội với các địa phương trong Vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Sau 72 năm, câu chuyện phát triển kinh tế Hà Nội vì thế không đơn thuần là sự gia tăng về quy mô. Đó còn là hành trình thay đổi mô hình phát triển: từ khôi phục sản xuất sau chiến tranh đến công nghiệp hóa, hiện đại hóa; từ nền kinh tế chủ yếu dựa vào các nguồn lực truyền thống sang một nền kinh tế đô thị mà dịch vụ, công nghệ, tri thức và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò quan trọng.
Bước vào năm 2026, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, kinh tế Hà Nội tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và có sự tăng tốc rõ nét trong quý 3.
Theo số liệu Thống kê thành phố Hà Nội, GRDP quý 3/2026 ước tăng 10,02% so với cùng kỳ năm trước, lần đầu tiên trong năm đạt mức tăng trưởng hai con số và cao hơn hai quý đầu năm.
Tính chung 9 tháng, GRDP của Thành phố ước tăng 8,85%, cao hơn mức tăng 7,92% của cùng kỳ năm 2025. Quy mô GRDP theo giá hiện hành đạt gần 1,295 triệu tỷ đồng.
Đáng chú ý, cơ cấu kinh tế tiếp tục phản ánh đặc trưng của một đô thị lớn. Khu vực dịch vụ chiếm 67,64% GRDP; công nghiệp và xây dựng chiếm 20,60%; nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 1,91%; phần còn lại là thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm.
Dịch vụ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng của Thủ đô. Giá trị tăng thêm khu vực này trong 9 tháng năm 2026 tăng 9,14%, đóng góp 6,15 điểm phần trăm vào mức tăng GRDP chung. Trong đó, vận tải, kho bãi tăng 11,94%; tài chính, ngân hàng và bảo hiểm tăng 10,41%; bán buôn, bán lẻ tăng 10%.
Những con số ấy cho thấy nền kinh tế Hà Nội đang ngày càng mang đậm đặc trưng của kinh tế đô thị hiện đại, trong đó thương mại, tài chính, vận tải, du lịch, công nghệ và các loại hình dịch vụ chất lượng cao trở thành những cấu phần quan trọng.
Đầu tư, hạ tầng tạo sức bật cho tăng trưởng
Cùng với tăng trưởng GRDP, đầu tư đang tạo thêm lực đẩy cho kinh tế Thủ đô. Tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn trong 9 tháng năm 2026 đạt khoảng 451,4 nghìn tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý đạt khoảng 107,8 nghìn tỷ đồng, tăng 81,2%.
Đằng sau những con số về đầu tư là hàng loạt dự án hạ tầng đang được thúc đẩy. Các tuyến đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị, hệ thống giao thông kết nối và các công trình chống ngập không chỉ giải quyết những vấn đề dân sinh trước mắt mà còn có ý nghĩa mở rộng không gian phát triển của Thủ đô. Thành phố xác định đầu tư công và xây dựng tiếp tục là những động lực trực tiếp trong những tháng cuối năm 2026.
Với một đô thị có quy mô dân số và mật độ hoạt động kinh tế lớn như Hà Nội, hạ tầng luôn là một trong những điều kiện quyết định khả năng tăng trưởng dài hạn. Mỗi tuyến đường mới, mỗi cây cầu nối hai bờ sông Hồng hay một tuyến đường sắt đô thị được hoàn thành không chỉ rút ngắn thời gian đi lại, mà còn có khả năng tạo ra những không gian đô thị, thương mại và dịch vụ mới.
Đây cũng chính là sự khác biệt đáng chú ý giữa tăng trưởng theo chiều rộng và phát triển dựa trên chất lượng kết nối. Khi hạ tầng đi trước một bước, nguồn lực đất đai, đầu tư và lao động có điều kiện được khai thác hiệu quả hơn.
Bức tranh kinh tế Hà Nội trước dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô còn ghi nhận tín hiệu tích cực từ thu hút đầu tư nước ngoài.
Trong 9 tháng năm 2026, Hà Nội thu hút khoảng 4,067 tỷ USD vốn FDI, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm trước. Thành phố cấp mới 500 dự án với tổng vốn đăng ký 676 triệu USD; 113 dự án được điều chỉnh tăng vốn thêm 691 triệu USD; đồng thời ghi nhận 281 lượt nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần với tổng giá trị khoảng 2,7 tỷ USD.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở lượng vốn, mà còn ở hướng dịch chuyển của dòng vốn. Khoảng 2,243 tỷ USD, tương đương 55,2% tổng vốn FDI Hà Nội thu hút trong 9 tháng, tập trung vào hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ. Đây là một tín hiệu đáng chú ý đối với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Hà Nội.
Nếu xu hướng này được duy trì và dòng vốn đăng ký được chuyển hóa hiệu quả thành các dự án thực tế, nguồn vốn nước ngoài có thể góp phần bổ sung không chỉ vốn mà cả công nghệ, kỹ năng quản trị, nguồn nhân lực chất lượng cao và mạng lưới liên kết quốc tế cho nền kinh tế Thủ đô.
Từ một thành phố tập trung khôi phục những nhà máy, xí nghiệp sau chiến tranh, Hà Nội hôm nay đang hướng đến những lĩnh vực mới như công nghệ cao, bán dẫn, kinh tế số và các hoạt động nghiên cứu-phát triển. Đó là khoảng cách của 72 năm phát triển, đồng thời cũng phản ánh yêu cầu mới đặt ra cho Thủ đô trong giai đoạn cạnh tranh bằng tri thức và năng suất.
Những nguồn lực mới cho kinh tế Thủ đô
Hoạt động thương mại và xuất khẩu cũng duy trì đà tăng. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Hà Nội trong 9 tháng năm 2026 đạt khoảng 16,861 tỷ USD, tăng 9,3% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, xuất khẩu của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 7,742 tỷ USD, tăng 17,9%. Nhóm máy vi tính, hàng điện tử và linh kiện đạt kim ngạch khoảng 2,555 tỷ USD, tăng 21,7%.
Cùng với đó, tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn 9 tháng ước đạt 567.597 tỷ đồng, bằng 87,3% dự toán năm và tăng 5,9% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, thu nội địa đạt hơn 528,6 nghìn tỷ đồng.
Nguồn thu ngân sách lớn tạo thêm dư địa để thành phố đầu tư trở lại cho hạ tầng, an sinh xã hội, giáo dục, y tế, môi trường và các dịch vụ công thiết yếu.
Nhìn rộng hơn, sức mạnh kinh tế của một thủ đô không chỉ thể hiện ở tốc độ tăng trưởng, mà còn ở khả năng tạo lập nguồn lực để giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình đô thị hóa. Đó là giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng, nhà ở, trường học, bệnh viện và chất lượng không gian công cộng.
Bởi vậy, bài toán của Hà Nội trong chặng đường tiếp theo không chỉ là tạo ra nhiều của cải hơn, mà còn là chuyển hóa thành quả kinh tế thành chất lượng sống tốt hơn cho người dân.
Sau 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Hà Nội đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới với cả cơ hội và thách thức đan xen.
Một thành phố lớn không thể dựa mãi vào mở rộng đầu tư, bất động sản hay gia tăng mật độ xây dựng để tạo tăng trưởng. Khi quỹ đất ngày càng hạn chế, dân số đông và áp lực lên hạ tầng ngày càng lớn, dư địa phát triển phải được tìm kiếm nhiều hơn từ năng suất lao động, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, kinh tế xanh và chất lượng nguồn nhân lực.
Thực tế 9 tháng năm 2026 cho thấy những yếu tố này đang dần hiện diện rõ hơn trong bức tranh kinh tế Thủ đô. Dịch vụ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong GRDP; dòng vốn FDI hướng mạnh vào khoa học, công nghệ; đầu tư hạ tầng được đẩy nhanh; xuất khẩu hàng điện tử và linh kiện tăng trưởng khá.
Tuy nhiên, mức tăng GRDP 8,85% sau 9 tháng cũng cho thấy áp lực tăng tốc trong quý cuối năm còn lớn nếu Thành phố muốn thực hiện các mục tiêu tăng trưởng cao đã đặt ra.
Thành phố đang yêu cầu tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy dự án, giải ngân đầu tư công và khai thác các động lực tăng trưởng mới. Điều quan trọng hơn những con số của một năm là tạo được nền tảng tăng trưởng bền vững cho nhiều năm tiếp theo.
Đó là một Hà Nội mà doanh nghiệp có môi trường thuận lợi để đầu tư và sáng tạo; các trường đại học, viện nghiên cứu có thể kết nối với doanh nghiệp để đưa tri thức vào sản xuất; hạ tầng số và hạ tầng giao thông hỗ trợ lẫn nhau; các ngành công nghiệp văn hóa, du lịch và dịch vụ khai thác hiệu quả giá trị của một đô thị nghìn năm văn hiến.
Khát vọng phát triển xanh, thông minh và bền vững
72 năm là một khoảng thời gian đủ dài để nhìn thấy sự thay đổi lớn lao của Hà Nội. Từ những đoàn quân tiến vào tiếp quản thành phố trong ngày 10/10/1954, Hà Nội đã trải qua chiến tranh, những năm tháng khôi phục kinh tế, thời kỳ đổi mới rồi từng bước hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới.
Hôm nay, trên những con đường rộng mở, những cây cầu mới, các khu đô thị, trung tâm thương mại, nhà máy công nghệ và những dự án hạ tầng quy mô lớn, có thể nhìn thấy một Hà Nội đang không ngừng vận động. Nhưng hành trình phía trước cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn.
Một thủ đô hiện đại không chỉ cần quy mô kinh tế lớn mà cần một nền kinh tế có năng suất cao, sức cạnh tranh mạnh, môi trường sống tốt và khả năng thích ứng trước những biến động mới.
Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô vì thế không chỉ là dịp nhìn lại một chặng đường lịch sử. Từ góc nhìn kinh tế, đây còn là dịp để nhìn rõ hơn những nguồn lực mà Hà Nội đã tích lũy, những điểm nghẽn cần tiếp tục tháo gỡ và những động lực mới cần được khơi thông.
Từ một thành phố bước ra khỏi chiến tranh năm 1954 đến một trung tâm kinh tế với quy mô GRDP 9 tháng năm 2026 gần 1,3 triệu tỷ đồng, hành trình ấy cho thấy sức sống và khả năng chuyển mình mạnh mẽ của Thủ đô.
Trên nền tảng 72 năm xây dựng và phát triển, Hà Nội đang bước tiếp với một yêu cầu mới: không chỉ tăng trưởng nhanh hơn, mà phải phát triển thông minh hơn, xanh hơn và bền vững hơn; biến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và con người thành những nguồn lực quan trọng để kiến tạo một Thủ đô hiện đại trong những thập niên tới./.
Phát triển kinh tế bạc - mở dư địa tăng trưởng mới cho Thủ đô Hà Nội
Những cơ chế mới được ban hành trên cơ sở Luật Thủ đô năm 2026 mở đường hình thành hệ sinh thái kinh tế bạc, vừa đáp ứng nhu cầu vừa khai thác trí tuệ người cao tuổi, tạo thêm động lực tăng trưởng.
